पद्या (padyA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
Englishपद्या - padyA - - footsteps
पदबन्ध - padabandha - - footsteps
पदवीय - padavIya - - footsteps
पदवी - padavI - - line of footsteps
पादपद्धति - pAdapaddhati - - line of footsteps
पदशब्द - padazabda - - noise of footsteps
पदपङ्क्ति - padapaGkti - - series of footsteps
पद्य - padya - - marked with footsteps
पदयोपन - padayopana - - destroying the footsteps
पदानुसरण - padAnusaraNa - - treading in the footsteps
पदानुविधान - padAnuvidhAna - - treading in the footsteps
पदपद्धति - padapaddhati - - series or row of footsteps
पद्घोष - padghoSa - - noise of feet or footsteps
पच्छब्द - pacchabda - - noise of feet or footsteps
पद्या - padyA - - footsteps
पद्या - padyA - - paces
पद्या padyA paces
त्रिंशद्विक्रम triMzadvikrama 30 paces long
पदविक्षेप padavikSepa horse's paces
चतुर्विंशतिविक्रम caturviMzativikrama measuring 24 paces
रिङ्खा riGkhA one of a horse's paces
रिङ्ख riGkha one of a horse's paces
वारक vAraka one of a horse's paces
लङ्घन laGghana one of a horse's paces
वीथीमार्ग vIthImArga one of an elephant's paces
उत्तेरित utterita one of the five paces of a horse
उत्तेजित uttejita sidling one of a horse's five paces
Monier Williams Cologne
EnglishChandas
Sanskritसम-वृत्तम्, 28, 7
मात्राः - 12
सङ्ख्याजातिः - उष्णिक्
द दा द दा दा दा दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Shabdartha Kaustubha
Kannadaपद्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನುರುಜು ಕಲ್ಲುಳ್ಳ ನೆಲ
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-४-८३)। पादस्य पद्भावः (६-३-८३)
व्युत्पत्तिः - > पादौ विध्यति
पद्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾರ್ಗ/ದಾರಿ
निष्पत्तिः - > "यत्" (५-१-६) पादस्य पद्भावः (६-३-८३)
व्युत्पत्तिः - > पादाय हिता
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit मार्गः, पन्थाः, अयनम्, वर्त्म, सृतिः, पद्या, वर्तनिः, शरणिः, पद्धती, वर्तनिः, अध्वा, वीथिः, सरणिः, पद्धतिः, पदविः, पदवी, पद्वा, पित्सलम्, प्रचरः, प्रपथः, माचः, माथः, मारुण्डः, रन्तुः, वहः, प्रपाथ पेण्डः, अमनिः, इतम्, एमा, एवा, गन्तुः
येन गत्वा गन्तव्यं प्राप्यते।
"विमानस्यापि विशिष्टः मार्गः अस्ति।"
