| YouTube Channel

कान्ति (kAnti)

 
शब्दसागरः
English
कान्ति
f.
(-न्तिः)
1. Beauty, splendor, light.
2. Female beauty.
3. Wish,
desire.
4. A lovely or desirable woman.
5. Persoual decoration or
embellishment.
E.
कम् to desire or be desired, क्तिन्
aff.
Capeller Eng
English
कान्ति
f.
(adj. —°
f.
also ई) loveliness, splendour,
beauty,
esp.
womanly beauty, charms.
Yates
English
कान्ति (न्तिः) 2.
f.
Beauty, splendor,
light
desire
ornament.
Spoken Sanskrit
English
कान्ति - kAnti -
f.
- brightness
कान्ति - kAnti -
f.
- charm
कान्ति - kAnti -
f.
- wish
कान्ति - kAnti -
f.
- light
कान्ति - kAnti -
f.
- beauty enhanced by love
कान्ति - kAnti -
f.
- grace
कान्ति - kAnti -
f.
- female beauty
कान्ति - kAnti -
f.
- loveliness
कान्ति - kAnti -
f.
- lovely or desirable woman personified as wife of the moon
कान्ति - kAnti -
f.
- comeliness
कान्ति - kAnti -
f.
- personal decoration or embellishment
कान्ति - kAnti -
f.
- beauty
कान्ति - kAnti -
f.
- a lovely or desirable woman
कान्ति - kAnti -
f.
- lovely colour
कान्ति - kAnti -
f.
- radiance
कान्ति - kAnti -
f.
- desire
कान्ति - kAnti -
f.
- splendour
Wilson
English
कान्ति
f.
(-न्तिः)
1 Beauty, splendor, light.
2 Female beauty.
3 Wish, desire.
4 A lovely or desirable woman.
5 Personal decoration or embellishment.
E.
कम to desire or be desired, क्तिन्
aff.
Apte
English
कान्तिः [kāntiḥ], [कम् भावे क्तिन्]
Loveliness, beauty,
Me.*
15
अक्लिष्टकान्ति
Ś.*
5.19.
Brightness, lustre, brilliance
Me.*
84.
Personal decoration or embellishment.
Wish, desire.
(In
Rhet.
) Beauty enhanced by love
(S. D. thus distinguishes कान्ति from शोभा and दीप्तिः रूपयौवनलालित्यं भोगाद्यैरङ्गभूषणम् शोभा प्रोक्ता सैव कान्ति- र्मन्मथाप्यायिता द्युतिः कान्तिरेवातिविस्तीर्णा दाप्तिरित्यभिधीयते 13, 131).
A lovely or desirable woman.
An epithet of Durgā.
A digit of the moon.
N.
of Lakṣmī
भूषणानि महार्हाणि ददौ कान्तिः शुभां स्रजम्
Bhāg.*
1.65.29.Comp. -कर
a.
beautifying, illuminating, brightening. -द
a.
beautifying, adorning.
(दम्) bile.
clarified butter. -द, -दायक, -दायिन्
a.
adorning.-भृत्
m.
the moon.
Apte 1890
English
कांतिः f. [कम् भावे क्तिन्] 1 Loveliness, beauty
Me. 15
अक्लिष्टकांति Ś. 5. 19.
2 Brightness, lustre, brilliance
Me. 84.
3 Personal decoration or embellishment.
4 Wish, desire.
5 (In Rhet.) Beauty enhanced by love
(S. D. thus distinguishes कांति from शोभा and दीप्तिः - रूपयौवनलालित्यं भोगाद्यैरंगभूषणं शोभा प्रोक्ता सैव कांतिर्मन्मथाप्यायिता द्युतिः कांतिरेवातिविस्तीर्णा दीप्तिरित्यभिधीयते 130, 131).
6 A lovely or desirable woman.
7 An epithet of Durgā.
8 A digit of the moon.
Comp.
