| YouTube Channel

दीप्ति (dIpti)

 
शब्दसागरः
English
दीप्ति
f.
(-प्तिः)
1. Light, lustre, splendour.
2. Beauty.
3. The swift
flight of an arrow.
4. A property of women, extreme loveliness,
brilliant beauty.
5. Lac.
5. Bell metal.
E.
दीप् to shine, affix भावे
क्तिन्
Capeller Eng
English
दी॑प्ति
f.
flame, brilliancy, brightness (p. °मन्त्†)
lustre, beauty.
Yates
English
दीप्ति (प्तिः) 2.
f.
Light
beauty
lac.
Spoken Sanskrit
English
दीप्ति - dIpti -
f.
- lustre
भा - bhA -
f.
- lustre
शोभा - zobhA -
f.
- lustre
प्रकाश - prakAza -
m.
- lustre
स्वर् - svar - adverb - lustre
द्युति - dyuti -
f.
- lustre
श्री - zrI -
f.
- lustre
विभा - vibhA -
f.
- lustre
अमति - amati -
f.
- lustre
कासू - kAsU -
f.
- lustre
कीर्ति - kIrti -
f.
- lustre
छटा - chaTA -
f.
- lustre
प्रदीप्ति - pradIpti -
f.
- lustre
भ्राजि - bhrAji -
f.
- lustre
मणिमाला - maNimAlA -
f.
- lustre
लक्ष्मी - lakSmI -
f.
- lustre
लवणा - lavaNA -
f.
- lustre
रुचा - rucA -
f.
- lustre
रुचि - ruci -
f.
- lustre
विभासा - vibhAsA -
f.
- lustre
दीप्ति - dIpti -
f.
- radiance
कान्ति - kAnti -
f.
- radiance
प्रभा - prabhA -
f.
- radiance
उज्ज्वलता - ujjvalatA -
f.
- radiance
कमा - kamA -
f.
- radiance
बृहद्द्युति - bRhaddyuti -
f.
- radiance
भ्राजिष्णुता - bhrAjiSNutA -
f.
- radiance
वसु - vasu -
f.
- radiance
विभ्राष्टि - vibhrASTi -
f.
- radiance
श्री - zrI -
f.
- radiance
भर्ग - bharga -
m.
- radiance
उद्भास - udbhAsa -
m.
- radiance
घर्मरश्मि - gharmarazmi -
m.
- radiance
प्रद्योत - pradyota -
m.
- radiance
विकाश - vikAza -
m.
- radiance
धामन् - dhAman -
n.
- radiance
ज्वलित - jvalita -
n.
- radiance
औज्ज्वल्य - aujjvalya -
n.
- radiance
तेजस् - tejas -
n.
- radiance
किरणस्फुरण - kiraNasphuraNa -
n.
- radiance
दीप्ति - dIpti -
f.
- lustre
भा - bhA -
f.
- lustre
शोभा - zobhA -
f.
- lustre
प्रकाश - prakAza -
m.
- lustre
कामतः - kAmataH - adverb - outoflust
कामात्मता - kAmAtmatA -
f.
- lust
मदा - madA -
f.
- lust
प्रमद् - pramad -
f.
- lust
लोलुपा - lolupA -
f.
+ loc. - lust
मद - mada -
m.
- lust
कन्दर्प - kandarpa -
m.
- lust
कामाग्नि - kAmAgni -
m.
- lust
कामानल - kAmAnala -
m.
- lust
कैशिक - kaizika -
m.
- lust
विलास - vilAsa -
m.
- lust
शरीरज - zarIraja -
m.
- lust
रत - rata -
n.
- lust
लोलुपत्व - lolupatva -
n.
- lust
आमिष - AmiSa -
n.
- lust
अंसल - aMsala -
adj.
- lusty
दीप्ति - dIpti -
f.
- lustre
दीप्ति - dIpti -
m.
- brightness
दीप्ति - dIpti -
f.
- splendour
दीप्ति - dIpti -
f.
- lac
दीप्ति - dIpti -
f.
- radiance
दीप्ति - dIpti -
f.
- light
दीप्ति - dIpti -
f.
- beauty
दीप्ति - dIpti -
f.
- brass
दीप्ति - dIpti -
f.
