| YouTube Channel

विद्युत् (vidyut)

 
शब्दसागरः
English
विद्युत्
f.
(-द्युत्)
1. Lightning.
2. A thunderbolt.
E.
वि intensitive or
privative, and द्युत light, lustre,
aff.
क्विप्
Capeller Eng
English
विद्यु॑त्
a.
gleaming, glittering
f.
lightning or a shining
weapon.
Yates
English
विद्युत् (त्) 5.
f.
Lightning.
Spoken Sanskrit
English
विद्युत् - vidyut -
f.
- electricity
विद्युत् - vidyut -
f.
- lightning
विद्युत्-कोष - vidyut-koSa -
m.
- battery
विद्युत् व्यजन - vidyutvyajana -
n.
- electricfan
यदि विद्युत् अस्ति तर्हि दीपः ज्वलति - yadividyutastitarhidIpaHjvalati -
sent.
- Ifthereiselectricitythenthelampwillburn.
विद्युत् - vidyut -
adj.
- flashing
विद्युत् - vidyut -
adj.
- shining
विद्युत् - vidyut -
adj.
- devoid of splendour
विद्युत् - vidyut -
adj.
- lustreless
विद्युत् - vidyut -
adj.
- glittering
विद्युत् - vidyut -
f.
- dawn
विद्युत् - vidyut -
f.
- flashing thunderbolt
विद्युत् - vidyut -
f.
- species of the atijagatI metre
तापीय विद्युत्-स्तात्र - tApIya vidyut-stAtra -
n.
- thermal power station
विद्युत् - vidyut -
f.
- lightning
अशनि - azani -
f.
- flashoflightning
वज्रपात - vajrapAta -
m.
- strokeoflightning
चञ्चला - caJcalA -
f.
- lightning
सौदामिनी - saudAminI -
f.
- lightning
तडित् - taDit -
f.
- lightning
नीलाञ्जना - nIlAJjanA -
f.
- lightning
अधीरा - adhIrA -
f.
- lightning
अचिरद्युति - aciradyuti -
f.
- lightning
अचिरप्रभा - aciraprabhA -
f.
- lightning
अचिरभास् - acirabhAs -
f.
- lightning
अचिररोचिस् - acirarocis -
f.
- lightning
अचिराभा - acirAbhA -
f.
- lightning
अणुभा - aNubhA -
f.
- lightning
आकालिकी - AkAlikI -
f.
- lightning
क्षणदा - kSaNadA -
f.
- lightning
क्षणद्युति - kSaNadyuti -
f.
- lightning
क्षणांशु - kSaNAMzu -
f.
- lightning
क्षणिका - kSaNikA -
f.
- lightning
घनज्वाला - ghanajvAlA -
f.
- lightning
Wilson
English
विद्युत्
f.
(-द्युत्) Lightning.
E.
वि intensitive or privative, and द्युत light, lustre.
Apte
English
विद्युत् [vidyut], 1 Ā.
To shine, sparkle, be bright
व्यद्योतिष्ट सभावेद्यामसौ नरशिखित्रयी
Śi.*
2.3
1.2.
To light, illuminate (usually caus. in this sense).
विद्युत् [vidyut],
f.
Lightning
वाताय कपिला विद्युत् Mbh.
Ms.*
5.95
मा भूदेवं क्षणमपि सखे विद्युता विप्रयोगः
Me.*
117, 4.
A thunderbolt.
The dawn.
Comp.
-उन्मेषः, -कम्पः a flash of lightning. -जिह्वः a kind of demon or Rākṣasa. -ज्वाला, -द्योतः a flash or lustre of lightning.-दामन्
n.
a flash of zigzag or forked lightning. -पातः, प्रपातनम् falling or stroke of lightning. -प्रियम् bellmetal.
लता, लेखा (विद्युल्लता, विद्युल्लेखा) a streak of lightning.
forked or zigzag lightning. -वल्ली a flash of lightning. -संपातम्
ind.
in an instant, in a trice.
Apte 1890
English
विद्युत् {c1c} A. 1 To shine, sparkle, be bright
व्यद्योतिष्ट सभावेद्यामसौ नरशिखित्रयी Śi. 2. 3
1. 20.
2 To light, illuminate (usually caus. in this sense).
विद्युत् f. 1 Lightning
वाताय कपिला विद्युत् Mbh.