मार्गः, पथः, पन्थाः, अध्वा, वर्त्म, वर्त्मनी, वर्त्मनिः, अयनम्, वर्त्तनम्, वर्त्तनी, वर्त्तनिः, सरणी, सरणिः, पदवी, पद्धतिः, पद्धती, पद्या, पद्वा, पदविः, सृतिः, सञ्चरः, पद्वः, उपनिष्क्रमणम्, एकपदी, एकपाद्, तरः, वीथिः, शरणिः, एकपदी, एकपाद्, तरः, वीथिः, माचः, माठः, माठ्यः, प्रपाथः, पित्सलम्, खुल्लमः
एकस्थानाद् अन्यस्थानं गन्तुम् उपयुज्यमानः भूभागः यः गमनस्य आधारो भवति।
"मम गृहम् अस्मिन् एव मार्गस्य वामतः वर्तते। "
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritपदव्येकपदी पद्या पद्धतिर्वर्त्म वर्तनी ।
अयनं सरणिर्मार्गोऽध्वा पन्था निगमः सृतिः ॥ ९८३ ॥
पदवी (स्त्री), एकपदी (स्त्री), पद्या (स्त्री), पद्धति (स्त्री), वर्त्मन् (क्ली), वर्तनी (स्त्री), अयन (क्ली), सरणि (स्त्री), मार्ग (पुं), अध्वन् (पुं), पथिन् (पुं), निगम (पुं), सृति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritअध्वन्
अध्वन्, पथस्, पद्धति, एकपदी, वर्त्मन्, वर्तनी, सरणि, अयन, पदवी, मार्ग, पद्या, निगम
अध्वा पन्थाः पद्धतिरेकपदी वर्त्म वर्तनी सरणिः ।
अयनं पदवी मार्गः पद्या च निगद्यते निगमः ॥ २६० ॥
verse 2.1.1.260
page 0032
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपद्या, (पादाय हिता । शरीरावयवात् यत् ।“पद्यत्यतदर्थे ।” ६ । ३ । ५२ । इति पद्भावः ।)स्तुतिः । इति विश्वः ॥
पन्थाः । इत्य-मरः । २ । १ । १५ ॥
(यथा, ऋग्वेदे । २ । ३१ । २ ।“यदाशवः पद्याभिस्तित्रतो रजः पृथिव्याः सानौजङ्घनन्त पाणिभिः ॥
” पादौ विध्यन्ति पद्याःशर्कराः । इति सिद्धान्तकौमुदी । “विध्यत्यध-नुषा ।” ४ । ४ । ८३ । इति यत् । “पद्यत्य-तदर्थे ।” ६ । ३ । ५२ । इति पदादेशः ॥
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“पद गतौ”@} 2 ‘पदॢ--’ इति पुरुषकारसम्मतः पाठः।
‘--श्यनि गत्यर्थे पद्यते पदयेत णौ।।’ 3 इति देवः।
पादकः-दिका, पादकः-दिका, 4 पित्सकः-त्सिका, 5 पनीपदकः-दिका
पत्ता-पत्त्री, पादयिता-त्री, पित्सिता-त्री, पनीपदिता-त्री
-- पादयन्-न्ती, पादयिष्यन्-न्ती-ती
-- -- 6 प्रणिपद्यमानः, पादयमानः, पित्समानः, पनीपद्यमानः
पत्स्यमानः, पादयिष्यमाणः, पित्सिष्यमाणः, पनीपदिष्यमाणः
7 पत्-पद्-पदौ-पदः
-- -- -- 8 प्रपन्नः-पन्नवान्, पादितः, पित्सितः, पनीपदितः-तवान्
पदः, 9 उत्पदिष्णुः, 10 पदनः, 11 पादुकः- 12 पादुका, 13 पादः, 14 सम्पद्यः, 15 सम्पादी, 16 प्रणिपेदिवान्, 17 पादः, पित्सुः, पनीपदः
पत्तव्यम्, पादयितव्यम्, पित्सितव्यम्, पनीपदितव्यम्
पदनीयम्, पादनीयम्, पित्सनीयम्, पनीपदनीयम्
पाद्यम्, पाद्यम्, पित्स्यम्, पनीपद्यम्
ईषत्पदः-दुष्पदः-सुपदः
-- -- -- पद्यमानः, पाद्यमानः, पित्स्यमानः, पनीपद्यमानः
पादः, 18 पदम्, 19 आस्पदम्, 20 21 गोष्पदम्, पादः, पित्सः, पनीपदः
पत्तुम्, पादयितुम्, पित्सितुम्, पनीपदितुम्