- flash-like flight of an arrow
Wilson
English
दीप्ति
f.
(-प्तिः)
1 Light, lustre, splendour.
2 Beauty.
3 The swift flight of an arrow.
4 A property of women, extreme loveliness, brilliant beauty.
5 Lac.
6 Bell metal.
E.
दीप to shine, affix क्तिन्.
Apte
English
दीप्तिः [dīptiḥ],
f.
[दीप्-भावे-क्तिन्]
Brightness, splendour, brilliance, lustre.
Brilliancy of beauty, extreme loveliness
(for the difference between दीप्ति and कान्ति see under कान्ति).
Lac.
Brass.
The flash-like flight of an arrow.
Apte 1890
English
दीप्तिः f. [दीप्-भावे-क्तिन्] 1 Brightness, splendour, brilliance, lustre.
2 Brilliancy of beauty, extreme loveliness
(for the difference between दीप्ति and कांति see under कांति).
3 Lac.
4 Brass.
5 The flash-like flight of an arrow.
Monier Williams Cologne
English
दी॑प्ति
f.
brightness, light, splendour, beauty,
ŚBr.
Mn.
(cf. गृह-)
&c.
the flash-like flight of an arrow,
L.
lac,
L.
brass,
L.
दी॑प्ति
m.
N.
of one of the Viśve Devās.
Monier Williams 1872
English
दीप्ति, इस्, f. brightness, brilliancy, splendor, light,
glow, lustre
clearness, brilliancy of beauty (in a
woman), extreme loveliness
the flash-like flight of an
arrow
lac
brass, bell-metal
(इस्), m. (?), N. of one
of the Viśve-Devās.
—दीप्ति-कर, अस्, or ई, अम्,
irradiating, illuminating.
—दीप्ति-मत्, आन्, अती, अत्,
having brightness, splendid, brilliant, lustrous, radiant,
shining, blazing, flaming
(आन्), m., N. of a son of
Kṛṣṇa.
Macdonell
English
दीप्ति dī́p-ti,
f.
radiance
brilliance, grace
🞄N. of a god (one of the Viśvedevās).
Benfey
English
दीप्ति दीप् + ति,
f.
Splendour, Rām.
1, 7, 18.
--
Comp.
गृह-,
f.
being the
splendour of the house, Man. 9, 26.
Apte Hindi
Hindi
दीप्तिः
स्त्री*
- दीप् + क्तिन्
"उजाला, चमक, प्रभा, आभा"
दीप्तिः
स्त्री*
- दीप् + क्तिन्
"सौंदर्य की उज्ज्वलता, अत्यन्त मनोरमता"
दीप्तिः
स्त्री*
- दीप् + क्तिन्
लाख
दीप्तिः
स्त्री*
- दीप् + क्तिन्
पीतल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दीप्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶ /ಬೆಳಕು
निष्पत्तिः - > दिपी (दीप्तौ) - "क्तिन्" (३-३-९४)
प्रयोगाः - > "त्वां धूरियं योग्यतयाधिरूढा दीप्त्या दिनश्रीरिव तिग्मरश्मिम्"
उल्लेखाः - > किरा० ३-५०
दीप्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹೆಂಗಸರ ಲಾವಣ್ಯ /ಮನ್ಮಥೋನ್ಮೇಷದಿಂದ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡ ಸ್ತ್ರೀಯರ ದೇಹಕಾಂತಿ
विस्तारः - > "कान्तिरेवातिविस्तीर्णा दीप्तिरित्यभिधीयते" - सा० द०
दीप्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ /ಪ್ರಕಾಶವಾಗುವುದು /ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದು
