| YouTube Channel

तडित् (taDit)

 
शब्दसागरः
English
तडित्
f.
 (-डित्) Lightning.
E.
 तड् to strike or beat, Unadi affix इति striking the earth, &c.
Capeller Eng
English
तडित्
f.
 lightning.
Yates
English
तडित् (त्) 5.
f.
 Lightning.
Spoken Sanskrit
English
तडित् - taDit -
f.
 - lightening
तडित् - taDit -
f.
 - lightning
तडित् - taDit -
f.
 - electricity
तडित् - taDit -
f.
 - stroke
तडित् - taDit -
f.
 - lightening
सौदामिनी - saudAminI -
f.
 - lightening
संनति - saMnati -
f.
 - lightening
विद्योतते - vidyotate - verb - hurl away by a stroke of lightening
Wilson
English
तडित्
f.
 (-डित्) Lightning.
E.
 तड to strike or beat, Uṇādi affix इति
striking the earth, &c.
Apte
English
तडित् [taḍit],
f.
Lightning
घनं घनान्ते तडितां गुणैरिव
Śi.*
 1.7
Me.*
 77
R.*
 6.65
तडितो मानुषतां गता इव Śāhendra. 2.71.
Killing, injury.
ind.
 Closely, near.
Comp.
 -गर्भः a cloud. -लता forked lightning. -लेखा a streak of lightning.
Apte 1890
English
तडित् f. 1 Lightning
घनं घनांते तडितां गुणैरिव Śi. 1. 7
Me. 77
R. 6. 65.
2 Killing, injury.
ind. Closely, near.
Comp.
गर्भः a cloud.
लता forked lightning.
लेखा a streak of lightning.
Monier Williams Cologne
English
तडि॑त्
ind.
=
 °डि॑तस्,
RV.
 i, 94, 7 (तळित्)
तडि॑त्
f.
 ‘stroke (वध-कर्मन्,
Naigh.
 ii, 19)’, lightning,
Nir.
 iii, 10
f.
Suśr.
&c.
 (ifc. °डित,
Vet.
 Introd. 20)
Monier Williams 1872
English
तडित्, त्, f., Ved. (in Ṛg-veda तऌइत्), lightning
तऌइत् or तऌइतस्, ind. closely, near, (as it were
striking against.)
—तडित्-कुमार, आस्, m. pl. (with
Jainas) N. of a class of deities belonging to the
Bhavana-patis.
—तडित्-प्रभा, f., N. of one of
the Mātṛs attendant on Skanda.
—तडित्-वत्,
आन्, अती, अत्, having lightning, emitting lightning,
flashing
(आन्), m. a cloud, a kind of Cyperus, =
मुस्तक.
—तडिद्-गर्भ, अस्, m. a cloud, ‘con-
taining lightning.’
—तडिन्-मय, अस्, ई, अम्, con-
sisting of lightning, flashing like lightning.
—तडिन्-
मालावलम्बिन् (°ला-अव्°), ई, इनी, इ, having garlands
of lightning hanging down.
—तडिल्-लता, f. forked
lightning.
—तडिल्-लेखा, f. a line or streak of lightning.
तडित् तडित्। See तड्, col. 2.
Macdonell
English
तडित् taḍ-it,
f.
 lightning: -vat,
a.
 containing 🞄lightnings, flashing
m.
 thunder-cloud.
Benfey
English
तडित् तड् + इत्,
f.
 Lightning, Kir.
5, 46.
--
Comp.
सेन्द्रायुध-, i. e. स
-इन्द्र-आयुध,
adj.
 with a rainbow and
lightning.
Apte Hindi
Hindi
तडित्
स्त्री*
 - ताडयति अभ्रम् तड्+इति
बिजली
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तडित्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿದ್ಯುತ್ತು /ಮಿಂಚು
निष्पत्तिः - > तड (आघाते) +णिच् -"इतिः" (उ० १-९८)
प्रयोगाः - > "कृतोपवीतं हिमशुभ्रमुच्चकैर्धनं घनान्ते तडितां गणैरिव"
उल्लेखाः - > माघ० १-७
L R Vaidya
English
taqit {% f. %} Lightning, पक्ष्मालीपिंगलिम्नः कण इव तडितां यस्य कृत्स्नः समूहः M.M.i., R.vi.65.
