| YouTube Channel

पयस्विनी (payasvinI)

 
शब्दसागरः
English
पयस्विनी
f.
(-नी)
1. A river.
2. A milch cow.
3. Night.
4. A she-goat.
E.
पयस् water or milk, विनि
aff.
Yates
English
पयस्विनी (नी) 3.
f.
A river
a milch-
cow
night
she goat.
Spoken Sanskrit
English
पयस्विनी - payasvinI -
f.
- night
पयस्विनी - payasvinI -
f.
- river or name of a river
पयस्विनी - payasvinI -
f.
- she-goat
पयस्विनी - payasvinI -
f.
- cow
पयस्विनी - payasvinI -
f.
- milch-cow
Wilson
English
पयस्विनी
f.
(-नी)
1 A river.
2 A milch cow.
3 Night.
4 A she goat.
E.
पयस् water or milk, विनि
aff.
Monier Williams Cologne
English
पयस्—विनी (ई),
f.
a milch-cow,
MBh.
Var.
Ragh.
a she-goat,
L.
a river or
N.
of a r°,
BhP.
(cf. g. पुष्करादि)
the night,
L.
N.
of sev. plants (Asteracantha Longifolia, Batatas Paniculata,
=
काकोली, क्षीर-काक्°, जीवन्ती, दुग्धफेनी
&c.
),
Bhpr.
L.
Apte Hindi
Hindi
पयस्विनी
स्त्री*
- पयस् + विनि+ङीप्
दूध देने वाली गाय
पयस्विनी
स्त्री*
- पयस् + विनि+ङीप्
नदी
पयस्विनी
स्त्री*
- पयस् + विनि+ङीप्
बकरी
पयस्विनी
स्त्री*
- पयस् + विनि+ङीप्
रात
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पयस्विनी
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧೇನು/ಹಸು
निष्पत्तिः - > पयस् "विनिः" (५.२.१२१) स्त्रियां "ङीप्" (४-१-५)
प्रयोगाः - > "प्रदक्षिणीकृत्य पयस्विनीं तां सुदक्षिणा साक्षतपात्रहस्ता"
उल्लेखाः - > रघु० २-२१
पयस्विनी
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನದಿ/ಹೊಳೆ
पयस्विनी
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಗಾನದಿ
प्रयोगाः - > "प्रापरफलप्राप्तिः पाचनी पयस्विनी"
उल्लेखाः - > काशीखं०
पयस्विनी
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿ
विस्तारः - > "पयस्विनी नदीधेन्वोर्विभावर्यां योषिति" मेदि०
पयस्विनी
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಿ ನೆಲಗುಂಬಳ
पयस्विनी
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಡು/ಮೇಕೆ
पयस्विनी
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಹಾಲೆ ಸೊಪ್ಪು
L R Vaidya
English
payasvinI {% f. %} 1. a river
2. a milch cow
3. a she-goat
4. the night.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
धेनु
पु
धेनु, पयस्विनी, अर्जुनी, कुञ्जरकामिनी, असिपुत्री, शिवङ्करी-वृत्ति
पयस्विन्यर्जुनी धेनुर्धेनुः कुञ्जरकामिनी
असिपुत्री मता धेनुर्धेनुर्वृत्तिः शिवङ्करी ५२
verse 1.1.1.52
page 0004
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
काकोली, मधुरा, काकी, कालिका, वायसोली, क्षीरा, ध्मांक्षिका, वीरा, शुक्ला, धीरा, मेदुरा, ध्मांक्षोली, स्वादुमांसी, वयःस्था, जीवनी, शुक्लक्षीरा, पयस्विनी, पयस्या, शीतपाकी
noun
शतावर्याः इव लताप्रकारः।
"काकोल्याः मूलं भेषजरूपेण उपयुज्यते।"
Synonyms:
स्त्रीगवी, धेनुः, तुम्बा, निलिम्पा, रोहिणी, पयस्विनी
noun
पयोयुक्ता गौः।
"रामेण स्त्रीगवी क्रीता।"
Synonyms:
अजा, छागा, छगलम्, छेलिका, चुलुम्पा, पयस्विनी, भीरु, मञ्जा, मञ्जी, सञ्जा, शुभा, मेध्या, गलेस्तनी, छागिका, सर्वभक्ष्या, गलस्तनी, मुखविलुण्ठिका
noun
रोमन्थकारिणी।
"सः अजाः तृणभक्षणार्थे नयति।"
Synonyms:
जीवन्ती, जीवनी, जीवा, जीवनीया, मधुस्रवा, मधुः, स्रवा, पयस्विनी, जीव्या, जीवदा, जीवदात्री, शाकश्रेष्ठा, जीवभद्रा, भद्रा, मङ्गल्या, क्षुद्रजीवा, यशस्या, शृङ्गाटी, जीवदृष्टा, काञ्जिका, शशशिम्बिका, सुपिङ्गला, मधुश्वासा, जीववृषा, सुखङ्करी, मृगराटिका, जीवपत्री, जीवपुष्पा, जीवनी
noun
लताविशेषः।
"जीवन्ती औषधरूपेण उपयुज्यते।"
Synonyms:
अजा, छागी, पयस्विनी, भीरुः, मेध्या, गलेस्तनी, छागिका, मज्जा, सर्वभक्ष्या, गलस्तनी, चुलुम्पा, सज्जा, मुखविलुण्ठिका
noun
पशुविशेषः, या अप्रशस्ता खरतुल्यनादा प्रदीप्तपुच्छा कुनखा विवर्णा निकृत्तकर्णा द्विपमस्तका तथा यस्याः दुग्धं पानार्थंम् उपयुज्यते
"अजायाः दुग्धं शीतलं मधुरं च।"
Synonyms:
महिषी, मन्दगमना, महाक्षीरा, पयस्विनी, लुलापकान्ता, कलुषा, तुरङ्गद्विषीणी
noun
महिषस्य पत्नी।
"सः महिष्याः दुग्धं पिबति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पयस्विनी,
स्त्री,
(पयो विद्यतेऽस्याः “अस्माया-मेधास्रजो विनिः ।” १२१ इतिविनिः ततो ङीष् ।) नदी (प्रशस्तजल-वत्त्वात्तथा पुण्यसलिलत्वाद् गङ्गा यथा, काशी-खण्डे गङ्गासहस्रनामकीर्त्तने २९ १०६ ।“परापरफलप्राप्तिः पाचनी पयस्विनी
”)धेनुः (यथा, रघुः, २१ ।“प्रदक्षिणीकृत्य पयस्विनीन्तांसुदक्षिणा साक्षतपात्रहस्ता
”)रात्रिः इति मेदिनी
काकोली क्षीर-काकोली दुग्धफेनी क्षीरविदारी छागी ।इति राजनिर्घण्टः
जीवन्ती इति भावप्रकाशः
(गायत्त्रीस्वरूपा महादेवी यथा, देवीभाग-वते १२ ९६ ।“प्रज्ञावती सुता पौत्री पुत्त्रपूज्या पयस्विनी
”)