Me. 38, 115.
2 A thunderbolt.
Comp.
उन्मेषः a flash of lightning.
जिह्वः a kind of demon or Rākṣasa.
ज्वाला,
द्योतः a flash or lustre of lightning.
दामन् n. a flash of zigzag or forked lightning.
पातः falling or stroke of lightning.
प्रियं bellmetal.
लता,
लेखा (विद्युल्लता, विद्युल्लेखा) {1} a streak of lightning. {2} forked or zigzag lightning.
Monier Williams Cologne
English
1. वि—द्युत्
mfn.
(for 2. See under वि-√ द्युत्) devoid of splendour, lustreless,
L.
1. वि-√ द्युत् Ā. -द्योतते (Ved. also
P.
), to flash forth, lighten, shine forth (as the rising sun),
RV.
&c.
&c.
(वि॑-द्योतते, ‘it lightens’
वि-द्यो॑तमाने, ‘when it lightens’)
to hurl away by a stroke of lightning,
RV.
to illuminate,
MBh.
:
Caus.
-द्योतयति, to illuminate, irradiate, enlighten, make brilliant,
MBh.
R.
&c.
:
Intens.
(only. वि-द॑विद्युतत्) to shine brightly,
RV.
2. विद्यु॑त्
mfn.
flashing, shining, glittering,
RV.
VS.
ĀśvGṛ.
विद्यु॑त्
m.
a partic. Samādhi,
Kāraṇḍ.
N.
of an Asura,
Cat.
of a Rākṣasa,
VP.
विद्यु॑त्
f.
lightning (rarely
n.
), a flashing thunderbolt (as the weapon of the Maruts),
RV.
&c.
&c.
विद्यु॑त्
f.
the dawn,
L.
pl.
N.
of the four daughters of Prajā-pati Bahuputra,
Hariv.
a species of the Ati-jagatī metre,
Col.
Monier Williams 1872
English
विद्युत् 1. वि-द्युत्, cl. 1. A. -द्योतते (ep. also
P. -द्योतति
Perf. -दिद्युते), -द्योतितुम्, to shine
forth, radiate, flash, be brilliant or radiant, sparkle
to light, lighten
to illuminate: Caus. -द्योतयति,
-यितुम्, to illuminate, irradiate, enlighten, make
brilliant.
2. वि-द्युत्, त्, f. lightning
a thunderbolt (a
weapon of the Maruts)
a species of the Atijagatī
metre
(त्), m., N. of an Asura.
—विद्युज्-जिह्व, अस्,
m. ‘lightning-tongued, a kind of Rākṣasa.
—वि-
द्युज्-ज्वाला, f. the flashing of lightning
N. of a
particular plant (= कलि-कारी).
—विद्युत्-केश, अस्,
m., N. of a Rākṣasa (son of Heti and father of
Su-keśa).
—विद्युत्-केशिन्, ई, m., N. of a king of the
Rākṣasas.
—विद्युत्-पताक, अस्, m. ‘having light-
ning for its banner, epithet of one of the seven kinds
of cloud at the destruction of the world
[cf. वला-
हक।]
—विद्युत्-पात, अस्, m. the falling or darting
of lightning, a stroke of lightning.
—विद्युत्-प्रभ,
अस्, आ, अम्, having the splendor of lightning, flashing
like lightning.
—विद्युत्-प्रिय, अम्, n. ‘lightning-
loved, bell-metal.
—विद्युत्-वत् or विद्युन्-मत्, आन्,
अती, अत्, having or containing lightning, electrical (a
cloud &c.).
—विद्युद्-उन्मेष, अस्, m. a flash of
lightning.
—विद्युद्-दामन्, अ, n. ‘a garland or
mass of lightning, a flash or streak of zigzag light-
ning.
—विद्युद्-द्योत, अस्, m. the brightness or
brilliance of lightning.
—विद्युद्-रथ, अस्, आ, अम्,
Ved. having lightning for a vehicle (said of the
Maruts).
—विद्युन्-महस्, आस्, आस्, अस्, Ved. brilliant
or radiant with lightning (said of the Maruts
Sāy.
= विद्योतमान-तेजस्).
—विद्युन्-माला, f. ‘gar-
land of lightning, N. of a metre in Sanskrit prosody.