Bopp
Latin
तडित् f. (r. तड् s. इत्) fulmen.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विद्युत्, तडित्, वैद्युतशक्तिः
noun
विशिष्टाभिः क्रियाभिः उत्पाद्यमाना एका शक्तिः यया वस्तुषु आकर्षणम् अपकर्षणं तापः प्रकाशश्च भवति।
"जलद्वारा अपि विद्युत् उत्पाद्यते।"
Synonyms:
 विद्युत्, तडित्, वज्रस्फुलिङ्गः, शम्पा, शतह्रदा, ह्रादिनी, ऐरावती, क्षणप्रभा, तडित्, सौदामिनी, चञ्चला, चपला, वीजा, सौदाम्नी, चिलमीलिका, सर्ज्जूः, अचिरप्रभा, सौदामनी, अस्थिरा, मेघप्रभा, अशनिः, वज्रा
noun
पृथिव्याः वायुमण्डलस्थायाः वैद्युतायाः ऊर्जायाः उत्सर्गः यद् मेघानां घर्षणात् प्रादुर्भवति तथा च आकाशे प्रकाशं तथा च घोषध्वनिं जनयति।
"आकाशे विद्युत् देदीप्यते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
glog
१) अशनि २) आकालिंका ३) आवर्त ४) चञ्चला ५) चपला ६) चला ७) तडित् ८) विद्युत् ६) विद्युक्कता १०) शतावर्त ११) स्फूर्जथु १२) ह्रादिनी
ngan 'gro
१) अपह्नव २) आपायिक ३) जायानुजीवन ४) तडित् ५) दुर्ग ६) दुर्गति
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तडिदैरावती विद्युच्चला शम्पाचिरप्रभा ॥ ११०४ ॥
आकालिकी शतह्रदा चञ्चला चपलाशनिः ।
सौदामनी क्षणिका च ह्रादिनी जलवालिका ॥ ११०५ ॥
-wordlist-
तडित् (स्त्री), ऐरावती (स्त्री), विद्युत् (स्त्री), चला (स्त्री), शम्पा (स्त्री), अचिरप्रभा (स्त्री), आकालिकी (स्त्री), शतह्रदा (स्त्री), चञ्चला (स्त्री), चपला (स्त्री), अशनि (पुंस्त्री), सौदामनी (स्त्री), क्षणिका (स्त्री), ह्रादिनी (स्त्री), जलवालिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शम्पा
शम्पा, चपला, क्षणिका, शतह्रदा, ह्लादिनी, तडित्, विद्युत्, सौदामिनी, अचिरांशु, ऐरावती
शम्पा चपला क्षणिका शतह्रदा ह्लादिनी तडिद्विद्युत् ।
सौदामिन्यचिरांशुः प्राज्ञैरैरावती च विज्ञेया ॥ ६० ॥
verse 1.1.1.60
page 0008
नाममाला
Sanskrit
शम्पा, सौदमिनी, तडित्, आकालिकी, क्षणरुचि, विद्युत्
अम्बुद
verse 0.1.1.18
page 0008
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
छ, छन्दस्, तडित्, निर्मल
छं च छन्दसि तडिति निर्मले च तथा स्मृतः ॥ १७ ॥
verse 1.1.1.17
page 0120
अमरकोशः
Sanskrit
Word: तडित्
Root: तडित्
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ stroke
⇒ lightning
⇒ lightening
⇒ electricity
Shloka(s):
1|3|9|1 ► शम्पाशतह्रदाह्रादिन्यैरावत्यः क्षणप्रभा। (दिग्वर्गः)
1|3|9|2 ► तडित्सौदामिनी विद्युच्चञ्चला चपला अपि॥ (दिग्वर्गः)
3|3|112|2 ► ह्लादिन्यौ वज्रतडितौ वन्दायामपि कामिनी॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|3|9|1 ⇢ शम्पा (शम्पा) (स्त्री)
➠ 1|3|9|1 ⇢ शतह्रदा (शतह्रदा) (स्त्री) ⇒ thunderbolt, containing a hundred rays of light, lightning or a particular kind of light
➠ 1|3|9|1 ⇢ ह्रादिनी (ह्रादिनी) (स्त्री)
