| YouTube Channel

लोचन (locana)

 
शब्दसागरः
English
लोचन
n.
(-नं)
1. The eye.
2. Seeing, looking.
f.
(-ना) A goddess of
the Jainas.
E.
लोच् to see, ल्युट् or युच्
aff.
Capeller Eng
English
लोचन
a.
enlightening,
n.
eye.
Yates
English
लोचन (नं) 1.
n.
f.
The eye.
Spoken Sanskrit
English
लोचन - locana -
n.
- eye
नेत्र - netra -
n.
- eye
कनीनिका - kanInikA -
f.
- eyeball
पक्ष्मन् - pakSman -
n.
- eyelash
दृष्टि - dRSTi -
f.
- eyesight
प्रत्यक्षदर्शिन् - pratyakSadarzin -
m.
- eyewitness
चक्षूरोग - cakSUroga -
m.
- eyedisease
नेत्रे निमीलयति - netrenimIlayati - verb - shuttheeye
निमीलन - nimIlana -
n.
- shuttingtheeyes
निमील्य - nimIlya -
adj.
- shuttingtheeyelids
दृश् - dRz -
f.
- eye
आविर्मुखी - AvirmukhI -
f.
- eye
दृशा - dRzA -
f.
- eye
दृशि - dRzi -
f.
- eye
दृष्टि - dRSTi -
f.
- eye
चक्षु - cakSu -
m.
- eye
देवदीप - devadIpa -
m.
- eye
देहदीप - dehadIpa -
m.
- eye
दैवदीप - daivadIpa -
m.
- eye
रूपग्रह - rUpagraha -
m.
- eye
लोचन - locana -
n.
- sight
लोचन - locana -
n.
- eye
लोचन - locana -
adj.
- brightening
लोचन - locana -
adj.
- illuminating
लोचन - locana -
n.
- organ of sight
लोचन - locana -
n.
- sight
दृश् - dRz -
f.
- sight
दृष्टि - dRSTi -
f.
- sight
दृशीका - dRzIkA -
f.
- sight
सूच - sUca -
f.
- sight
सूचि - sUci -
f.
- sight
ईक्षा - IkSA -
f.
- sight
दृश्यता - dRzyatA -
f.
- sight
प्रतिदर्शना - pratidarzanA -
f.
- sight
सन्दृश् - sandRz -
f.
- sight
डामर - DAmara -
m.
- sight
आलोक - Aloka -
m.
- sight
प्रकेत - praketa -
m.
- sight
लोच - loca -
m.
- sight
लोक - loka -
m.
- sight
वीक्ष - vIkSa -
m.
- sight
सन्दर्श - sandarza -
m.
- sight
अवलोकन - avalokana -
n.
- sight
ईक्षण - IkSaNa -
n.
- sight
स्थान - sthAna -
n.
- sight
लोचन locana
adj.
brightening
रोचक rocaka
adj.
brightening
विरोचन virocana
adj.
brightening
भ्राजन bhrAjana
n.
brightening
Wilson
English
लोचन
n.
(-नं) The eye.
f.
(-ना) A goddess of the Jainas.
E.
लोच to see, ल्यु or युच्
aff.
Apte
English
लोचन [lōcana],
a.
(-नी
f.
)
Illuminating, brightening.
Visible. -नम् [लोच्यते$नेन लोच्-करणे ल्युट्]
Seeing, sight, viewing.
The eye
शेषान् मासान् गमय चतुरो लोचने मीलयित्वा
Me.*
112.
Comp.
-अञ्चलः a corner of the eye.-आपातः a glance. -आवरणम् an eyelid. -गोचरः, -पथः, -मार्गः the range of sight, sphere of vision. -परुष
a.
hideous in appearance
लोचनपरुषं कमपि पुरुषं ददर्श
Dk.*
1.2. -हिता blue vitriol.
Apte 1890
English
लोचन a. (नी f.) 1 Illuminating, brightening.
2 Visible.
नं [ लोच्यतेऽनेन लोच्-करणे ल्युट्] 1 Seeing, sight, viewing.
2 The eye
शेषान्मासान् गमय चतुरो लोचने मीलयित्वा Me. 110.
Comp.
गोचरः,
पथः,
मार्गः the range of sight, sphere of vision.
हिता blue vitriol.
Monier Williams Cologne
English
लोचन
mfn.
illuminating, brightening,
BhP.
लोचन
m.
N.
of an author,
Cat.
लोचन f(आ or ई).
N.
of a Buddhist goddess,
Dharmas.
4
लोचन
n.
(ifc. f(आ). ) ‘organ of sight’, the eye,
MBh.
Kāv.
&c.
N.
of wk.
