| YouTube Channel

पावक (pAvaka)

 
शब्दसागरः
English
पावक
mfn.
 (-कः-की-कं) Who or what renders pure, a purifier, purifica-
tory.
m.
 (-कः)
1. fire, or its deified personification.
2. Social
fire, one lighted in common.
3. A fire lighted on taking possession
of a house.
4. A saint, a person purified by religious abstraction.
5. A tree, the wood of which is used to procure fire by attrition,
(Premna, spinosa.)
6. Leadwort, (Plumbago zeylanica.)
7.
Marking nut plant, (Semicarpus anacardium. )
8. A vermifuge
plant.
9. A flash of lightning.
10. The number “three”: see विडङ्ग.
f.
 (-की) Wife of AGNI.
E.
 पू to purify, ण्वुल्
aff.
Capeller Eng
English
पावक॑
a.
 pure, clear, bright, shining
m.
 fire or the god
of fire.
Yates
English
पावक (कः-की-कं)
a. Purifying.
m.
Fire
a house warming
a sage
Premna spinosa
leadwort
marking nut.
f.
 Wife of
Agnī.
Spoken Sanskrit
English
पावक pAvaka
adj.
 bright
पावक pAvaka
adj.
 shining
पावक pAvaka
adj.
 clear
पावक pAvaka
adj.
 pure
पावक pAvaka
m.
 kind of RSi
पावक pAvaka
m.
 marking nut plant [ Semecarpus Anacardium - Bot. ]
पावक pAvaka
m.
 person purified by religious abstraction or one who purified from sin
पावक pAvaka
m.
 safflower [ Carthamus tinctorius - Bot. ]
पावक pAvaka
m.
 Ceylon Leadwort plant or some other species [ Plumbago zeylanica - Bot. ]
पावक pAvaka
m.
 false black pepper [ Embelia Ribes - Bot. ]
पावक pAvaka
m.
 kind of mint herb [ Prenmna Spinosa - Bot. ]
पावक pAvaka
m.
 fire or the god of fire
पावक pAvaka
m.
 saint
पावक pAvaka
m.
 fire
Wilson
English
पावक
mfn.
 (-कः-की-कं) Who or what renders pure, a purifier,
purificatory.
m.
 (-कः)
1 Fire, or its deified personification.
2 Social fire, one lighted in common.
3 A fire lighted on taking possession of a house.
4 A saint, a person purified by religious abstraction.
5 A tree, the wood of which is used to procure fire by attrition, (Premna spinosa).
6 Leadwort, (Plumbago zeylanica.)
7 Marking nut plant, (Semicarpus anacardium. )
8 A vermifuge plant: see विडङ्ग.
f.
 (-की) Wife of AGNI.
E.
 पू to purify, ण्वुल्
aff.
Apte
English
पावक [pāvaka],
a.
 [पू-ण्वुल्] Purifying
पन्थानं पावकं हित्वा जनको मौढ्यमास्थितः
Mb.
 * 12.18.4.
कः Fire
पावकस्य महिमा स गण्यते कक्षवज्ज्ज्वलति सागरे$पि यः
R.*
 11.75
3.9
16.87.
Agni or the god of fire.
The fire of lightning.
The Chitraka tree.
The number 'three'.
A person purified by religious abstraction, saint, sage.
Good conduct or behaviour.
N.
 of Varuṇa.
की The wife of Agni.
Ved.
N.
 of Sarasvatī.Comp. -अरणिः an epithet of a plant called अग्निमन्य (Mar. थोर ऐरण). -अर्चिस्
f.
 a flash of fire. -अस्त्रम् a fiery weapon
प्रशान्तमेव पावकास्त्रम्
U.*
 6.5/6.
आत्मजः an epithet of Kārtikeya.
N.
 of a sage called सुदर्शन who married the daughter of Duryodhana of the Ikṣvāku family. -मणिः
m.
 The Sūryakānta Maṇi.-शिखः (= अग्निशिखः) Saffron
Śiva B.3.19.
Apte 1890
English
पावक a. [पू-ण्वुल्] Purifying.
