| YouTube Channel

सीधुः (sIdhuH)

 
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 44,
पादेऽक्षराणि-
 11
मात्राः - 16
सङ्ख्याजातिः - त्रिष्टुभ्
मात्रा-विन्यासः
द द दा दा द द दा द दा द दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सीधुः, शीधुः, मैरेयम्, आसवः
noun
गुडजन्यमद्यम्।
"उद्याने उपविष्टाः कर्मकराः सीधुं पिबन्ति।"
Synonyms:
 मद्यम्, सुरा, मदिरा, वारुणी, हलिप्रिया, हाला, परिश्रुत्, वरुणात्मजा, गन्धोत्तमा, प्रसन्ना, इरा, कादम्बरी, परिश्रुता, कश्यम्, मानिका, कपिशी, गन्धमादनी, माधवी, कत्तोयम्, मदः, कापिशायनम्, मत्ता, सीता, चपला, कामिनी, प्रिया, मदगन्धा, माध्वीकम्, मधु, सन्धानम्, आसवः, अमृता, वीरा, मेधावी, मदनी, सुप्रतिभा, मनोज्ञा, विधाता, मोदिनी, हली, गुणारिष्टम्, सरकः, मधूलिका, मदोत्कटा, महानन्दा, सीधुः, मैरेयम्, बलवल्लभा, कारणम्, तत्वम्, मदिष्ठा, परिप्लुता, कल्पम्, स्वादुरसा, शूण्डा, हारहूरम्, मार्द्दीकम्, मदना, देवसृष्टा, कापिशम्, अब्धिजा
noun
मादकद्रवपदार्थः - यस्य सेवनं पापं तथा च निन्दनीयम् इति मन्यन्ते।
"सः प्रतिदिनं सायङ्काले मद्यं पीत्वा गृहम् आगच्छति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सीधुः,
पुं,
 (शोधुः । पृषोदरादित्वात् शस्य सः ।)मद्यम् । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, देवी-भागवते । ५ । २४ । ६० ।“अशोकं कुरुराजानं पादघातविकाशितम् ।वकुलं सीधुसेकेन तथा कुरुवकं कुरु ॥
”)मद्यभेदः । इत्यमरः । २ । १० । ४२ ॥
यथा, --“इक्षोः पक्वै रसः सिद्धः सीधुः पक्वरसश्च सः ।आमैस्तैरेव यः सोधुः स च शीतरसः स्मृतः ॥
सीधुः पक्वरसः श्रेष्ठः स्वराग्निबलवणकृत् ।वातपित्तकरा हृद्यः स्नेहनो रोचनो हरेत् ॥
विबन्धभेदशोफार्शः शोफोदरकफामयान् ।तस्मादल्पगुणः शीतरसः संलेखनः स्मृतः ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
(यथा च ।“सीधुः कषायाम्लकमाधुरो वासन्दीपनो भेदमलापहा च ।आमातिसारानिलपित्तशूल-श्लेष्मामयार्शोग्रहणीगदघ्नः ॥
”इति हारीते प्रथमे स्थाने ११ अध्यायः ॥
)