कर a. beautifying, illuminating, brightening.
a. beautifying, adorning. (
दं) {1} bile. {2} clarified butter.
द,
दायक,
दायिन् a. adorning.
भृत् m. the moon.
Monier Williams Cologne
English
कान्ति
f.
desire, wish,
L.
loveliness, beauty, splendour, female beauty, personal decoration or embellishment,
Nal.
Śak.
Megh.
Pañcat.
Suśr.
Kathās.
a lovely colour, brightness (especially of the moon),
Kathās.
(ifc.
f.
ई),
Caurap.
(in rhetoric) beauty enhanced by love,
Vām.
iii, 1, 22
xxii, 14
Sāh.
a lovely or desirable woman personified as wife of the moon,
Hariv.
5419
N.
of Lakṣmī,
BhP.
x, 65, 29
of Durgā, DevīP.
Monier Williams 1872
English
कान्ति, इस्, f. desire, wish
loveliness, beauty
splendor
female beauty
personal decoration or
embellishment
(in rhetoric) beauty enhanced by
love
a lovely or desirable woman, personified as
wife of the moon.
—कान्ति-कर, अस्, ई, अम्, causing
beauty, beautifying, illuminating.
—कान्ति-द, अस्, आ,
अम्, giving beauty
beautifying, adorning
(आ), f.
the plant Serratula Anthelmintika
(अम्), n. bile,
the bilious humor.
—कान्ति-दायक, अस्, इका, अम्,
granting beauty
beautifying, adorning
(अम्), n. a
fragrant wood, a kind of Curcuma from the root of
which a yellow die is prepared, C. Zanthorrhiza.
—कान्ति-पुर, अम्, n., N. of a town in Nepal.
—कान्ति-मत्, आन्, अती, अत्, lovely, beautiful, splen-
did
(ती), f., N. of a metre
N. of a woman.
—कान्ति-
मत्-ता, f. loveliness, beauty.
—कान्ति-हर, अस्, ई,
अम्, destroying beauty, making ugly, dulling, dim-
ming.
—कान्ती-नगरी, f. (for कान्ति-न्°), N. of a
city of the north
[cf. कान्ति-पुर].
Macdonell
English
कान्ति kān-ti,
f.
(a. —°
f.
ī̆) charm, loveliness, 🞄grace, beauty
brightness, radiance (of 🞄the moon): -prada,
a.
conferring brightness
🞄-mat,
a.
lovely, charming, beautiful: -ī,
f.
🞄N., -tā,
f.
grace, beauty.
Benfey
English
कान्ति कान्ति, i. e. कम् + ति,
f.
Beauty,
Indr. 5, 7.
--
Comp.
सूर्य-,
f.
1. sun-
shine. 2. the flower of the sesamum.
Hindi
Hindi
वैभव
Apte Hindi
Hindi
कान्तिः
स्त्री*
- कम् - क्तिन्
"मनोहरता, सौन्दर्य"
कान्तिः
स्त्री*
- कम् - क्तिन्
"चमक, प्रभा, दीप्ति "
कान्तिः
स्त्री*
- कम् - क्तिन्
व्यक्तिगत सजावट या शृङ्गार
कान्तिः
स्त्री*
- कम् - क्तिन्
"कामना, इच्छा"
कान्तिः
स्त्री*
- कम् - क्तिन्
प्रेमोद्दीप्त सौन्दर्य
कान्तिः
स्त्री*
- कम् - क्तिन्
"मनोहर, कमनीय स्त्री"
