| YouTube Channel

चपला (capalA)

 
Apte
English
चपला [capalā], 1 Lightning
कुरबककुसुमं चपलासुषमं रतिपतिमृग- कानने
Gīt.*
7.
An unchaste or disloyal wife.
Spirituous liquor.
Lakṣmī, the goddess of wealth.
The tongue.
Long pepper.
Comp.
जनः a fickle or unsteady woman
Śi.*
9.16.
the goddess of wealth.
Apte 1890
English
चपला 1 Lightning
कुरबककुसुमं चपलामुषमं रतिपतिमृगकानने Gīt. 7.
2 An unchaste or disloyal wife.
3 Spirituous liquor.
4 Lakṣmī, the goddess of wealth.
5 The tongue.
6 Long pepper.
Comp.
जनः {1} a fickle or unsteady woman
Śi. 9. 16. {2} the goddess of wealth.
Monier Williams Cologne
English
चपला
f.
lightning,
Gīt.
vii, 23
long pepper,
L.
the tongue,
L.
(g. प्रियादि) a disloyal wife, whore,
L.
spirituous liquor (esp. that made from hemp),
L.
the goddess Lakṣmi or fortune (cf.
MBh.
xiii, 3861),
L.
N.
of two metres (cf. महा-)
(in music) the 5th note personified.
Macdonell
English
चपला capalā,
f.
lightning
N. of two metres: 🞄-jana,
m.
fickle woman
goddess of fortune.
Apte Hindi
Hindi
चपला
स्त्री*
- चपल - टाप्
बिजली
चपला
स्त्री*
- -
व्यभिचारिणी स्त्री
चपला
स्त्री*
- -
मदिरा
चपला
स्त्री*
- -
धन की देवी लक्ष्मी
चपला
स्त्री*
- -
जिह्वा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चपला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿದ್ಯುತ್ತು /ಮಿಂಚು
चपला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಕ್ಷ್ಮಿ
चपला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಪ್ಪಲಿ
चपला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಸಭ್ಯ ಹೆಂಗಸು /ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿ
चपला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಲಿಗೆ
L R Vaidya
English
capala {% (I) a. (f. ला) %} 1. Trembling, tremulous, लीढांबरां कृशतनुं चपलायताक्षीम् Ch.P.8
2. wavering, unsteady, fickle, प्रकृतिचपला श्रीरपि Sant.S.ii.12
3. inconsiderate, rash
4. swift, expeditious, तयोर्गतं शैशवाच्चपलमप्यशोभत R.xi.8
5. momentary.
capalA {% f. %} 1. Lightning, कुरबककुसुमं चपलासुषमम् Git.G.vii.
2. a disloyal wife
3. a spirituous liquor
4. Lakshmī, the goddess of wealth
5. the tongue.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चपला °Eigenname, Vās. 223, 2.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
पिप्पली, कृष्णा, उपकुल्या, वैदेही, मागधी, चपला, कणा, उषणा, शौण्डी, कोला, ऊषणा, पिप्पलिः, कृकला, कटुबीजा, कोरङ्गी, तिक्ततण्डुला, श्यामा, दन्तफला, मगधोद्भवा
noun
एका लता यस्य कलिका तूतस्य आकारवत् भवति।
"पिप्पली औषधस्य रूपेण उपयुज्यते।"
Synonyms:
रुक्मिणी, ईः, रमा, सिन्धुजा, सामा, चला, हीरा, चठ्चला, वृषाकपायी, चपला, इन्दिरा, लक्ष्मीः, पदमालया, पद्मा, कमला, श्रीः, हरिप्रिया
noun
कृष्णस्य राज्ञी वैदर्भपुत्री च।
"रुक्मिणेः गर्भात् प्रद्युम्नः जातः।"
Synonyms:
मद्यम्, सुरा, मदिरा, वारुणी, हलिप्रिया, हाला, परिश्रुत्, वरुणात्मजा, गन्धोत्तमा, प्रसन्ना, इरा, कादम्बरी, परिश्रुता, कश्यम्, मानिका, कपिशी, गन्धमादनी, माधवी, कत्तोयम्, मदः, कापिशायनम्, मत्ता, सीता, चपला, कामिनी, प्रिया, मदगन्धा, माध्वीकम्, मधु, सन्धानम्, आसवः, अमृता, वीरा, मेधावी, मदनी, सुप्रतिभा, मनोज्ञा, विधाता, मोदिनी, हली, गुणारिष्टम्, सरकः, मधूलिका, मदोत्कटा, महानन्दा, सीधुः, मैरेयम्, बलवल्लभा, कारणम्, तत्वम्, मदिष्ठा, परिप्लुता, कल्पम्, स्वादुरसा, शूण्डा, हारहूरम्, मार्द्दीकम्, मदना, देवसृष्टा, कापिशम्, अब्धिजा