—विद्युन्-मालिन्, ई, m. ‘garlanded with lightning,
N. of an Asura.
—विद्युल्-लता, f. ‘lightning-creeper,
forked or zigzag lightning.
—विद्युल्-लेखा, f. a streak
of lightning, flash of lightning, forked lightning.
3. वि-द्युत्, त्, त्, त्, devoid of splendor, lustreless.
Macdonell
English
विद्युत् vi-dyút,
a.
(shining asunder), flashing 🞄(V.)
f.
gleaming weapon (V.)
lightning: 🞄-kampa,
m.
quivering of lightning
-pāta, 🞄m. stroke of lightning
-puñja,
m.
N. of a 🞄fairy
-prapatana,
n.
(fall =) stroke of lightning
🞄-prabha,
a.
shining like lightning
m.
🞄N.: ā,
f.
N.
-vat,
a.
containing or charged 🞄with lightning (cloud)
m.
thunder-cloud.
Benfey
English
विद्युत् वि-द्युत्,
f.
Lightning, Vikr.
d. 76.
Apte Hindi
Hindi
विद्युत्
भ्वा* आ* वि- द्युत् -
"चमकना, उज्ज्वल होना"
विद्युत्
स्त्री*
- विशेषेण द्योतते-वि + द्युत् + क्विप्
बिजली
विद्युत्
स्त्री*
- -
वज्र
L R Vaidya
English
vidyut {% f. %} 1. Lightning, मां भूदेवं क्षणमपि ते विद्युता विप्रयोगः Megh.ii.52, i.38, R.i.36
2. a thunderbolt.
Bopp
Latin
विद्युत् f. (r. द्युत् fulgere q. v. praef. वि) fulgur. N. 13. 53.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
सुधा
स्त्री
सुधा, प्रासादभाग्द्रव्य, विद्युत्, अमृत, भोजन, धात्री, स्नुही
सुधा प्रासादभाग्द्रव्यं सुधा विद्युत्सुधामृतम्
सुधैव भोजनं ज्ञेयं सुधा धात्री सुधा स्नुही ४३
verse 1.1.1.43
page 0003
शम्पा
स्त्री
शम्पा, विद्युत्, पवि, शङ्खध्वनि
शम्पा विद्युत्पविः शम्पा शम्पा शङ्खध्वनिर्मतः ४०
verse 2.1.1.40
page 0010
Lanman
English
vidyút,
—1. a. lightening
and so, as in
Eng.,
—2. f. lightning. [√dyut + vi,
‘lighten’]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
विद्युत्
noun
पौराणिकः ऋषिः।
"विद्युतः वर्णनं पुराणेषु प्राप्यते।"
Synonyms:
विद्युत्, तडित्, वैद्युतशक्तिः
noun
विशिष्टाभिः क्रियाभिः उत्पाद्यमाना एका शक्तिः यया वस्तुषु आकर्षणम् अपकर्षणं तापः प्रकाशश्च भवति।
"जलद्वारा अपि विद्युत् उत्पाद्यते।"
Synonyms:
विद्युत्, तडित्, वज्रस्फुलिङ्गः, शम्पा, शतह्रदा, ह्रादिनी, ऐरावती, क्षणप्रभा, तडित्, सौदामिनी, चञ्चला, चपला, वीजा, सौदाम्नी, चिलमीलिका, सर्ज्जूः, अचिरप्रभा, सौदामनी, अस्थिरा, मेघप्रभा, अशनिः, वज्रा
noun
पृथिव्याः वायुमण्डलस्थायाः वैद्युतायाः ऊर्जायाः उत्सर्गः यद् मेघानां घर्षणात् प्रादुर्भवति तथा आकाशे प्रकाशं तथा घोषध्वनिं जनयति।
"आकाशे विद्युत् देदीप्यते।"
Synonyms:
प्रकाश्, द्युत्, विद्युत्, दीप्, भा, विभा, भास्, राज्, लस्, विलस्, विभास्, शुभ्, विदीप्, भ्राज्, भ्राश्, भ्लाश्, विभ्राज्, अभिविराज्, प्रतप्, चकास्, विशुभ्, व्यतिभा, शुच्