कः 1 Fire
पावकस्य महिमा स गण्यते कक्षवज्ज्वलति सागरेऽपि यः R. 11. 75, 3. 9
16. 87.
2 Agni or the god of fire.
3 The fire of lightning.
4 The Citraka tree.
5 The number ‘three’.
6 A person purified by religious abstraction, saint, sage.
7 Good conduct or behaviour.
8 N. of Varuṇa.
की 1 The wife of Agni.
2 Ved. N. of Sarasvatī.
Comp.
आत्मजः {1} an epithet of Kārtikeya. {2} N. of a sage called सुदर्शन.
Monier Williams Cologne
English
पावक॑ mf(आ॑)n. pure, clear, bright, shining,
RV.
VS.
AV.
 (said of Agni, Sūrya and other gods, of water, day and night
&c.
according to native Comms. it is mostly
=
 सोधक, ‘cleansing, purifying’)
पावक॑
m.
N.
 of a partic. Agni (in the Purāṇas said to be a son of Agni Abhimānin and Svāhā or of Antardhāna and Śikhaṇḍinī),
TS.
TBr.
KātyŚr.
Pur.
पावक॑
m.
 (ifc. f(आ). ) fire or the god of fire,
Up.
MBh.
Kāv.
&c.
पावक॑
m.
N.
 of the number 3 (like all words for ‘fire’, because fire is of three kinds See अग्नि),
Sūryas.
a kind of Ṛṣi, a saint, a person purified by religious abstraction or one who purified from sin,
MBh.
Prenina Spinosa,
L.
Plumbago Zeylanica or some other species,
L.
Semecarpus Anacardium,
L.
Carthamus Tinctoria,
L.
Embelia Ribes,
L.
Monier Williams 1872
English
पावक पावक, अस्, आ, अम्, (fr. rt. 1. पू),
(Ved.) pure, clear, bright, shining
(Sāy.) = शोधक,
cleansing, purifying (said of Agni, Āditya, Sūrya, and
the Maruts
of water, of the dawn, of day and night,
&c.)
(अस्), m. epithet of a particular Agni (in the
Purāṇas said to be a son of Agni Abhi-mānin and
Svāhā or of Antar-dhāna and Śikhaṇḍinī
cf. पव-
मान, शुचि)
fire in general
Agni or the god of
fire
social fire, a fire lighted in common
a fire
lighted on taking possession of a house
a species of
tree, Premna Integrifolia or Spinosa (see अरणि)
a
species of plant, Plumbago Zeylanica (= चित्रक)
Semecarpus Anacardium
a plant used as a vermifuge,
Carthamus Tinctorius (= विडङ्ग)
a symbolical
expression for the number three (like all other words
for ‘fire’)
epithet of a kind of Ṛṣi, a saint, a
person purified by religious abstraction, one who
purifies from sin
(ई), f. the wife of Agni.
—पावक-
वत्, आन्, अती, अत्, Ved. ‘having the name Pāvaka, ’
an epithet of Agni
containing the word पावक।
—पावक-वर्चस्, आस्, आस्, अस्, Ved. brightly resplen-
dent (as Agni).
—पावक-वर्ण, अस्, आ, अम्, Ved.
being of pure or brilliant aspect
(Sāy.) = अग्नि-
समान-तेजस्क, resembling the brilliance of fire.
—पावक-शोचिस्, इस्, इस्, इस्, (voc. anomalously -चे),
Ved. shining brightly.
—पावकारणि (°क-अर्°), इस्,
m. the tree Premna Integrifolia or Spinosa (see
अरणि).
—पावकेश्वर (°क-ईश्°), अम्, n., N. of
a Tīrtha.
Macdonell
English
पावक pāv-aká,
a.
 (√ pū) pure, clear
bright
🞄purifying
m.
 a certain Agni
fire
Agni: 🞄-vat,
a.
 ep. of an Agni
(á) -varṇa,
a.
 brightcoloured
🞄(a) -śocis,
a.
 brightly shining.
Benfey
English
पावक पावक, i. e. पू + अक,
I.
adj.
1. Belonging to Agni, Utt. Rāmac.
142, 12.
