| YouTube Channel

सौदामनी (saudAmanI)

 
शब्दसागरः
English
सौदामनी
f.
 (-नी)
1. Lightning.
2. A courtezan of INDRA'S heaven.
3.
Part of the Śudāman mountain.
E.
 See the next.
Capeller Eng
English
सौदामनी (±विद्युत्)
f.
 lightning
N.
 of
sev.
 women.
Yates
English
सौदामनी (नी) 3.
f.
 Lightning
a
celestial courtezan
part of the
Sudāman mountain.
Spoken Sanskrit
English
सौदामनी - saudAmanI -
f.
 - lightning or a particular kind of lightning
सौदामनी - saudAmanI -
f.
 - perhaps forked lightning
Wilson
English
सौदामनी
f.
 (-नी)
1 Lightning.
2 A courtesan of INDRA'S heaven.
3 Part of the Śudāman mountain: see the next.
Apte
English
सौदामनी [saudāmanī] सौदामिनी [saudāminī] सौदाम्नी [saudāmnī], सौदामिनी सौदाम्नी 1 Lightning
सौदामन्या कनकनिकषस्निग्धया दर्शयोर्वीम्
Me.*
 39
सौदामिनीव जलदोदरसंधिलीना
Mk.*
 1.35
Māl.
 8.14.
The female of Indra's elephant.
A kind of lightning (forked one)
काञ्चनाभं नभश्चक्रे विद्युत्सौदामिनी यथा
Rām.*
 7.32.56
Bhāg.*
 1.6.28.
Apte 1890
English
सौदामनी, सौदामिनी, सौदाम्नी 1 Lightning
सौदामन्या कनकनिकषस्निग्धया दर्शर्योवीं Me. 37
सौदामिनीव जलदोदरसंधिलीना Mk. 1. 35
Māl. 8. 14.
2 The female of Indra's elephant.
Monier Williams Cologne
English
सौदामनी
f.
 (fr. सु-दामन्, ‘Indra’ or ‘a cloud’) lightning or a partic. kind of l°
perhaps forked l° (विद्युत् सौदामनी यथा, ‘after the manner of f° l°’),
MBh.
Kāv.
&c.
N.
 of a daughter of Kaśyapa and Vinatā,
VP.
of a Yakṣiṇī,
Kathās.
of a daughter of the Gandharva Hāhā, ib.
of an Apsaras,
Bālar.
of a sorceress,
Mālatīm.
of part of the Su-dāman mountain (accord. to some).
Monier Williams 1872
English
सौदामनी सौदामनी, f. (fr. सु-दामन्),
lightning or a particular kind of lightning
N. of
an Apsaras of Indra's heaven
of part of the Su-
dāman mountain (according to some).
Macdonell
English
सौदामनी saudāman-ī,
f.
 [coming from the 🞄Bountiful One, i. e. Indra or the *rain-cloud
🞄su-dāman] lightning (proceeding from a rain. 🞄cloud): often vidyut saudamanī yathā, at 🞄the end of a line = like the lightning flashing 🞄from the black thunder-cloud
T. of a commentary 🞄on the Meghadūta
N. of a daughter 🞄of Kaśyapa, of a Yakṣiṇī, of an Apsaras, 🞄and of various women.
Benfey
English
सौदामनी सौदामनी, and सौदा-
मिनी सौदामिनी, i. e. सुदामन् + अ (in
सौदामिनी, अ is irregularly changed to
इ, as in सैरिन्ध्र),
f.
1. Lightning,
Daśak. in Chr. 199, 8 (मिनि).
2. One
of the Apsaras.
3. A proper name,
Mālat. 144, 1 (मिनी).
Apte Hindi
Hindi
सौदामनी
स्त्री*
 - "सुदामा पर्बतभेदः तेन एका दिक्, सुदामन् + अण् + ङीप्, पक्षे पृषो* साधुः"
बिजली
L R Vaidya
English
sOdAmanI {% f. %} Lightning, a flash of lightning, सौदामिनीव जलदोदरसंधिलीना Mrich.i.
Lanman
English
saudāmanī, f. lightning
prop., f. of an
adj. *saudāmana, ‘of the rain-cloud,
cloud-born, ’ and to be taken in its adj.