➠ 1|3|9|1 ⇢ ऐरावती (ऐरावती) (स्त्री)
➠ 1|3|9|1 ⇢ क्षणप्रभा (क्षणप्रभा) (स्त्री)
➠ 1|3|9|2 ⇢ तडित् (तडित्) (स्त्री)
➠ 1|3|9|2 ⇢ सौदामिनी (सौदामिनी) (स्त्री)
➠ 1|3|9|2 ⇢ विद्युत् (विद्युत्) (स्त्री) ⇒ dawn, shining, flashing, lightning, lustreless, glittering, electricity, devoid of splendour, flashing thunderbolt, species of the atijagatI metre
➠ 1|3|9|2 ⇢ चञ्चला (चञ्चला) (स्त्री)
➠ 1|3|9|2 ⇢ चपला (चपला) (स्त्री)
➠ 3|3|112|2 ⇢ ह्लादिन्यः (ह्लादिनी) (स्त्री) ⇒ lightning, incense-tree, particular zakti, indra's thunderbolt, mystical name of the sound d
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ प्रभा
अन्यसंबन्धाः ➡ वज्राग्निः
जातिः ➡ विद्युत्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तडित्,
स्त्री,
 (ताडयत्यभ्रमिति । तड आघाते +“ताडेर्णिलुक् च ।” उणां । १ । १०० । इतिइतिप्रत्ययः णेर्लुक् च ।) विद्युत् । इत्यमरः । १ । ३ ।९ ॥
(यथा, रघुः । ९ । ५४ ।“अथ नभस्य इव त्रिदशायुधंकनकपिङ्गतडिद्गुणसंयुतम् ।धनुरधिज्यमनाधिरुपाददेनरवरो रवरोषितकेशरी ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तडित् स्त्री ताडयत्यभ्रम् चुरा० तड--इति नि० ह्रस्वः ।१ विद्युति अमरः । “जलदास्तडित्तुलितकान्तकार्त्त-स्वराः” “घनं घनान्ते तडितां गुणैरिव” माघः ।“योगस्तडित्तोयदयोरिवास्तु” रघुः ।तडित्सम्भवादिस्तु “सुजलजलधिमध्ये वाडवोऽग्निःस्थितोऽस्मात् सलिलभरनिमग्नादुत्थिता धूममालाः ।वियति पवननीताः सर्वतस्ता द्रवन्ति द्युमणिकि-रणदीप्ताविद्युतस्तत्स्फुलिङ्गाः” । “अकस्माद्वैद्युतं तेजःपार्थिवांशकमिश्रितम् । वात्यावद्भ्रमदाघाते प्रतिकूला-नुकूलयोः । वाय्वोस्तत् पतति प्रायो ह्यकालप्राज्य-वर्षणे । यतः प्रावृषि नैवेते पांसवः प्रसरन्ति हि । तत्त्रेधा पार्थिवं चाप्यं तैजसं तडिदुत्थितम् । ततो निर्झ-रदाहैश्च मूमिस्थैरनुभूयते” सि० शि० टीका । २ अन्तिकेनिघण्टुः ३ हिंसायां निघण्टुः “तडित् आखण्डनेत्यु-षक्रमे “त्रयस्त्रिशत्बधकर्माणः” इति तदुक्तेः
Capeller
German
तडित्
f.
 Blitz.
Grassman
German
taḍít, a., anstossend, d. h. in unmittelbarer Nähe seiend (Gegens. dūré sán).
-ít (agnís) {94, 7}.
-ítas [N. p.] árātayas {214, 9}.
Burnouf
French
तडित् तडित्
f.
 (sfx. इत्) éclair, foudre.
तडित्वत् a. (sfx. वत्) qui porte la foudre. -- S.
m.
 nuage
orageux.
Stchoupak
French
तडित्-
(ifc. aussi -अ-)
f.
 éclair
तडिद्वन्त्- a. qui contient.
ou lance des éclairs
तडिन्मय- a. étincelant comme un éclair.
°प्रभा-
f.
 lueur de l'éclair.
तडिद्-गर्भ- (qui contient des éclairs)
m.
 nuée d'orage.
°वासस्- a. qui semble vêtu d'éclairs.
तडिल्-लता-
f.
 éclair qui ressemble à une liane, éclair en zigzag.
°लेखा-
f.
 tracé ou lueur de l'éclair.