2. Pure.
II.
m.
1. Fire, or
its deified personification, Man. 2, 187.
2. A kind of Ṛṣi.
3. Name of
several plants.
Hindi
Hindi
सोना
Apte Hindi
Hindi
पावकः
पुं*
 - पू + ण्वुल्
आग
पावकः
पुं*
 - पू + ण्वुल्
अग्नि देवता
पावकः
पुं*
 - पू + ण्वुल्
विजली की आग
पावकः
पुं*
 - पू + ण्वुल्
चित्रक वृक्ष
पावकः
पुं*
 - पू + ण्वुल्
तीन की संख्या
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > पूञ् (पवने) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > पुनाति इति
प्रयोगाः - > "विहाय लक्ष्मीपतिलक्ष्म कार्मुकं जटाधरः सन् जुहुधीव पावकम्"
उल्लेखाः - > किरा० १-४४
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರಕವೃಕ್ಷ /ಚಿತ್ರಮೂಲದ ಗಿಡ
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಅಗ್ನಿ /ಮಿಂಚಿನ ಅಗ್ನಿ /ಸಿಡಿಲು
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸದಾಚಾರ /ಸದ್ವರ್ತನೆ /ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆ
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೆಲ್ಲಿಗಿಡ
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆ
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ ದೇವತೆ
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೇರುಮರ
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯಿವಿಳಂಬ
पावक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರುಣ
विस्तारः - > "पावकोऽग्नौ सदाचारे वह्निमन्थे च चित्रके । भलातके विहङ्गे" - मेदि०
पावक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಮಾಡುವವನು /ಶುದ್ಧಮಾಡುವವನು
L R Vaidya
English
pAvaka {% m. %} 1. Fire, पावकस्य महिमा स गण्यते कक्षवज्ज्वलति सागरेऽपि यः R.xi.75
2. Agni or the deity presiding over fire
3. a flash of lightning
4. the number ‘three.’
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
३, अग्नि, अनल, आज्यभुक्, आज्याश, उषर्बुध, काल, कृशानु, कृष्णवर्त्मन्, क्रम, गुण, गुप्ति, जगत्, ज्योति, ज्वलन, ज्वाल, तपन, तृतीय, त्रय, त्रिकटु, त्रिकाल, त्रिगत, त्रिगुण, त्रिजगत्, त्रिनेत्र, त्रिपदी, त्रैत, दह, दहन, दीप्ति, द्युति, धाम, नेत्र, पद, पावक, पुं, पुर, पुरुष, पुष्कर, ब्रह्मन्, भुवन, रत्न, राम, रुद्राक्ष, रोहित, लोक, लोचन, वचन, वह्नि, विक्रम, विष्णु, विष्णुक्रम, वृत्त, वैश्वानर, शक्ति, शिखा, शिखिन्, शिवनेत्र, शूल, सप्तार्चि, सहोदर, हरनयन, हरनेत्र, हव्यभुक्, हव्यवाहन, हव्याश, हुतभुज्, हुतवह, हुताश, हुताशन, होतृ
Bopp
Latin
पावक m. (r. पू purificare s. अक) ignis. (Conferantur,
quod ad syllabam radicalem attinet, gr. πῦϱ, germ. vet.
fiur. Goth. fôn, Them. fôna ignis formâ convenit cum
पवन et पावन, quae ejecto व् coalescerent in पान,
quod gothice sonaret fôna. Fortasse lat. focus e pocus,
foveo e poveo sicut fluo e pluo = प्लवामि a r. प्लु.)
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
शिखिन्
पु
शिखिन्, बर्हिन्, पावक
ध्वान्ताचलौ मतौ विन्ध्यौ शिखिनी बर्हिपावकौ ।
verse 3.1.1.20
page 0014
Indian Epigraphical Glossary
English
pāvaka (IE 7-1-2), ‘three’.
Lanman
English
pāvaká, a. pure
clear
bright. [√pū,
1181b and a: cf. śvāpada.]
