| YouTube Channel

वीरा (vIrA)

 
Apte
English
वीरा [vīrā], 1 The wife of a hero.
A wife.
A mother, matron.
A kind of perfume (called Murā).
Spirituous liquor.
An aloe.
The plantain tree.
A woman with a husband and a son living
L.
 D. B.
Apte 1890
English
वीरा 1 The wife of a hero.
2 A wife.
3 A mother, matron.
4 A kind of perfume (called Murā).
5 Spirituous liquor.
6 An aloe.
7 The plantain tree.
Monier Williams Cologne
English
वीरा
f.
 (in music) a partic. Śruti,
Saṃgīt.
N.
 of the wife of Bharad-vāja,
L.
of the wife of Karaṃ-dhama,
MārkP.
of a river,
MBh.
 (B. वाणी)
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 36,
पादेऽक्षराणि-
 9
मात्राः - 14
सङ्ख्याजातिः - बृहती
मात्रा-विन्यासः
दा दा दा दा द द द द दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
वीरा
स्त्री*
 - वीर + टाप्
शूरवीर पुरुष की स्त्री
वीरा
स्त्री*
 - -
पत्नी
वीरा
स्त्री*
 - -
"माता, गृहिणी"
वीरा
स्त्री*
 - -
मुरा नामक एक गन्धद्रव्य
वीरा
स्त्री*
 - -
शराब
वीरा
स्त्री*
 - -
अगर की लकड़ी
वीरा
स्त्री*
 - -
केले का पेड़
L R Vaidya
English
vIra {% (I) a. (f. रा) %} Mighty, powerful, strong.
vIrA {% f. %} 1. The wife of a hero
2. a wife
3. a mother
4. the plantain tree
5. a kind of perfume also called Murā
6. spirituous liquor.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 काकोली, मधुरा, काकी, कालिका, वायसोली, क्षीरा, ध्मांक्षिका, वीरा, शुक्ला, धीरा, मेदुरा, ध्मांक्षोली, स्वादुमांसी, वयःस्था, जीवनी, शुक्लक्षीरा, पयस्विनी, पयस्या, शीतपाकी
noun
शतावर्याः इव लताप्रकारः।
"काकोल्याः मूलं भेषजरूपेण उपयुज्यते।"
Synonyms:
 मद्यम्, सुरा, मदिरा, वारुणी, हलिप्रिया, हाला, परिश्रुत्, वरुणात्मजा, गन्धोत्तमा, प्रसन्ना, इरा, कादम्बरी, परिश्रुता, कश्यम्, मानिका, कपिशी, गन्धमादनी, माधवी, कत्तोयम्, मदः, कापिशायनम्, मत्ता, सीता, चपला, कामिनी, प्रिया, मदगन्धा, माध्वीकम्, मधु, सन्धानम्, आसवः, अमृता, वीरा, मेधावी, मदनी, सुप्रतिभा, मनोज्ञा, विधाता, मोदिनी, हली, गुणारिष्टम्, सरकः, मधूलिका, मदोत्कटा, महानन्दा, सीधुः, मैरेयम्, बलवल्लभा, कारणम्, तत्वम्, मदिष्ठा, परिप्लुता, कल्पम्, स्वादुरसा, शूण्डा, हारहूरम्, मार्द्दीकम्, मदना, देवसृष्टा, कापिशम्, अब्धिजा
noun
मादकद्रवपदार्थः - यस्य सेवनं पापं तथा च निन्दनीयम् इति मन्यन्ते।
"सः प्रतिदिनं सायङ्काले मद्यं पीत्वा गृहम् आगच्छति।"
Synonyms:
 ब्राह्मी, सोमलता, सरस्वती, सौम्या, सुरश्रेष्ठा, शारदा, सुवर्चला, कपोतवगा, वैधात्री, दिव्यतेजाः, महौषधी, स्वयंभुवी, सौम्यलता, सुरेष्टा, ब्रह्मकन्यका, मणडूकमाता, मण्डुकी, सुरसा, मेध्या, वीरा, भारती, वरा, परमेष्ठिनी, दिव्या, शारदा
noun
क्षुपविशेषः-यः भेषजरुपेण उपयुज्यते यस्य गुणाः वाताम्लपित्तनाशित्वं तथा च बुद्धिप्रज्ञामेधाकारीत्वम्।
"ब्राह्मी प्रायः गङ्गातटे हरिद्वारनगरस्य समीपे दृश्यते।"
Mahabharata
English
Vīrā^1, wife of the fire Bharadvāja. § 490 (Āṅgirasa): III, 219, 14138 (Bharadvājasya bhāryā).
Vīrā^2, a river. § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 329.
पुराणम्
English
वीरा / VĪRĀ. The wife of the agni (fire) named bharadvāja, the son of śaṁyu. The agni vīra was the son of this vīrā. (M.B. Vana Parva, Chapter 219, Stanza 9).
वीरा २ / VĪRĀ II. A river of india, very famous in the Purāṇas. (mahābhārata, bhīṣma parva, Chapter 9, Stanza 22).
वीरा ३ / VĪRĀ III. The wife of King karandhama. She was the mother of avikṣit. Once, when serpents began to do harm to all the living and non-living things in the world, vīrā approached her grandson marutta and advised him to conduct a serpent-sacrifice. marutta began the sacrifice. The serpents were terrified and sought protection from the wife of avikṣit. She being kind-hearted, made her husband intervene and stop the sacrifice. (mārkaṇḍeya purāṇa, Chapter 126).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वीरा,
स्त्री,
 मुरा । क्षीरकाकोली । तामलकी ।एलवालुका । पतिपुत्त्रवती । रम्भा । विदारी ।दुग्धिका । मलपूः । क्षीरविदारी । इतिमेदिनी । रे, ६८ ॥
पुस्तकान्तरे मुरास्थाने सुराविदारीस्थाने गम्भारी इति पाठः । काकोलीमहाशतावरी । गृहकन्या । ब्राह्मी । अति-विषा । मदिरा । इति राजनिर्घण्टः ॥
शिंशपा-वृक्षः । इति रत्नमाला ॥
(करन्धमराजपत्नी ।यथा, मार्कण्डेये । १२३ । १ ।“वीर्य्यचन्द्रसुता सुभ्रूर्व्वीरा नाम शुभव्रता ।स्वयंवरे सा जगृहे महाराजं करन्धमम् ॥
”नदीविशेषः । यथा, महाभारते । ६ । ९ । २२ ।“पूर्व्वाभिरामां वीराञ्च भीमा मोघवतींतथा ॥
”विक्रमशालिनी । यथा, मार्कण्डेये । १२५ । ७ ।“तेषामेतद्बचः श्रुत्वा वीरा वीरप्रजावती ।वीरगोत्रसमुद्भूता वीरपत्नी प्रहर्षिता ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वीरा स्त्री वि + ईर--अच्, वीर--अच् वा वीर + अस्त्यर्थे अच् वा ।१ मुरानामगन्धद्रव्ये २ क्षीरकोकोल्याम् ३ आमलक्याम् ।४ एलवालुकायां ५ पतिपुत्रवत्यां स्त्रियां ६ रम्भायां ७ वि-दार्य्याम् ८ दुग्धिकायाम् ९ क्षीरविदार्य्यां १० मलप्वां मेदि० ।११ काकोल्यां १२ महाशतावर्य्यां १३ घृतकुमार्य्याम् १४ ब्रा-ह्म्याम् १५ अतिविषायां १६ मदिरायाञ्च राजनि० ।१७ शिंशपावृक्षे (शिशु) रत्नमा० ।