दीप्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಗು
दीप्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಚು
L R Vaidya
English
dIpti {% f. %} 1. Brightness, splendour, lustre
2. brilliancy of beauty, extreme loveliness
(for the difference between दीप्ति and कांति, See under कांति)
3. lac
4. brass.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
३, अग्नि, अनल, आज्यभुक्, आज्याश, उषर्बुध, काल, कृशानु, कृष्णवर्त्मन्, क्रम, गुण, गुप्ति, जगत्, ज्योति, ज्वलन, ज्वाल, तपन, तृतीय, त्रय, त्रिकटु, त्रिकाल, त्रिगत, त्रिगुण, त्रिजगत्, त्रिनेत्र, त्रिपदी, त्रैत, दह, दहन, दीप्ति, द्युति, धाम, नेत्र, पद, पावक, पुं, पुर, पुरुष, पुष्कर, ब्रह्मन्, भुवन, रत्न, राम, रुद्राक्ष, रोहित, लोक, लोचन, वचन, वह्नि, विक्रम, विष्णु, विष्णुक्रम, वृत्त, वैश्वानर, शक्ति, शिखा, शिखिन्, शिवनेत्र, शूल, सप्तार्चि, सहोदर, हरनयन, हरनेत्र, हव्यभुक्, हव्यवाहन, हव्याश, हुतभुज्, हुतवह, हुताश, हुताशन, होतृ
Bopp
Latin
दीप्ति f. (r. दीप् s. ति) lux, splendor.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
ज्योतिष्
पु
ज्योतिष्, दीप्ति, दृष्टि, सुतारा
दीप्तौ दृष्टौ सुतारासु ज्योतिःशब्दोऽभिधीयते ४७
verse 2.1.1.47
page 0011
रुचि
स्त्री
रुचि, दीप्ति, स्वेच्छा
स्पष्टप्राज्ञौ मतौ व्यक्तौ दीप्तिः स्वेच्छा तथा रुचिः
verse 3.1.1.24
page 0015
ओजस्
क्ली
ओजस्, बल, दीप्ति
नित्यं स्वं निजं प्रोक्तं बलदीप्तिस्तथौजसी २५
verse 3.1.1.25
page 0015
Abhyankara Grammar
English
दीप्ति explained as स्फूर्ति or throbbing in utterance. Out of the seven svaras or yamas क्रुष्ट, प्रथम, द्वितीय, तृतीय, चतुर्थ, मन्द्र and अतिस्वार्य, the throbbing ( दीप्ति ) of the latter and latter tone leads to the per- ception of the former and former one: cf. तेषां दीप्तिजोपलब्धि: T. Pr. XXIII. 15.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
शोभा, सौन्दर्यम्, कान्तिः, दीप्तिः, रमणीयता, छवि, छटा, सौन्दर्य, सौंदर्य, कांति, कान्ति, दीप्ति, रमणीयता, बहार, सुन्दरता, इन्दिरा
noun
शोभनस्य अवस्था भावो वा।
"सूर्यास्तकाले आकाशस्य शोभा वर्धते।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ९९
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः
भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा १००
-wordlist-
रोचिस् (क्ली), उस्र (पुं), रुचि (स्त्री), शोचिस् (क्ली), अंशु (पुं), गो (पुंस्त्री), ज्योतिस् (क्ली), अर्चिस् (स्त्रीक्ली), उपधृति (पुं), अभीशु (पुं), प्रग्रह (पुं), शुचि (पुं), मरीचि (पुंस्त्री), दीप्ति (स्त्री), धामन् (क्ली), केतु (पुं), घृणि (पुं), रश्मि (पुं), पृश्नि (पुंस्त्री), पाद (पुं), दीधिति (स्त्री), कर (पुं), द्युति (स्त्री), द्युत् (क्ली), रुच् (क्ली), विरोक (पुं), किरण (पुं), त्विषि (स्त्री), त्विष् (स्त्री), भास् (पुंस्त्री), प्रभा (स्त्री), वसु (पुं), गभस्ति (पुं), भानु (पुं), भा (स्त्री), मयूख (पुं), महस् (क्ली), छवि (स्त्री), विभा (स्त्री)