Kridanta Forms
Sanskrit
पू (पू꣡ङ् पवने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = पवनम्
अनीयर् = पवनीयः - पवनीया
ण्वुल् = पावकः - पाविका
तुमुँन् = पवितुम्
तव्य = पवितव्यः - पवितव्या
तृच् = पविता - पवित्री
क्त्वा = पवित्वा / पूत्वा
ल्यप् = प्रपूय
क्तवतुँ = पवितवान् / पूतवान् - पवितवती / पूतवती
क्त = पवितः / पूतः - पविता / पूता
शानच् = पवमानः - पवमाना
पू (पू꣡ञ् पवने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = पवनम्
अनीयर् = पवनीयः - पवनीया
ण्वुल् = पावकः - पाविका
तुमुँन् = पवितुम्
तव्य = पवितव्यः - पवितव्या
तृच् = पविता - पवित्री
क्त्वा = पूत्वा
ल्यप् = प्रपूय
क्तवतुँ = पूतवान् / पूनवान् - पूतवती / पूनवती
क्त = पूतः / पूनः - पूता / पूना
शतृँ = पुनन् - पुनती
शानच् = पुनानः - पुनाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
पावक m. *Semecarpus anacardium. E 889 (P).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः ।
कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् ॥ १०९७ ॥
कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू ।
अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः ॥ १०९८ ॥
शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-
ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः ।
बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौ
बर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः ॥ १०९९ ॥
विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य च ।
-wordlist-
वह्नि (पुं), बृहद्भानु (पुं), हिरण्यरेतस् (पुं), धनञ्जय (पुं), हव्याशन (पुं), हविराशन (पुं), हुताशन (पुं), कृपीटयोनि (पुं), दमुनस् (पुं), विरोचन (पुं), आशुशुक्षणि (पुं), छागरथ (पुं), तनूनपाद् (पुं), कृशानु (पुं), वैश्वानर (पुं), वीतिहोत्र (पुं), वृषाकपि (पुं), पावक (पुं), चित्रभानु (पुं), अप्पित्त (क्ली), धूमध्वज (पुं), कृष्णवर्त्मन् (पुं), अर्चिष्मत् (पुं), शमीगर्भ (पुं), तमोघ्न (पुं), शुक्र (पुं), शोचिष्केश (पुं), शुचि (पुं), हुतवह (पुं), उषर्बुध (पुं), सप्तजिह्व (पुं), मन्त्रजिह्व (पुं), ज्वालाजिह्व (पुं), ज्वलन (पुं), शिखिन् (पुं), जागृवि (पुं), जातवेदस् (पुं), बर्हिःशुष्मन् (पुं), अनिलसख (पुं), वसु (पुं), रोहिताश्व (पुं), आश्रयाश (पुं), बर्हिर्ज्योति (पुं), दहन (पुं), बहुल (पुं), हव्यवाह (पुं), अनल (पुं), अग्नि (पुं), विभावसु (पुं), सप्तार्चिस् (पुं), उदर्चिस् (पुं), स्वाहा (स्त्री), आग्नेयी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सप्तार्चिस्
सप्तार्चिस्, बहुल, शिखिन्, हुतवह, वैश्वानर, अग्नि, वसु, वह्नि, वायुसख, सितेतरगति, स्वाहाप्रिय, पावक, अर्चिष्मत्, ज्वलन, कृशानु, अनल, धूमध्वज, हव्यवाह्, बर्हिर्ज्योतिस्, उषर्बुध, दहन, चित्रभानु, शुचि, कृपीटयोनि, दमुनस्, कृष्णवर्त्मन्, आशुशुक्षणि, विभावसु, अपांपित्त, जातवेदस्, तनूनपाद्, वीतिहोत्र, बृहद्भानु, आश्रयाश, धनञ्जय, हिरण्यरेतस्, तमोघ्न, रोहिताश्व, हुताशन
सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-
र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः ।
अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्,
बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ॥ ६२ ॥
कृपीटयोनिर्दमुनाः कृष्णवर्त्माशुशुक्षणिः ।
विभावसुरपांपित्तं जातवेदास्तनूनपात् ॥ ६३ ॥
वीतिहोत्रो बृहद्भानुराश्रयाशो धनञ्जयः ।
हिरण्यरेतास्तमोघ्नो रोहिताश्वो हुताशनः ॥ ६४ ॥
verse 1.1.1.62
page 0009
नाममाला
Sanskrit
पवनसख, पवमानसख, वायुसख, वातसख, अनिलसख, मरुत्सख, समीरणसख, गन्धवाहसख, श्वसनसख, सदागतिसख, नभस्वत्सख, मातरिश्वसख, चरण्युसख, जवनसख, प्रभञ्जनसख, अग्नि, शिखिन्, वह्नि, पावक, आशुशुक्षणि, हिरण्यरेतस्, सप्तार्चिस्, जातवेदस्, तनूनपात्, स्वाहापति, हुताश, ज्वलन, दहन, अनल, वैश्वानर, कृशानु, रोहिताश्व, विभावसु, वृषाकपि, समीगर्भ, हव्यवाह, हुताशन
तत्सखाऽग्निः शिखी वह्निः पावकश्चाशुशुक्षणिः ।
हिरण्यरेता सप्तार्चिर्जातवेदास्तनूनपात् ॥ ६४ ॥
स्वाहापतिर्हुताशश्च ज्वलनो दहनोऽनलः ।
वैश्वानरः कृशानुश्च रोहिताश्वो विभावसुः ॥ ६५ ॥
वृषाकपिः समीगर्भो हव्यवाहो हुताशनः ।
verse 0.1.1.64
page 0034
Mahabharata
English
Pāvaka^1 = Agni, q.v.
Pāvaka^2, pl. (ºāḥ), a class of ṛshis(?). § 406 (Tīrthayātrāp.): III, 125, 10413.
पुराणम्
English
पावक / PĀVAKA. A son of agni. agni got of his wife svāhā three sons, pāvaka, pavamāna and śuci. These three brilliant sons got together 45 sons and they were also called Agnis. Thus there were 49 Agnis made up of the father, his three sons and their 45 sons. pāvaka had another name also--mahān (Chapter 219, Vana Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पावकः,
पुं,
 (पुनातीति । पू ञ गि शोधे + ण्वुल् ।)अग्निः । इत्यमरः । १ । १ । ५७ ॥
(यथा, काशी-खण्डे ९ अध्याये ।“अपावनानि सर्व्वाणि वह्निसंसर्गतः क्वचित् ।पावनानि भवन्त्येव तस्मात् स पावकः स्मृतः ॥
”)वैद्युताग्निः । यथा, --“पावकः पवस्रानश्च शुचिरग्निश्च ते त्रयः ।निर्म्मथ्यः पवमानः स्याद्वैद्युतः पावकः स्मृतः ॥
यश्चासौ तपते सूर्य्यः शुचिरग्निस्त्वसौ स्मृतः ॥
”इति कौर्म्मे १२ अध्यायः ॥
स च ब्रह्मणो मानसपुत्त्रादभिमानिनामकाग्नेःस्वाहायां जातः । यथा, --“योऽसावग्निरभीमानी स्मृतः स्वायम्भुवेऽन्तरे ।ब्रह्मणो मानसः पुत्त्रस्तस्मात् स्वाहा व्यजीजनत् ॥
पावकं पवमानञ्च शुचिरग्निश्च यः स्मृतः ॥
”इति मात्स्ये ४८ अध्यायः ॥
सदाचारः । वह्निमन्थः । (अस्य पर्य्यायो यथा, “तेजोमन्थो हविर्मन्थो ज्योतिष्को पावकोऽरणिः ।वह्निमन्थोऽग्निमन्थश्च मथनो गणिकारिका ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)चित्रकः । भल्लातकः । विडङ्गः । इति मेदिनी ।के, ११८ ॥