Monier Williams 1872
English
लोचन, अस्, ई, अम्, illuminating, brightening
visible, (अ-लोचन, invisible)
(अस्), m., N. of an
author
(आ), f., N. of a Buddhist goddess
(ई), f. a
species of plant
(अम्), n. the organ of sight, in-
strument of vision, the eye, (at the end of an adj.
comp. the fem. generally ends in आ, cf. चारु-ल्°,
वाम-ल्°)
N. of a work.
—लोचन-कार, अस्, m.
the author of the Locana.
—लोचन-गोचर, अस्, m.
the range or horizon of the eye
(अस्, आ, अम्),
within the range of vision.
—लोचन-पथ or लो-
चन-मार्ग, अस्, m. the path or range of the eyes,
sphere of vision.
—लोचन-हित, अस्, आ, अम्, useful
or serviceable for the eyes
(आ), f. blue vitriol (used
as a collyrium).
—लोचनामय (°न-आम्°), अस्, m.
eye-disease, ophthalmia.
—लोचनोड्डारक (°न-
उड्°), N. of a Grāma.
—लोचनोत्स (°न-उत्°), N.
of a place.
Macdonell
English
लोचन loc-ana,
a.
illuminating
n.
eye: 🞄-gocara,
a.
being within range of sight
🞄-traya-patha,
m.
range of (Śivaʼs) three 🞄eyes
-patha,
m.
sphere of vision
-paruṣa, 🞄a. gazing fiercely
-pāta,
m.
glance
-maya, 🞄a. (ī) consisting of eyes
-añcala,
m.
corner 🞄of the eye
-āpāta,
m.
glance
-uḍḍāraka, 🞄N. of a village
-utsa, N. of a locality.
Benfey
English
लोचन लोच् + अन,
n.
The eye, Vikr.
d. 56.
--
Comp.
चारु-,
adj.
,
f.
ना,
having beautiful eyes, Hariv. 8705.
त्रि-,
adj.
having three eyes
epithet
and name of Śiva, Ragh. 3, 66. वा-
म-,
adj.
,
f.
ना, having beautiful eyes,
Hit. ii. d. 111.
स्थिर-,
adj.
with fixed
gaze.
हरि-,
m.
1. a crab. 2. an owl.
Hindi
Hindi
आंख
Apte Hindi
Hindi
लोचनम्
नपुं*
- लोच्+ल्युट्
"देखना, दृष्टि, दर्शन"
लोचनम्
नपुं*
- लोच्+ल्युट्
आँख
लोचनम्
नपुं*
- लोच्+ल्युट्
"दर्शन, दृष्टि, ईक्षण"
लोचनम्
नपुं*
- लोच्+ल्युट्
आँख
L R Vaidya
English
locana {% n. %} 1. Seeing, looking, viewing
2. the eye, स्फुरदधरसीधवे तव वदनचंद्रमा रोचयति लोचनचकोरम् Git.G.x., R.i.73, ii.19, iii.41, Megh.i.16, 27.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
२, अंस, अक्षि, अन्तक, अम्बक, अयन, अश्वि, अश्विनी, ईक्षण, ओष्ठ, कर, कर्ण, कुच, कुटुम्ब, गरुत्, गुल्फ, चक्षु, जङ्घा, जानु, दस्र, दृश् , दृष्टि, दोः, द्वन्द्व, द्वय, द्वि, ध्रुव, नय, नयन, नासत्य, नेत्र, पक्ष, पाणि, बाहु, भुज, भुजा, यम, यमल, युग, युगल, युग्म, रविचन्द्रौ, रविपुत्र, लोचन, श्रोत्र, स्तन, हस्त
३, अग्नि, अनल, आज्यभुक्, आज्याश, उषर्बुध, काल, कृशानु, कृष्णवर्त्मन्, क्रम, गुण, गुप्ति, जगत्, ज्योति, ज्वलन, ज्वाल, तपन, तृतीय, त्रय, त्रिकटु, त्रिकाल, त्रिगत, त्रिगुण, त्रिजगत्, त्रिनेत्र, त्रिपदी, त्रैत, दह, दहन, दीप्ति, द्युति, धाम, नेत्र, पद, पावक, पुं, पुर, पुरुष, पुष्कर, ब्रह्मन्, भुवन, रत्न, राम, रुद्राक्ष, रोहित, लोक, लोचन, वचन, वह्नि, विक्रम, विष्णु, विष्णुक्रम, वृत्त, वैश्वानर, शक्ति, शिखा, शिखिन्, शिवनेत्र, शूल, सप्तार्चि, सहोदर, हरनयन, हरनेत्र, हव्यभुक्, हव्यवाहन, हव्याश, हुतभुज्, हुतवह, हुताश, हुताशन, होतृ
Bopp
Latin
लोचन n. (r. लोच् s. अन) oculus. MEGH. 28. RAGH. 3. 41.