--source--
प्रागल्भ्यौदार्यमाधुर्यशोभाधीरत्वकान्तयः
दीप्तिश्चायत्नजा भावहावहेलास्त्रयोऽङ्गजाः ५०९
-wordlist-
अयत्नजालङ्कार (पुं), प्रागल्भ्य (क्ली), औदार्य (क्ली), माधुर्य (क्ली), शोभा (स्त्री), धीरत्व (क्ली), कान्ति (स्त्री), दीप्ति (स्त्री), अङ्गजालङ्कार (पुं), भाव (पुं), हाव (पुं), हेला (स्त्री)
--source--
बाणमुक्तिर्व्यवच्छेदो दीप्तिर्वेगस्य तीव्रता
-wordlist-
बाणमुक्ति (स्त्री), व्यवच्छेद (पुं), दीप्ति (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रोचिस्
रोचिस्, शोचिस्, अभीशु, प्रद्योत, गभस्ति, रश्मि, घृणि, किरण, रुचि, रुच्, दीधिति, दीप्ति, द्युति, प्रभा, भा, विभा, भास्, उस्र, धामन्, वसु, केतु, मरीचि, प्रग्रह, उपधृति, वृष्णि, मयूख, अंशु, भानु, कर, पाद, विरोक, गो
रोचिः शोचिरभीशुः प्रद्योतगभस्तिरश्मिघृणिकिरणाः
रुचिरुग्दीधितिदीप्तिद्युतिप्रभाभाविभाभासः ३८
उस्रधामवसुकेतुमरीचिप्रग्रहोपधृतिवृष्णिमयूखाः
अंशुभानुकरपादविरोका गाव इत्यभिहितास्तु समानाः ३९
verse 1.1.1.38
page 0006
अर्चिस्
अर्चिस्, कीला, ज्वाला, वर्चस्, तेजस्, त्विष्, ज्योतिस्, हेति, द्युति, दीप्ति, रुच्, शिखा, प्रभा, रश्मि
अर्चिः कीला ज्वाला वर्चस्तेजस्त्विषस्तथा ज्योतिः
हेतिद्युतिदीप्तिरुचः शिखाप्रभारश्मयः समानार्थाः ६५
verse 1.1.1.65
page 0009
दीप्ति
दीप्ति, वेग_तीव्रता
बाणमुक्तिर्व्यवच्छेदो दीप्तिर्वेगस्य तीव्रता
verse 2.1.1.470
page 0054
नाममाला
Sanskrit
दीधिति, भानु, उस्र, अंशु, गभस्ति, किरण, कर, पाद, रुचि, मरीचि, भास्, तेजस्, अर्चिस्, गो, द्युति, प्रभा, दीप्ति, ज्योतिस्, महस्, धामन्, रश्मि, ऊर्ज, विभावसु
दीधितिर्भानुरुस्रोंऽशुर्गभस्तिः किरणः करः
पादो रुचिर्मरीचिर्भास्तेजोऽर्चिर्गौर्द्युतिः प्रभा ४५
दीप्तिर्ज्योतिर्महो धाम रश्मिरूर्जो विभावसुः
verse 0.1.1.45
page 0023
Tamil
Tamil
தீ3ப்தி : பளபளப்பு, ஒளி, அரக்கு, பித்தளை.
Mahabharata
English
Dīpti, a Viśvadeva. § 749 (Ānuśāsanik.): XIII, 91, 4359 (enumeration).
पुराणम्
English
दीप्ति / DĪPTI. A Viśvadeva. (M.B. anuśāsana parva, Chapter 91, Verse 34).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दीप्तिः,
स्त्री,
(दीप + क्तिन् ।) दीपनम् तत्-पर्य्यायः प्रभा रुक् रुचिः त्विट् भा ६भाः छविः द्युतिः रोचिः १० शोचिः११ इत्यमरः ३४
बाणवेगस्य तीव्रता ।स्त्रिया अयत्नजगुणः इति हेमचन्द्रः १३
“कान्तिरेव वयोभोगदेशकालगुणादिभिः ।उद्दीपितातिविस्तारं प्राप्ता चेद्दीप्तिरुच्यते
”इत्युज्ज्वलनीलमणिः