कान्तिः
स्त्री*
- कम् - क्तिन्
दुर्गा की उपाधि
कान्तिः
स्त्री*
- कम्+क्तिन्
लक्ष्मी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪೇಕ್ಷೆ /ಅಭಿಲಾಷೆ /ಬಯಕೆ
निष्पत्तिः - > कमु (कान्तौ) - भावे "क्तुन्" (३-३-९४)
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶ /ಬೆಳಕು
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಭೆ /ತೇಜಸ್ಸು
प्रयोगाः - > "स्फुटमिवोज्ज्वलकाञ्चनकान्तिभिर्युतमशोकमशोभत चम्पकैः"
उल्लेखाः - > माघ० ६-५
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸರ ಸೌಂದರ್ಯ /ಲಾವಣ್ಯ
प्रयोगाः - > "तस्याः शलाकाञ्जननिर्मितेव कान्तिर्भुवोरायतलेखयोर्या" "स्वकान्तिकीर्तिव्रजमौक्तिकस्रजः श्रयन्तमन्तर्घटनागुणश्रियम्"
उल्लेखाः - > कुमा० १-४७, नैष० १-४२
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶೋಭೆ /ಹೊಳಪು
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ
प्रयोगाः - > "मदिरा रूपिणी भूत्वा कान्तिश्च शशिनः प्रिया"
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಗಾದೇವಿ /ಪಾರ್ವತಿ
प्रयोगाः - > "स्तुतिः सिद्धिरिति ख्याता श्रिया संश्रयणाच्च या लक्ष्मीर्वा ललना वापि कामात् सा कान्तिरुच्यते ॥"
उल्लेखाः - > देवीपु० ४५
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಗಾನದಿ
कान्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರನ ಕಲೆ
विस्तारः - > "शशिनी चन्द्रिका कान्तिर्ज्योत्स्ना"
L R Vaidya
English
kAMti {% f. %} 1. Desire, wish
2. personal decoration or embellishment
3. loveliness, beauty
4. beauty enhanced by love (in rhetoric)
(in this sense, the S.D. thus distinguishes it from शोभा and दीप्ति- रूपयौवनलालित्यं भोगाद्यैरंगभूषणम् शोभा प्रोक्ता सैव कांतिर्मन्मथाप्यायिता द्युतिः कांतिरेवातिविस्तीर्णा दीप्तिरित्यभिधीयते)
5. a lovely or desirable woman
6. brilliancy, brightness, Megh.ii.21
7. an epithet of Durgā.
Bopp
Latin
कान्ति f. (r. कम् s. ति)
1) desiderium.
2) splendor, pul-
chritudo. IN. 5. 7. N. 3. 17.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
भग
पु
भग, श्री, यशस्, सौभाग्य, योनि, कान्ति, महिमन्, सूर्य, संज्ञाविशेष, मृगाङ्क
श्रियां यशसि सौभाग्ये योनौ कान्तौ महिम्नि
सूर्ये संज्ञाविशेषेऽपि मृगाङ्गेऽपि भगः स्मृतः १९
verse 1.1.1.19
page 0002
अभिख्या
स्त्री
अभिख्या, कीर्ति, कान्ति, नामन्
अभिख्येति समाख्याता कीर्तौ कान्तौ नामनि
verse 2.1.1.3
page 0008
छाया
स्त्री
छाया, कान्ति, अनातप
कान्त्यनातपयोच्छाया दया हिंसानुकम्पयोः २१
verse 3.1.1.21
page 0015
Lanman
English
kānti, f. loveliness. [√kam, 1157, cf.