sense, as epithet of vidyut, at 2^9. [see
sudāman and 1208a.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सौदामनी, सौदामिनी
noun
एका अप्सराः।
"सौदामन्याः वर्णनं पुराणेषु वर्तते।"
Synonyms:
 सौदामनी, सौदामिनी
noun
एका रागिणी।
"गायकः सौदामनीं गायति।"
Synonyms:
 विद्युत्, तडित्, वज्रस्फुलिङ्गः, शम्पा, शतह्रदा, ह्रादिनी, ऐरावती, क्षणप्रभा, तडित्, सौदामिनी, चञ्चला, चपला, वीजा, सौदाम्नी, चिलमीलिका, सर्ज्जूः, अचिरप्रभा, सौदामनी, अस्थिरा, मेघप्रभा, अशनिः, वज्रा
noun
पृथिव्याः वायुमण्डलस्थायाः वैद्युतायाः ऊर्जायाः उत्सर्गः यद् मेघानां घर्षणात् प्रादुर्भवति तथा च आकाशे प्रकाशं तथा च घोषध्वनिं जनयति।
"आकाशे विद्युत् देदीप्यते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khug byed
सौदामनी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तडिदैरावती विद्युच्चला शम्पाचिरप्रभा ॥ ११०४ ॥
आकालिकी शतह्रदा चञ्चला चपलाशनिः ।
सौदामनी क्षणिका च ह्रादिनी जलवालिका ॥ ११०५ ॥
-wordlist-
तडित् (स्त्री), ऐरावती (स्त्री), विद्युत् (स्त्री), चला (स्त्री), शम्पा (स्त्री), अचिरप्रभा (स्त्री), आकालिकी (स्त्री), शतह्रदा (स्त्री), चञ्चला (स्त्री), चपला (स्त्री), अशनि (पुंस्त्री), सौदामनी (स्त्री), क्षणिका (स्त्री), ह्रादिनी (स्त्री), जलवालिका (स्त्री)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सौदामनी
Root: सौदामनी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ असामान्य-तटित्
Meaning(s):
⇒ Lightning
peculiar lightning
Shloka(s):
2|2|5|1 ► सौदामिन्यैरावती च तद्भेदेऽप्यन्तिमत्रयम्। (अन्तरिक्षकाण्डः/मेघाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|2|5|1 ⇢ सौदामनी (सौदामनी) (स्त्री) ⇒ Lightning
peculiar lightning ⇒ असामान्य-तटित्
➠ 2|2|5|1 ⇢ ऐरावती (ऐरावती) (स्त्री) ⇒ Lightning
peculiar lightning ⇒ असामान्य-तटित्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ तटित्
अन्यसंबन्धाः ➡ मेघः
जातिः ➡ विद्युत्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सौदामनी,
स्त्री,
 (सुदामा मेघः पर्व्वतो वा । तेन“एकदिक् । तेनैकदिक् ।” ४ । ३ । ११२ ॥
इति अण्) विद्युत् । इत्यमरः । ३ । १ । ९ ॥
(सुदामा ऐरावतस्तस्य स्त्री सौदामनी पत्न्या-मीप् वृद्धिश्च मनीषादित्वात् । श्वेतद्विपःसुदामा चेति ऐरावतपर्य्याये त्रिकाण्डशेषः ॥
“खेऽभ्रं जगाम काञ्चन-सरसमसौदामनीलताधामास्तम् ।कुवलयमयमिव सरजःसरसमसौदामनीलताधामास्तम् ॥
”इति हरिप्रबोधयमकात् सौदामिनीत्यपपाठइति मुकुटः । इति भरतः ॥
* ॥
यथा, महा-भारते । १ । १७२ । ४२ ।“ततो लालप्यमानस्य पार्थिवस्यायतेक्षणा ।सौनामनीव चाब्भ्रेषु तत्रैवान्तरधीयत ॥
”)अप्सरोभेदः । विद्युद्भेदः । इति मेदिनी ।(यथा, भागवते । १ । ६ । २८ ।“एवं कष्णमतेर्ब्रह्मन्नासक्तस्यामलात्मनः ।कालः प्रादुरभूत् कार्लेतडित् सौदामनी यथा ॥
”सुदामा माला तत्र भवा सौदामनी माला-कारा इत्यर्थः । सुदामा पर्व्वतः तेनैकदिगितिसूत्रेण्ण अण् स्फटिकमयपर्व्वतप्रान्तभागभवा हिविद्युदतिस्फुटा भवति । इतितट्टीकायां श्रीधर-स्वामी ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सौदामनी स्त्री सुदामा पर्वतभेदस्तेनैका दिक् तत्प्रान्त-मवत्वात् अण । १ विद्युति अमरः । सा हि स्फटिक-मयस्य सदाम्रः पर्वतस्यैकदेशे जाता । २ अपसरोभेदे चहेमच० । सुदामा ऐरावतगजस्तस्य पत्नी ङीप् । ३ ऐरा-वतयोसिति शब्दर० । तत्र ङीपि अतोऽल्लोपे सौदा-म्नोत्यपि शब्दर० ।
Capeller
German
सौदामनी u.
°मिनी wolkengeboren
f.
Blitz.
Stchoupak
French
सौ-दामनी-
f.
 éclair
type particulier d'éclair
n.
 de plusieurs
femmes, dont une Yakṣiṇī
-°दामिनी- (var.) éclair.