(यथा, साहित्यदर्पणे १३१ ।“कान्तिरेवातिविस्तीर्णा दीप्तिरित्यभिधीयते
”)लाक्षा कांस्यम् इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दीप्ति स्त्री दीप--भावे क्तिन् त्विषि प्रभायाम् “एवं दीप्त्यायोजनं भाति सन्ध्या” वृ० सं०३१ अ० अभिव्यक्तौ चज्ञानाभिव्यक्तिरूपदीप्तेः कारणानि पात० सू० भाष्ययोरु-क्तानि यथा“योगाङ्गानुष्ठानदशुद्धिक्षये ज्ञानदीप्तिराविवेकख्यातेः” सू०“योगाङ्गान्यष्टावभिधायिष्यमाणोनि तेषामनुष्ठानात् पञ्चपर्वणो विषयस्याशुद्धिरूपस्य क्षयोनाशस्तत्क्षये सम्यग्ज्ञान-स्याभिव्यक्तिर्यथा यथा साधनान्यनुष्ठीयन्ते तथा तथातनुत्वमशुद्धिरापद्यते यथा यथा क्षीयते तथा तथा च-क्षयक्रमानुरोधिनी ज्ञानस्यापि दीप्तिर्विवर्द्धते सा खल्वेषा पिवृद्धिः प्रकर्षमनुभवति विवेकख्यातेरा गुण-पुरुषस्वरूपविज्ञानादित्यर्थः योगाङ्गानुष्ठानमशुद्धेर्वि-योगकारणं यथा परशुः छेद्यस्य, विवेकख्यातेस्तु प्राप्ति-कारणं यथा धर्मः सुखस्य, नान्यकारणम् कति चैतानिकारणानि शास्त्रे भवन्ति नवैवेत्याह तद् यथा“उत्पत्तिस्थित्यभिव्यक्तिविकारप्रत्ययाप्तयः वियोगान्य-त्वधृतयः कारणं नवधा स्मृतम्” इति तत्रोत्पत्ति-कारणं मनोभवति ज्ञानस्य स्थितिकारणं मनसः पुरु-षार्थता शरोरस्येवाहार इति अभिव्यक्तिकारणं यथारूपस्यालोकस्तथा रूपज्ञानम् विकारकारणं मनसोविषयान्तरम् यथाग्निः पाक्यस्थ, प्रत्ययकारणं धूमज्ञान-मग्निज्ञानस्य, प्राप्तिकारणं योगाङ्गानुष्ठानं विवेकख्यातेःवियोगकारणं तदेवाशुद्धेः अन्यत्वकारणं, यथा सुवर्ण-कारः सुवर्णस्य, एवमेकस्य प्रत्ययस्याविद्यामूढत्वे द्वेषो, दुःखत्वे रागः, सुखत्वे तत्त्वज्ञानं माध्यस्थ्ये, धृति-कारणं शरीरमिन्द्रियाणां, तानि तस्य महाभूतानिशरीराणां तानि परस्परं सर्वेषाम् तैर्य्यग्यौनमा-नुषदैवतानि परस्परार्थत्वादित्येवं नव कारणानितानि यथासम्भवं पदार्थान्तरेष्वपि योज्यानि” भा०स्त्रीणां यौवने अयत्नसाध्ये गुणभेदरूपे सत्वजेऽलङ्कारेच “यौवने सत्वजास्तासामष्टाविंशतिसंख्यकाः अल-ङ्कारास्तत्र भावहावहेलास्त्रयोऽङ्गजाः शोभा कान्तिश्चदीप्तिश्च माधुर्यञ्च प्रगल्भता” इत्युपक्रमे “रूपयौवमलालित्यभोगाद्यैरङ्गभूषणम् शोभा प्रोक्ता, सैव का-न्तिर्मन्मथाप्यायिता दुतिः कान्तिरेवातिविस्तीर्णादीप्तिरित्यभिधीयते” सा० द० लक्षयित्वा उदाजहार यथा“तारुण्यस्य विलासः समधिकलावण्यसम्पदोहासः ।धरणितलस्याभरणं युवजनमनसोवशीकरणम्” दीप-कर्त्तरि संज्ञायां क्तिच् लाक्षायां कांस्ये चराजनि० विश्वदेवभेदे
पु०
“उष्णीनाभो नभोदश्च वि-श्वायुर्दीप्तिरेव च” भा० अनु० ९१ अ० विश्वदेवोक्तौ
Capeller
German
दी॑प्ति
f.
Flamme, Glanz, Anmut.
Burnouf
French
दीप्ति दीप्ति
f.
éclat du feu
lumière, splendeur.
Au
fig. beauté éclatante.
Mouvement rapide d'une flèche.
दीप्तिमत् a. (sfx. मत्) éclatant, resplendissant.
Stchoupak
French
दीप्ति-
f.
lumière, lueur, éclat, splendeur
-मन्त्- a. revêtu
d'éclat, brillant
m.
fils de Kṛṣṇa.