शोधयितृनरः । इति हेमचन्द्रः ॥
रक्त-चित्रकः । कुसुम्भः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(पवित्र-कारके, त्रि । यथा, ऋग्वेदे । ३ । ३१ । २० ।“मिहः पावकाः प्रतता अभूवन् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पावक
पु०
 पुनाति पू--ण्वुल् । १ वह्नौ अमरः “अपावनानिसर्वाणि वह्निसंसर्गतः क्वचित् । पावनानि भवन्त्येवतस्मात स पावकः स्मृतः” इति काशीख० ९ अ० उक्ते-त्तस्य तथात्वम् । २ वेद्युताग्नौ च “पावकः पवमानश्चशुचिरग्निश्च ते त्रयः । निमन्थ्यः पवमानः स्यात् वैद्युतःपावकः स्मृतः । यश्चासौ तपते सूर्य्यः शुचिरग्निश्च सस्मृतः” कूर्मपु० । ३ सदाचारे ४ वह्निमन्थे ५ चित्रकवृक्षे६ भल्लातके ७ विडङ्गे च मेदि० । ८ शोधके
त्रि०
 हेमच० ।९ रक्तचित्रके १० कुसुम्मे च
पु०
 राजनि० ११ वरुणे१२ सूर्ये च ऋ० १ । ५० । ६ भा० तयोश्च शोधकत्वात् तथात्वम् ।१३ ऋषिभेदे भा० व० १२५ अ० । पावः पवनं शुद्धिस्तं कायतिकै--क । १४ सरस्वत्यां स्त्री ऋ० १ । ३ । २० भा० । पावकाश्चसप्तविंशतिः “पावकाः सप्तविंशतिः” भा० स० ७ अ० व्या-ख्यायां नीलण्ठधृतवाक्येभ्यः तानि च “ब्रह्मणोऽङ्गात्प्रसूतोऽग्निरङ्गिरा १ इति विश्रुतः । दक्षिणाग्निर्गा-र्हपत्याहवनीयाविति २ । ३ । ४ त्रयी । निर्मन्थ्यो ५ वैद्युतः ६शूरः ७ संवर्त्तो ८ लौलिक ९ स्तथा । जाठरो १० विषगः ११क्रव्यात् १२ क्षेमवान् १३ वैष्णव १४ स्तथा । दस्युमान् १५वलद १६ श्चैव शान्तः १७ पुष्टो १८ विभावसुः १९ । ज्योति-ष्मान् २० भरतो २१ भद्रः २२ २३ स्विष्टकृदृसुमान् २४क्रतुः २५ । सोमश्च २६ पितृमां २७ श्चैव पावकाः सप्त-विंशतिः” । अन्ये पावकभेदा अग्निशब्दे ५३ पृ० दृश्याःति० त० गृह्यपरिशिष्टे कर्मभेदे तस्य नामभेदा उक्ता यथा“लौकिके पावको१ ह्यग्निः प्रथमः परिकल्पितः ।अग्निस्तु मारुतो२ नाम गर्भाधाने विधीयते । पुंसवनेचन्द्रनामा ३ शुङ्गाकर्मणि शोभनः ४ । सीमन्ते मङ्गलो ५नाम प्रगल्भो ६ जातकर्मणि । नाम्नि स्यात् पार्थिवो ७ह्यग्निः प्राशने च शुचि ८ स्तथा । सत्यनामा ९ थ चूडायांव्रतादेशे समुद्भवः १० । गोदाने सूर्य्यनामा ११ च केशान्तेह्यग्नि १२ रुच्यते । वैश्वानरो १३ विसर्गे तु विवाहेयोजक १४ स्तथा” । गोदाने गोदानाख्य संस्कारे । “चतु-र्थ्यान्तु शिखी १५ नाम धृति १६ रग्निस्तथाऽपरे” । अपरेधृतिहोमादौ । “प्रायश्चित्ते विधु १७ श्चैव पाकयज्ञे तुसाहसः” १८ । प्रायश्चित्ते तदात्मकमहाव्याहृतिहो-मादौ । पाकयज्ञे पाकाङ्गकवृषोत्सर्गगृहहोमादौ ।“लक्षहोमे च वह्निः १९ स्यात् कोटिहोमे हुताश-नः २० । पूर्णाहुत्यां मृडो २१ नाम शान्तिके वरदः २२सदा । पौष्टिके वलद २३ श्चैव क्रोधो २४ ऽग्निश्चाभिचा-रके । कोष्ठे तु जठरो २५ नाम क्रव्यादो २६ मृतभक्ष-णे । आहूय चैव होतव्यो यत्र यो विहितोऽनलः” ।
Capeller
German
पावक॑ hell, strahlend, flammend
m.