H. 2. 36.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
लोचन and लोचनकार alaṃk. See Dhvanyālokalocana.
Indian Epigraphical Glossary
English
locana (IE 7-1-2), ‘two’.
Lanman
English
locana,
—1. a. enlightening
—2. as n.
eye, usual mg. [√loc: for mg, cf. lūmen,
under √lok.]
Kridanta Forms
Sanskrit
लोच् (लो꣡चृँ॒ दर्शने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = लोचनम्
अनीयर् = लोचनीयः - लोचनीया
ण्वुल् = लोचकः - लोचिका
तुमुँन् = लोचितुम्
तव्य = लोचितव्यः - लोचितव्या
तृच् = लोचिता - लोचित्री
क्त्वा = लोचित्वा
ल्यप् = प्रलोच्य
क्तवतुँ = लोचितवान् - लोचितवती
क्त = लोचितः - लोचिता
शानच् = लोचमानः - लोचमाना
लोच् (लो꣡चृँ꣡ भाषार्थः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = लोचनम्
अनीयर् = लोचनीयः - लोचनीया
ण्वुल् = लोचकः - लोचिका
तुमुँन् = लोचयितुम् / लोचितुम्
तव्य = लोचयितव्यः / लोचितव्यः - लोचयितव्या / लोचितव्या
तृच् = लोचयिता / लोचिता - लोचयित्री / लोचित्री
क्त्वा = लोचयित्वा / लोचित्वा
ल्यप् = प्रलोच्य
क्तवतुँ = लोचितवान् - लोचितवती
क्त = लोचितः - लोचिता
शतृँ = लोचयन् / लोचन् - लोचयन्ती / लोचन्ती
शानच् = लोचयमानः / लोचमानः - लोचयमाना / लोचमाना
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चक्षुरक्षीक्षणं नेत्रं नयनं दृष्टिरम्बकम्
लोचनं दर्शनं दृक्च तत्तारा तु कनीनिका ५७५
-wordlist-
चक्षुस् (क्ली), अक्षि (क्ली), ईक्षण (क्ली), नेत्र (क्ली), नयन (क्ली), दृष्टि (स्त्री), अम्बक (क्ली), लोचन (क्ली), दर्शन (क्ली), दृश् (स्त्री), तारा (स्त्री), कनीनिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
दृक्
दृक्, दृष्टि, नेत्र, लोचन, चक्षुष्, नयन, अम्बक, ईक्षण, अक्षि
दृग्दृष्टिनेत्रलोचनचक्षुर्नयनाम्बकेक्षणाक्षीणि
verse 2.1.1.519
page 0059
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
लोचनं,
क्ली,
(लोचतेऽनेनेति लोच + ल्युट् ।)चक्षुः इत्यमरः
तस्य शुभाशुभलक्षणंयथा, --“वक्रान्तैः पद्मपत्राभैर्लोचनैः सुखभागिनः ।मार्जारलोचनैः पापो महात्मा मधुपिङ्गलैः
क्रूराः केकरनेत्राश्च हरिणाक्षाः सकल्मषाः ।जिह्मैश्च लोचनैः क्रूराः सेनान्यो गजलोचनाः
गम्भीराक्षा ईश्वराः स्युर्मन्त्रिणः स्थूलचक्षुषः ।नीलोत्पलाक्षा विद्वांसः सौभाग्यं श्यावचक्षु-षाम्
स्यात् कृष्णतारकाक्षाणामक्ष्णामुत्पाटनं किल ।मण्डलाक्षाश्च पापाः स्युर्निःस्वाः स्युर्दीर्घ-लोचनाः
दृक् स्निग्धा विपुला भोगे अल्पायुर्नाभि-रुन्नता ।विशालोन्नता सुखिनो दरिद्रा विषमभ्रुवः
”इति गारुडे ६५ अध्यायः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
लोचन
न०
लोच्यतेऽनेन लोच--करणे ल्युट् नेत्रे अमरः ।भावे ल्युट् दर्शनक्रियायाम् युच् दर्शने आ-लोचने स्त्री टाप् अमरः महाप्राणिकीटे स्त्रीराजनि० ङीप्
Capeller
German
लोचन erhellend
n.
Auge.
Stchoupak
French
लोचन-
a. qui illumine
nt. œil
-मयई- a. fait d'yeux.
°गोचर- a. visible.
°त्रय-पथ-
m.
série de trois yeux (de Śiva).
°पथ-
m.
champ visuel.
°परुष- a. qui regarde sauvagement, au regard cruel.
लोचनाञ्चल-
m.
coin de l'œil.
लोचनानन्द-
m.
délices des yeux.
लोचनापात-
m.
coup d'œil, œillade.