| YouTube Channel

ऐरावती (airAvatI)

 
Monier Williams Cologne
English
ऐरावती (ई),
f.
 the female of Indra's elephant
N.
 of a river,
MBh.
lightning,
L.
a species of fern,
Suśr.
Apte Hindi
Hindi
ऐरावती
स्त्री*
 - "इरा आपः तद्वान् इरावान् समुद्रः, तस्मादुत्पन्नः अण्"
इन्द्र की हथिनी
ऐरावती
स्त्री*
 - "इरा आपः तद्वान् इरावान् समुद्रः, तस्मादुत्पन्नः अण्"
बिजली
ऐरावती
स्त्री*
 - "इरा आपः तद्वान् इरावान् समुद्रः, तस्मादुत्पन्नः अण्"
"पंजाब में बहने वाली नदी, राप्ती"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ऐरावती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿದ್ಯುತ್ತು /ಮಿಂಚು
ऐरावती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಐರಾವತದಿಗ್ಗಜನ ಪತ್ನಿ
ऐरावती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾವಿಯೆಂಬ ಒಂದು ನದಿ
L R Vaidya
English
ErAvatI {% f. %} 1. Lightning
2. the female of Indra’s elephant
3. the river Rāvi.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Airāvatī, n. of a yoginī: Sādh 〔427.5〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
ऐरावती f. *Blitz, Padyac. IX, 9a.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विद्युत्, तडित्, वज्रस्फुलिङ्गः, शम्पा, शतह्रदा, ह्रादिनी, ऐरावती, क्षणप्रभा, तडित्, सौदामिनी, चञ्चला, चपला, वीजा, सौदाम्नी, चिलमीलिका, सर्ज्जूः, अचिरप्रभा, सौदामनी, अस्थिरा, मेघप्रभा, अशनिः, वज्रा
noun
पृथिव्याः वायुमण्डलस्थायाः वैद्युतायाः ऊर्जायाः उत्सर्गः यद् मेघानां घर्षणात् प्रादुर्भवति तथा च आकाशे प्रकाशं तथा च घोषध्वनिं जनयति।
"आकाशे विद्युत् देदीप्यते।"
Synonyms:
 ऐरावती, ऐरावता
noun
चन्द्रस्य मार्गस्य एकः विशिष्टः भागः ।
"ऐरावत्याः उल्लेखः वराहमिहिरयोः बृहत्संहितायाम् अस्ति"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तडिदैरावती विद्युच्चला शम्पाचिरप्रभा ॥ ११०४ ॥
आकालिकी शतह्रदा चञ्चला चपलाशनिः ।
सौदामनी क्षणिका च ह्रादिनी जलवालिका ॥ ११०५ ॥
-wordlist-
तडित् (स्त्री), ऐरावती (स्त्री), विद्युत् (स्त्री), चला (स्त्री), शम्पा (स्त्री), अचिरप्रभा (स्त्री), आकालिकी (स्त्री), शतह्रदा (स्त्री), चञ्चला (स्त्री), चपला (स्त्री), अशनि (पुंस्त्री), सौदामनी (स्त्री), क्षणिका (स्त्री), ह्रादिनी (स्त्री), जलवालिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शम्पा
शम्पा, चपला, क्षणिका, शतह्रदा, ह्लादिनी, तडित्, विद्युत्, सौदामिनी, अचिरांशु, ऐरावती
शम्पा चपला क्षणिका शतह्रदा ह्लादिनी तडिद्विद्युत् ।
सौदामिन्यचिरांशुः प्राज्ञैरैरावती च विज्ञेया ॥ ६० ॥
verse 1.1.1.60
page 0008
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: ऐरावती
Root: ऐरावती
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ पुनर्वस्वादित्रययुक्तः तृतीया वीथी
Meaning(s):
⇒ Third of the nine V̄īthīs beginning with Purōḍaśa
Shloka(s):
2|1|46|2 ► रोहिण्याद्याजवीथी स्यात्ततस्त्वैरावती परा॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|46|2 ⇢ ऐरावती (ऐरावती) (स्त्री) ⇒ Third of the nine V̄īthīs beginning with Purōḍaśa ⇒ पुनर्वस्वादित्रययुक्तः तृतीया वीथी
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वीथी
जातिः ➡ नक्षत्रम्
उपाधि ➡ समूहः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ऐरावती,
स्त्री,
 (इरा जलानि विद्यन्तेऽस्य इरावान्मेघस्तस्य इयं । इरावत् + “तस्येदम्” । ४ । ३ ।१२० । इति अण् + ङीप् ।) विद्युत् । विद्युद्विशेषःइति मेदिनी ॥
ऐरावतभार्य्या । इत्यरारटीकायांस्वामी ॥
वटपत्रीवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
पञ्चालदेशीयनदीविशेषः । अधुना रावी इतिख्याता ॥
(उत्तरमार्गे नक्षत्रविशेषाणां संज्ञाभेदःयथा ।“पुष्याश्लेषा तथादित्या वीथी चैरावती स्मृता” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ऐरावती स्त्री इराः सन्त्यस्य भूम्ना मतुप् मस्व वः इरावान्मेघः तत्र भवा अण् । १ विद्युति । २ ऐरावतयोषाया चमेदि० ३ वटपत्रीवृक्षे राजनि० । ४ पाञ्चालदेशस्थे नदीभेदे ।