verb
कान्त्या प्रकाशनानुकूलः व्यापारः।
"तस्याः मुखं तेजसा प्रकाशते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
glog
१) अशनि २) आकालिंका ३) आवर्त ४) चञ्चला ५) चपला ६) चला ७) तडित् ८) विद्युत् ६) विद्युक्कता १०) शतावर्त ११) स्फूर्जथु १२) ह्रादिनी
glog 'gyu
विद्युत्
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तडिदैरावती विद्युच्चला शम्पाचिरप्रभा ११०४
आकालिकी शतह्रदा चञ्चला चपलाशनिः
सौदामनी क्षणिका ह्रादिनी जलवालिका ११०५
-wordlist-
तडित् (स्त्री), ऐरावती (स्त्री), विद्युत् (स्त्री), चला (स्त्री), शम्पा (स्त्री), अचिरप्रभा (स्त्री), आकालिकी (स्त्री), शतह्रदा (स्त्री), चञ्चला (स्त्री), चपला (स्त्री), अशनि (पुंस्त्री), सौदामनी (स्त्री), क्षणिका (स्त्री), ह्रादिनी (स्त्री), जलवालिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शम्पा
शम्पा, चपला, क्षणिका, शतह्रदा, ह्लादिनी, तडित्, विद्युत्, सौदामिनी, अचिरांशु, ऐरावती
शम्पा चपला क्षणिका शतह्रदा ह्लादिनी तडिद्विद्युत्
सौदामिन्यचिरांशुः प्राज्ञैरैरावती विज्ञेया ६०
verse 1.1.1.60
page 0008
नाममाला
Sanskrit
शम्पा, सौदमिनी, तडित्, आकालिकी, क्षणरुचि, विद्युत्
अम्बुद
verse 0.1.1.18
page 0008
Tamil
Tamil
வித்3யுத் : மின்னல், இடி, மேகங்களின் கர்ஜனை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विद्युत्,
स्त्री,
(विशेषेण द्योतते इति तच्छीलावा वि + द्युत + “भ्राजभासेति ।” १७७ ।इति क्विप् ।) सन्ध्या इति मेदिनी ते, १५५
विद्योतते या तत्पर्य्यायः शम्पा शतह्रदा ३ह्रादिनी ऐरावती क्षणप्रभा तडित् ७सौदामिनी चञ्चला चपला १० इत्य-मरः
वीपा ११ सौदाम्नी १२ चिल-मीलिका १३ सर्ज्जूः १४ अचिरप्रभा १५सौदामनी १६ अस्थिरा १७ मेघप्रभा १८अशनिः १९ इति शब्दरत्नावली
चटुला २०अचिररोचिः २१ राधा २२ नीलाञ्जना २३ ।इति जटाधरः
सा चतुर्व्विधा यथा, --“अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानीह षोडश ।बहुपुत्त्रस्य विदुषश्चतस्रो विद्युतः स्मृताः
”इति विष्णुपुराणे अंशे १५ अध्यायः
चतस्रो विद्युतस्तु ।“वाताय कपिला विद्युदातपाय हि लोहिता ।पीता वर्षाय विज्ञेया दुर्भिक्षायासिता भवेत्
”इति ज्योतिःशास्त्रे प्रसिद्धाः इति तट्टीका
विद्युत्, त्रि, (विगता द्युत् कान्तिर्य्यस्य ।)निष्प्रभः इति मेदिनी ते, १५५
(विशिष्टाद्युत् दोप्तिर्यस्येति विग्रहे विशेषेण दीप्ति-शाली यथा, ऋग्वेदे २३ १२ ।“हस्काराद्बिद्युतस्पर्य्यतो जाता अवन्तुनः
”“हस्कारात् दीप्तिकारात् विद्युतो विशेषेणदीप्यमानात् ।” इति तद्भाष्ये सायणः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विद्युत् स्त्री विद्योतते वि + द्युत--क्विप् तडिति अमरः२ सन्ध्यायाञ्च विगताद्युत् यस्य प्रा० व० निष्प्रभे
त्रि०