955a.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
शोभा, सौन्दर्यम्, कान्तिः, दीप्तिः, रमणीयता, छवि, छटा, सौन्दर्य, सौंदर्य, कांति, कान्ति, दीप्ति, रमणीयता, बहार, सुन्दरता, इन्दिरा
noun
शोभनस्य अवस्था भावो वा।
"सूर्यास्तकाले आकाशस्य शोभा वर्धते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mngon 'dod
१) अनुकर्म २) अभिमत ३) अभीप्सा ४) कान्ति
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रागल्भ्यौदार्यमाधुर्यशोभाधीरत्वकान्तयः
दीप्तिश्चायत्नजा भावहावहेलास्त्रयोऽङ्गजाः ५०९
-wordlist-
अयत्नजालङ्कार (पुं), प्रागल्भ्य (क्ली), औदार्य (क्ली), माधुर्य (क्ली), शोभा (स्त्री), धीरत्व (क्ली), कान्ति (स्त्री), दीप्ति (स्त्री), अङ्गजालङ्कार (पुं), भाव (पुं), हाव (पुं), हेला (स्त्री)
--source--
आभा राढा विभूषा श्रीरभिख्याकान्तिविभ्रमाः
लक्ष्मीश्छाया शोभायां सुषमा सातिशायिनी १५१२
-wordlist-
आभा (स्त्री), राढा (स्त्री), विभूषा (स्त्री), श्री (स्त्री), अभिख्या (स्त्री), कान्ति (स्त्री), विभ्रम (पुं), लक्ष्मी (स्त्री), छाया (स्त्री), शोभा (स्त्री), सुषमा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कान्ति
कान्ति, शोभा
शोभार्थेऽपि प्रयुज्यन्ते लक्ष्मीश्रीकान्तिविभ्रमाः ८१३
verse 5.1.1.813
page 0094
Tamil
Tamil
காந்தி : வசீகரம், அழகு, ஒளி, விருப்பம், அலங்காரம், துர்கையின் ஒரு பெயர்.
Mahabharata
English
Kānti, pl. (ºayaḥ), a people. § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 347 (only B.: º-Kosalāḥ, C. has Kāśi-Kośalāḥ).
पुराणम्
English
कान्ति / KĀNTI. A city in ancient india. (M.B. bhīṣma parva, Chapter 9, Verse 40).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कान्तिः,
स्त्री,
(कमु कान्तौ कन् दीप्तौ वा + भावेक्तिन् ।) दीप्तिः तत्पर्य्यायः शोभा द्युतिः ३छविः इत्यमरः १०
शुभा दीप्तिः६ भा श्रीः भासा भाः १० इति शब्द-रत्नावली
अभिख्या ११ इति जटाधरः
*
(यथा, विष्णुपुराणे मांशे २३ ।“शशाङ्कः श्रीधरः कान्तिः श्रीस्तस्यैवानपायिनी”
)कान्तिकारकपर्य्याया यथा रश्मि उश्मसि २वेति वेनति वेसति वाञ्छति वष्टि ७वनोति जूषते हर्षति १० आचके ११ उशिक्१२ मन्यते १३ छन्तसत् १४ चाकनत् १५ चक-मानः १६ कमति १७ कानिषत् १८ इत्यष्टादश-कान्तिकर्म्माणः इति वेदनिघण्टौ अध्यायः
स्त्रीशोभा इति हेमचन्द्रः
(यथा साहित्यदर्पणे ।“रूपयौवनलालित्वं भोगाद्यैरङ्गभूषणम् ।शोभा प्रोक्ता सैव कान्तिर्मन्मथाप्यायिता द्युतिः”
)इच्छा स्पृहार्थकमधातोर्भावे क्तिन् प्रत्ययः ।दुर्गा यथा, -- देविपुराणे देवीनिरुक्तनाम ४५अध्याये
“स्तुतिः सिद्धिरिति ख्याता श्रिया संश्रयणाच्च या ।लक्ष्मीर्वा ललना वापि क्रमात् सा कान्तिरुच्यते”
(गङ्गा यथा, काशीखण्डे गङ्गास्तोत्रे २९ ४० ।“कुमुद्वतो कमलिनी कान्तिः कल्पितदायिनी”