noun
मादकद्रवपदार्थः - यस्य सेवनं पापं तथा निन्दनीयम् इति मन्यन्ते।
"सः प्रतिदिनं सायङ्काले मद्यं पीत्वा गृहम् आगच्छति।"
Synonyms:
विद्युत्, तडित्, वज्रस्फुलिङ्गः, शम्पा, शतह्रदा, ह्रादिनी, ऐरावती, क्षणप्रभा, तडित्, सौदामिनी, चञ्चला, चपला, वीजा, सौदाम्नी, चिलमीलिका, सर्ज्जूः, अचिरप्रभा, सौदामनी, अस्थिरा, मेघप्रभा, अशनिः, वज्रा
noun
पृथिव्याः वायुमण्डलस्थायाः वैद्युतायाः ऊर्जायाः उत्सर्गः यद् मेघानां घर्षणात् प्रादुर्भवति तथा आकाशे प्रकाशं तथा घोषध्वनिं जनयति।
"आकाशे विद्युत् देदीप्यते।"
Synonyms:
विजया, त्रैलोक्यविजया, भङ्गा, इन्द्राशनः, इन्द्रासनम्, जया, गञ्जा, वीरपत्रा, चपला, अजया, आनन्दा, हर्षिणी, मादिनी, संविदा
noun
वृक्षविशेषः, मादकद्रव्ययुक्तः वृक्षः आयुर्वेदे अस्य वातकफापहत्वादयः गुणाः प्रोक्ताः।
"अधुना शासनेन विजयायाः कृषिः प्रतिबन्धिता अस्ति।"
Synonyms:
विजया, त्रैलोक्यविजया, भङ्गा, इन्द्राशनः, इन्द्रासनम्, जया, गञ्जा, वीरपत्रा, चपला, अजया, आनन्दा, हर्षिणी, मादिनी, संविदा
noun
वृक्षविशेषः, मादकद्रव्ययुक्तः वृक्षः आयुर्वेदे अस्य वातकफापहत्वम् आदि गुणाः प्रोक्ताः।
"त्रैलोक्ये विजयप्रदेति विजया श्रीदेवराजप्रिया।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
glog
१) अशनि २) आकालिंका ३) आवर्त ४) चञ्चला ५) चपला ६) चला ७) तडित् ८) विद्युत् ६) विद्युक्कता १०) शतावर्त ११) स्फूर्जथु १२) ह्रादिनी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तडिदैरावती विद्युच्चला शम्पाचिरप्रभा ११०४
आकालिकी शतह्रदा चञ्चला चपलाशनिः
सौदामनी क्षणिका ह्रादिनी जलवालिका ११०५
-wordlist-
तडित् (स्त्री), ऐरावती (स्त्री), विद्युत् (स्त्री), चला (स्त्री), शम्पा (स्त्री), अचिरप्रभा (स्त्री), आकालिकी (स्त्री), शतह्रदा (स्त्री), चञ्चला (स्त्री), चपला (स्त्री), अशनि (पुंस्त्री), सौदामनी (स्त्री), क्षणिका (स्त्री), ह्रादिनी (स्त्री), जलवालिका (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
पिप्पल्यामोषणा शौण्डी चपला तीक्ष्णतण्डुला
ऊषणा तण्डुलफला काला कृष्णतण्डुला १०१
-wordlist-
ओषणा (स्त्री), शौण्डी (स्त्री), चपला (स्त्री), तीक्ष्णतण्डुला (स्त्री), ऊषणा (स्त्री), तण्डुलफला (स्त्री), काला (स्त्री), कृष्णतण्डुला (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शम्पा
शम्पा, चपला, क्षणिका, शतह्रदा, ह्लादिनी, तडित्, विद्युत्, सौदामिनी, अचिरांशु, ऐरावती
शम्पा चपला क्षणिका शतह्रदा ह्लादिनी तडिद्विद्युत्
सौदामिन्यचिरांशुः प्राज्ञैरैरावती विज्ञेया ६०
verse 1.1.1.60
page 0008
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चपला,
स्त्री,
(चपल + टाप् ।) लक्ष्मीः (यथा, माघे १६ ।“निलयः श्रियः सततमेतदितिप्रथितं यदेव जलजन्म तया ।दिवसात्ययात्तदपि मुक्तमहोचपलाजनं प्रति चोद्यमदः
”“चपला चापलवती स्त्री कमला
इतितट्टीकायां मल्लिनाथः
) विद्युत् (यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् १७९ ।“किंपुत्त्रि ! गण्डशैलभ्रमेण नवनीरदेषु निद्रासि ।अनुभव चपलाविलासितगर्ज्जितदेशान्तर-भ्रान्तीः
”)पुंश्चली पिप्पली इति मेदिनी ले, ८८
(अस्याः पर्य्याया यथा, --“पिप्पली मागधी कृष्णा वैदेही चपला कणा ।उपकुल्योषणा शौण्डी कोला स्यात्तीक्ष्णतण्डुला
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)जिह्वा इति शब्दचन्द्रिका
विजया मदिरा ।इति राजनिर्घण्टः
(आर्य्याछन्दोविशेषः ।तल्लक्षणं यथा, वृत्तरत्नाकरे अध्याये ।“उभयार्द्धयोर्जकारौ द्वितीयतुर्य्यौ गमध्यगौयस्याः ।चपलेति नाम तस्याः प्रकीर्त्तितं नागराजेन
”)