मेदि० ।विद्युतत घतुविधाः “अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानाह षा-डश बहुपुत्रस्य विदुषश्चतस्रा विद्युतः स्मृताः” ताश्च“वाताय कपिला विद्युदातपाय हि लोहिता पीता ३वर्षाय विज्ञेया दुर्भिक्षायासिता भवेत्” ज्यो० आन्त-रिक्षोपद्रवविद्युत्कारणञ्च श्रींपतिबोक्तं यथा “निर्घा-तोल्काघनसुरधनुर्विद्युतश्च कुवायोः संदृश्यन्ते खनगर-परीवेषपूर्वास्तथान्ये” “सुजलजलधिमध्ये बाडवोऽग्निःस्थितोऽस्मात् सलिलभरनिमग्नात् विद्युतस्तत्स्फुसिङ्गाः” तदग्निपातरूपवज्राग्निपातसम्भवकारणअकस्माद्वैद्युतं तेजः पार्थिवांशकमिश्रितम् वात्यावद्भ्रमदाषाते पतिकूलानुकूलयोः वाथ्वोस्तत् पततिप्रायो ह्यकालप्राप्यवर्षणे यतः प्रावृषि नैवेते पांसवःप्रसरन्ति हि तत् त्रेधा पार्थिवं चाप्यं तैजसं तत्त-दुत्थितम् गतो निर्झरदाहैश्च भूमिस्थैरनुभूयते”
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“द्युत दीप्तौ”@} 2 प्रायेणायं विपूर्वकः।
3 द्योतकः-तिका, द्योतकः-तिका, 4 दिद्युतिषकः-दिद्योतिषकः-षिका, 5 देद्युतकः-तिका
द्योतिता-त्री, द्योतयिता-त्री, दिद्युतिषिता-दिद्योतिषिता-त्री, देद्युतिता-त्री
-- द्योतयन्-न्ती, द्योतयिष्यन्-न्ती-ती
-- द्योतमानः, 6 द्योतयमानः, दिद्युतिषमाणः-दिद्योतिषमाणः, देद्युत्यमानः
द्योतिष्यमाणः, द्योतयिष्यमाणः, दिद्युतिषिष्यमाणः-दिद्योतिषिष्यमाणः, देद्युतिष्यमाणः
7 दिद्युत्-दिद्युतौ-दिद्युतः
-- -- 8 द्युतितम्- 9 द्योतितम्-तः, द्योतितः, दिद्युतिषितः-दिद्योतिषितः, देद्युतितः-तवान्
10 द्योतः, 11 खद्योतः, 12 प्रद्योतनः, 13 14 उद्द्योती, 15 विदिद्युतिवान्, द्योतः, दिद्युतिषुः- 16 दिद्योतिषुः, देद्योतः
17 द्योतितव्यम्, द्योतयितव्यम्, दिद्युतिषितव्यम्-दिद्योतिषितव्यम्, देद्युतितव्यम्
द्योतनीयम्, द्योतनीयम्, दिद्युतिषणीयम्-दिद्योतिषणीयम्, देद्युतनीयम्
द्योत्यम्, द्योत्यम्, दिद्युतिष्यम्-दिद्योतिष्यम्, देद्युत्यम्
ईषद्द्योतः-दुर्द्योतः-सुद्योतः
-- -- द्युत्यमानः, द्योत्यमानः, दिद्युतिष्यमाणः-दिद्योतिष्यमाणः, देद्युत्यमानः
प्रद्योतः, द्योतः, दिद्युतिषः-दिद्योतिषः, देद्युतः
द्योतितुम्, द्योतयितुम्, दिद्युतिषितुम्-दिद्योतिषितुम्, देद्युतितुम्
18 विद्युत्, 19 द्युतिः, द्योतना, दिद्युतिषा-दिद्योतिषा, देद्युता
द्योतनम्, द्योतनम्, दिद्युतिषणम्-दिद्योतिषणम्, देद्युतनम्
20 द्युतित्वा-द्योतित्वा, द्योतयित्वा, दिद्युतिषित्वा-दिद्योतिषित्वा, देद्युतित्वा
प्रद्युत्य, प्रद्योत्य, प्रदिद्युतिष्य-प्रदिद्योतिष्य, प्रदेद्युत्य
द्योतम् २, द्युतित्वा -द्योतित्वा २, द्योतम् २, द्योतयित्वा २, दिद्युतिषम् -दिद्योतिषम् २, दिद्युतिषित्वा -दिद्योतिषित्वा २, देद्युतम्
देद्युतित्वा
21 इतीसिन्प्रत्यये, आदेश्च जकारादेशः।
ज्योतिः = ग्रहनक्षत्रादिः।
केचित्तु “अमरटीकायाम्, क्षीरस्वामिना “ज्योतते ज्योतिः।” इत्युक्तम्।
वस्तुतस्तु द्युतिरिव ज्युतिरपि स्वतन्त्रो धातुः।