 Feuer
o. der Gott des Feuers.
Grassman
German
pāvaká, a., an allen metrisch entscheidenden Stellen pavāká zu sprechen, so am Ende der triṣṭubh-zeilen: {239, 7}
{251, 1}
{301, 6}
{302, 7}
{347, 2}
{442, 8}
{446, 2}
{451, 4}
{492, 3}
{517, 8}
{519, 1}. _{519, 9}
{525, 1}
{565, 2}. _{565, 3}
{572, 12}
{573, 5}
{640, 19}
{809, 7}
{872, 4}. _{872, 7}. _{872, 8}, oder an andern metrisch [Page809] entscheidenden Stellen: {255, 2} gṛtávantas pavāka te
{813, 2} yás dhā́rayā pavākáyā
hell, hellstrahlend, flammend häufig mit śúci ({64, 2}
{142, 3}
{198, 4}
{239, 7}
{347, 2}
{358, 3}
{456, 7}
{531, 10}
{565, 2}. _{565, 3}
{572, 12}
{573, 5}
{633, 19}
{736, 6}. _{736, 7}) oder śucáyat ({872, 8}) verbunden
insbesondere häufig 2〉 von Agni, wo es oft in substantivischem Sinne zur Bezeichnung des Agni dient
3〉 von der Marutschar
4〉 von Soma
5〉 seltner von Varuna ({50, 6}), den Aditya ({492, 3}), Tag und Nacht ({490, 3}), den Morgenröthen ({347, 2}), den als Göttinnen dargestellten heiligen Thüren (dvā́ras devī́s {142, 6}), von Indra ({633, 19}), Sarasvati ({3, 10}).
-a 2〉 {12, 9}. _{12, 10}
{13, 1}
{95, 11}
{96, 9}
{198, 4}
{244, 8}
{255, 2}
{301, 6}
{358, 7}
{377, 4}
{380, 1}
{443, 6}
{489, 7}
{517, 8}
{664, 28}
{669, 3}. _{669, 11}
{683, 11}. — 5〉 {50, 6}.
-ás 2〉 {60, 4}
{142, 3}
{194, 1}
{198, 4}
{239, 7}
{251, 1}
{261, 4}
{302, 7}
{361, 4}
{445, 3}
{447, 2}
{451, 4}
{519, 1}. _{519, 9}
{525, 1}
{531, 10}
{871, 7}. — 4〉 {736, 6}. _{736, 7}
{809, 7}. — 5〉 {633, 19}.
-ám 2〉 {358, 3}
{442, 8}
{456, 7}
{643, 19}
{872, 4}. _{872, 8}. — 3〉 mā́rutam gaṇám {862, 7}
{64, 12}.
-é [L.] 2〉 {446, 2}.
-ā́sas [m.] 3〉 {64, 2}.
-ā́s [m.] 2〉 {872, 7}. — 3〉 {572, 12}
{573, 5}.
-ā́n 3〉 {640, 19}. — 5〉 {492, 3}.
-ébhis 3〉 {414, 8}.
-ā́ [N. s. f.] 5〉 {3, 10}.
-áyā dhā́rayā {813, 2}
juhúa {452, 2}
kṛpā́ {456, 5}.
-é [du. f.] 5〉 aruṣásya duhítárā {490, 3}.
-ā́sas [N. pl. f.] 5〉 {142, 6}.
-ā́s [N. pl. f.] ā́pas {565, 2}. _{565, 3}
míhas {265, 20}. — {347, 2}.
Stchoupak
French
पावक-
m.
 feu, dieu du feu
sorte de Ṛṣi, saint, sage
-इ-
m.
Skanda
Sudarśana.
°सुत-
m.
 Sudarśana.
पावकात्मज-
m.
 Skanda.
पावकार्चिस्-
f.
 flamboiement.
पावकास्त्र- nt. arme de feu.