“कान्तिश्चन्द्रतेजोरूपा” इति तट्टीका
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कान्ति स्त्री कम--कामे कन--दीप्तौ वा भावे क्तिन् दीप्तौ२ शोभायाम् इच्छायाम् स्त्रीणां शृङ्गारजे सौन्दर्य्यगुणभेदे कान्तौ कारणं सुश्रुते दर्शितं यथा “तेजो-ऽप्याग्नेयं क्रमशः पच्यमानानां धातूनामभिनिर्वृत्तमन्तरस्थंस्नेहजातं रसाख्य स्त्रीणां विशेषतो भवति तेन मा-र्द्दवसौकुमार्य्यमृद्वल्परोमतोत्साहदृष्टिस्थितिपङ्क्तिकान्तिदीप्तयो भवन्ति” घृतस्य तैजसत्वेन कान्तिदत्वम् यथोक्तंतत्रैव “घृतन्तु” इत्युपक्रम्यम् “स्मृतिमतिमेधाकान्तिस्वरलावण्यसौकुमार्य्यौजस्तेजोबलकरम्” शोभाकान्तिदीप्तिद्युतीनां भेदस्तु सा० द० उक्तः “रूपयौवनलालित्यंभोगाद्यैरङ्गभूषणम् शोभा प्रोक्ता, सैव कान्तिर्मन्मथाप्या-यिता द्युतिः कान्तिरेवातिविस्तीर्णा दीप्तिरित्यभिधी-यते” इति भेदेन लक्षयित्वां मन्मथोन्मेषेणातिविस्तीर्णाशोभैव कान्तिरुच्यते इति व्याख्यातम् तेषां चनायिकागततेव नायकगतताऽपि चन्द्रादौ तु शोभा-दीप्तिकान्तिद्युतीनामभेद एव “कला सा कान्तिमती कलाभृतः” कुमा० “बध्वा इवाध्वंसितवर्णकान्तेः”माघः चन्द्रकलासु मध्ये कलाभेदे “शशिनी चन्द्रिकाकान्तिर्ज्योत्स्ना” शा० ति० कलाशब्दे विवृतिः लक्ष्म्याअनुचरदेवीभेदे “एवमुक्त्वा तु सा देवी लक्ष्मीर्दैत्यवृषंत्वलिम् प्रविष्टा” इत्युपक्रमे “शिष्टाश्च देव्यः प्रवरा ह्रीःकीर्त्तिद्युतिरेव च” इत्याद्युक्त्वा “श्रुतिः प्रीतिरिडा कान्तिः”इत्यादिकमभिधाय “उपतस्थुर्महासत्वं वलिमिन्द्रं महा-रथम्” इत्युक्तम् हरि० २५६ अ० शशिनः प्रियाभेदेच “तिस्रस्तिदशनार्य्यस्तम्” इत्युपक्रमे “मदिरा रूपिणीभूत्वा कान्तिश्च शशिनः प्रिया” हरि० ९८ अ० ।१० दुर्गायां “स्तुतिः सिद्धिरिति ख्याता श्रिया संश्रयणाच्चया लक्ष्मीर्वा लनना वापि कामात् सा कान्तिरुच्यते”देवीपु० ४५ अ० ११ कामशक्तिभेदे “तथा कान्तिःकलकण्ठी वृकोदरा” शा० ति० राघवभट्टः काम-शक्तिशब्दे विवृतिः
Capeller
German
कान्ति
f.
(adj. —°
f.
auch ई) Liebreiz,
Anmut, Glanz, Strahl, Schein.
Burnouf
French
कान्ति कान्ति
f.
(कम्) désir, amour
charme, beauté,
éclat.
Femme belle, aimable ou désirable. Cf. कान्त।
कान्तिद a. (दा) qui donne de la beauté, de l'éclat
qui
rend aimable ou désirable.
-- कान्तिद
n.
bile.
कान्तिदायक a. (sfx. अक
य् de liaison) qui donne de la
beauté, de l'éclat. -- S.
n.
curcuma xanthorhiza.
Stchoupak
French
कान्ति-
f.
charme, beauté
splendeur
ép. de Lakṣmī
-मन्त्- a.
aimable, joli, beau
-मती-
f.
n.
d'une femme
-मत्ता-
f.
charme,
beauté.
°कोसल-
m.
pl.
n.
d'un peuple.
°सुधामयी- a.
f.
possédant le nectar de la beauté (femme).
°कान्त्य्-अमृत- nt. nectar, i. e. le charme de la beauté.