तस्य कात्यायनश्रौतसूत्रे ‘तृणेनावज्योत्यासिच्यापः पुनरवज्योत्य निधायं त्रिरुद्वासयत्युदक्।’ 22 इति ल्यबन्तः प्रयोगोऽप्युपलभ्यते।” इत्याहुः।
‘अवज्योतनम् दृष्टार्थम्’ इति कर्कभाष्येऽपि ल्युडन्तः प्रयोगोऽ- प्युपलभ्यते।]] ज्योतिः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(८७४)
02
=>
(१-भ्वादिः-७४१। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
[पृष्ठम्०७७४+ २७]
04
=>
[[१। सन्नन्ताण्ण्वुलि, ‘रलो व्युपधाद्धलादेः संश्च’ (१-२-२६) इति सेटः सनः क्त्वायाश्च कित्त्वविकल्पनात्, कित्त्वपक्षे गुणप्रतिषेधः, कित्त्वाभावपक्षे गुण इति रूपद्वयम्। ‘द्युतिस्वाप्योः सम्प्रसारणम्’ (७-४-६७) इति अभ्यासे हलादिशेषं बाधित्वा यकारस्य सम्प्रसारणम् इकारः। सन्नन्ते सर्वत्रैषा प्रक्रिया ज्ञेया। क्त्वायामप्येवमेव कित्त्वविकल्पः।]]
05
=>
[[२। यङन्तात् ण्वुलि, ‘द्युतिस्वाप्योः--’ (७-४-६७) इति प्रथमं हलादिशेषं बाधित्वा सम्प्रसारणे, अनन्तरम्, ‘गुणो यङ्लुकोः’ (७-४-८२) इति गुणः। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
06
=>
[[आ। ‘दिशो द्योतयमानाभिः दिव्यनारीभिराकुलम्।’ भ। का। ८। ४६।]]
07
=>
[[३। कर्तरि, क्विपि, ‘द्युतिगमिजुहोतीनां द्वे च’ (वा। ३-२-१७८) इति द्वित्वे, अभ्यासे सम्प्रसारणे, रूपमेवम्।]]
08
=>
[[४। ‘उदुपधाद्भावादिकर्मणोरन्यतरस्याम्’ (१-२-२१) इति निष्ठायाः कित्त्वविकल्पः। एतच्च भावे आदिकर्मणि या निष्ठा, तत्रैवेति। तेन रूपद्वयम्।]]
09
=>
[[B। ‘श्रिया समग्रं द्युतितं मदेनेव प्रलोठितम्।।’ भ। का। ७। १०४।]]
10
=>
[[५। इगुपधलक्षणं कप्रत्ययं बाधित्वा पचादिषु (३-१-१३४) पाठात् कर्तर्यच्प्रत्ययः।]]
11
=>
[[६। खं द्योतयतीति खद्योतः = क्रिमिविशेषः। अन्तर्भावितण्यन्तादस्मात् ‘कर्म- ण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्प्रत्यये रूपम्।]]
12
=>
[[७। तच्छीलादिषु कर्तृषु ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच्।]]
13
=>
[[C। ‘प्रद्योतनस्योदयमाप्य गोपाः श्वेतांशुक्रोन्मेदुरचारुवेषाः।’ धा। का। २। १।]]
14
=>
[[८। ‘सुप्यजातौ--’ (३-२-७८) इति ताच्छील्ये णिनिः।]]
15
=>
[[९। लिटः क्वसौ, ‘वस्वेकाजाद्धसाम्’ (७-२-६७) इतीडागमे अभ्यासे सम्प्रसारणे रूपम्।]]
16
=>
[[ड्। ‘मेरोर्जेतुमिवाभोगमुच्चैर्दिद्योतिषुं मुहुः।।’ भ। का। ७। १०७।]]
17
=>
[पृष्ठम्०७७५+ २५]
18
=>
[[१। स्त्रियाम्, भावादौ, ‘सम्पदादिभ्यः--’ (वा। ३-३-९४) इति क्विप्। क्तिनोऽ- पवादः।]]
19
=>
[[२। ‘इक् कृष्यादिभ्यः’ (वा। ३-३-१०८) इति इक्प्रत्ययः।]]
20
=>
[[आ। ‘द्युतित्वा शशिना नक्तं रश्मिभिः परिवर्धितम्।’ भ। का। ७। १०७।]]
21
=>
[[३। ‘द्युतेरिसिन् आदेश्च जः’ [द। उ। ९-३२]
22
=>
(४-१४-५)
Capeller
German
विद्यु॑त् blinkend, glänzend
f.
eine glänzende
Waffe, Blitz.
Grassman
German
vidyút, a., f. [von dyut m. ví], 1〉 a., blinkend, blitzend
2〉 f., Blitz, insbesondere 3〉 als Waffe der Marutʼs
4〉 f., das blinkende Wasser
5〉 f., Licht, Glanz des Agni. Vgl. ṛṣṭívidyut.
-út 2〉 {32, 13}
{38, 8} (vāśrā́)
{64, 9}
{164, 29} (〰 bhávantī)
{444, 8}
{788, 3}
{799, 8} (divás 〰)
{921, 10} (pátantī).
-útam 4〉 gaurā́‿iva tṛṣāṇā́ {585, 6}. 5〉 vásānas {226, 9} (agnís).
-útā 1〉 dhā́rayā {796, 3}
dyutā́ {925, 2}. 2〉 {396, 14}. 3〉 {408, 2}.
-útas [Ab.] 1〉 neben haskārā́t {23, 12}.
-útas [G.] 2〉 jyótis {549, 10}.
-utas [V.] 1〉 (devās) {105, 1}.
-útas [N. p.] 1〉 marútas {406, 6}. 2〉 {39, 9}
{235, 14} (śukrā́s)
{438, 3} (abhrásya)
{572, 13}
{753, 3} (diví)
{917, 5} (varṣíasya)
parijmā́nas {364, 5}. 3〉 {408, 11}
{437, 4}
{168, 8}.
-útas [A. p.] 3〉 {64, 5} vā́tán akrata.
vidyút:
-útā 3〉 {86, 9}.
Burnouf
French
विद्युत् विद्युत्
f.
(द्युत्, दिव्) éclair.
विद्युत्वत् a. (sfx. वत्) il y a, ou qui lance des
éclairs.
विद्युत्प्रिय
n.
métal de cloches.
Stchoupak
French
वि-द्युत्-
moy. luire, jaillir (lumière), briller (éclair
aussi
impers.), éclairer
caus. illuminer, faire briller.
वि-द्युत्-
f.
(rar. nt.) éclair
-वन्त्- a. chargé d'éclairs
m.
nuée d'orage
n.
d'une montagne.
°कम्प-
m.
frémissement de l'éclair.
°केश-
m.
n.
d'un Rakṣas.
°पर्णा-
f.
n.
d'une Apsaras.
°पुञ्ज-
m.
foudre en boule
n.
d'un Vidyādhara
-आ-
f.
sa fille.
°प्रभ-
m.
n.
d'un Ṛṣi
d'un roi des Daitya
-आ-
f.
petite-fille
du Daitya Bali
fille du roi des Rakṣas
pl.
catégorie d'Apsaras.
°संपातम्- adv. comme un éclair, instantanément, soudain.
विद्युच्-चल- a. mobile comme un éclair.
°छत्रु-
m.
n.
d'un Rakṣas
°छिखा-
f.
d'une Rakṣasī.
विद्युज्-जिह्व-
m.
n.
d'un Rakṣas
d'un Yakṣa.
विद्युद्-उन्मेष-
m.
scintillement de l'éclair.
°दामन्- nt. (guirlande d'éclairs), éclair circulaire
°वल्ली-
f.
id.
°द्योता-
f.
n.
d'une princesse.
°ध्वज-
m.
n.
d'un Asura.
°वर्चस्-
m.
n.
d'un être divin.
°वल्ली-विलसित- nt. frémissement des éclairs comparés à des
lianes.
विद्युन्-मण्डलवन्त्- a. entouré d'éclairs.
°माल-
m.
n.
d'un singe
-आ-
f.
éclair circulaire
n.
d'une
Yakṣiṇī
°मालिन्- a. entouré d'éclairs
m.
n.
d'un Asura
d'un Rakṣas,
etc.
विद्युल्-लता-
f.
zigzag de l'éclair (comparé à une liane)
°लेखा- id.
n.
d'une femme.