22 सम्पत्-सम्पत्तिः, विपत्-प्रतिपत्-आपत्, 23 पद्या, पादना, पित्सा, पनीपदा
पदनम्, आपादनम्, पित्सनम्, पनीपदनम्
पत्त्वा, पादयित्वा, पित्सित्वा, पनीपदित्वा
प्रणिपद्य, सम्पाद्य, प्रपित्स्य, प्रपनीपद्य
24 25 गेहानुप्रपादम्, गेहंगेहमनुप्रपादम्, गेहमनुप्रपादमनुप्रपादमास्ते
पादम् २, पत्त्वा २, पादम् २, पादयित्वा २, पित्सम् २, पित्सित्वा २, पनीपदम् २
पनीपदित्वा २
26 इत्यूप्रत्ययः, प्रत्ययस्य णित्त्वं च।
पद्यते इति पादूः = पादुका।
‘पादुका’ इत्यत्र संज्ञायां कनि, ‘केऽणः’ 27 इति ह्रस्वो ज्ञेयः।]] पादूः, 28 मन्प्रत्यये रूपम्।
पद्यते मधुकरैरिति पद्मम् = कमलम्।
अर्शआद्यजन्ते मत्वर्थीये पद्मा = लक्ष्मीः।
मत्वर्थीय एव इनिप्रत्यये पद्मिनी इति च।]] पद्मम्-पद्मिनी।
01 (९७२)
02 (४-दिवादिः-११६९। सक। अनि। आत्म।)
03 (श्लो। १०९)
04 [[१। ‘सनि मीमाघुरभलभशकपतपदामच इस्’ (७-४-५४) इति सन्नन्ते सर्वत्र इस्। ‘अत्र लोपोऽभ्यासस्य’ (७-४-५८) इत्यभ्यासलोपः। ‘स्कोः संयोगाद्योरन्ते च’ (८-२-२९) इति सकारलोपः। ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वम्। ‘खरि च’ (८-४-५५) इति दकारस्य चर्त्वं भवति।]]
05 [[२। यङन्ताण्ण्वुलि, ‘नीग् वञ्चुस्रंसुध्वंसुभ्रंसुकसपतपदस्कन्दाम्’ (७-४-८४) इत्यभ्यासस्य नीगागमः। अभ्यासदीर्घापवादः। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
06 [[३। ‘नेर्गदनदपतपद--’ (८-४-१७) इत्यादिना नेर्णत्वम्।]]
07 [[४। पद्यतेऽनेनेति पत् = पादः। क्विबन्ते चर्त्वविकल्पः।]]
08 [[५। ‘रदाभ्यां निष्ठातो नः पूर्वस्य च दः’ (८-२-४२) इति निष्ठातकारधातुदकारयोर्नत्वे रूपम्।]]
09 [[६। ‘अलङ्कृञ्निराकृञ्प्रजनोत्पचोत्पद--’ (३-२-१३६) इत्यादिना इष्णुच् प्रत्ययः तच्छीलादिषु कर्तृषु भवति--इति माधवः। एतच्च प्रकृतसूत्रे (३-२-१३६), उत्पद इति पाठाश्रयणेन साध्यते। परं तु--पतॢधातौ (९६८) स्वयमेव माधवेन उत्पत इत्येतस्मादेव इष्णुच् साधितः। पदधातौ तु “केचित्तु ‘उत्पत’ इति पततिं पठन्ति” इति वदतः को वाऽत्र स्वाभिमतः पाठ इति न ज्ञायते।]]
10 [[७। ‘जुचङ्क्रम्यदन्द्रम्यसृगृधिज्वलशुचलषपतपदः’ (३-२-१५०) इत्यादिना ताच्छी- लिको युच्प्रत्ययः।]]
11 [[८। ‘लषपतपद--’ (३-२-१५४) इत्यादिना तच्छीलादिषु कर्तृषु उकञ् प्रत्ययः। अदन्तत्वात् स्त्रियां टाप्।]]
12 [[आ। ‘प्रकृतिं प्रतिपादुकैश्च पादैश्चकॢपे भानुमतः पुनः प्रसर्तुम्।’ शि। व। २०-३९।]]
13 [[९। ‘पदरुजविशस्पृशो घञ्’ (३-३-१६) इति कर्तरि घञ्।]]
14 [[१०। सम्पूर्वकादस्मात् कर्तरि शप्रत्यये, दिवादित्वात् श्यनि, पररूपे, रूपमेवम्। शप्रत्ययसद्भावे निदानं तु ‘कृभ्वस्तियोगे सम्पद्यकर्तरि--’ (५-४-५०) इति सूत्रे सम्पद्य इति निर्देश एव।]]
15 [पृष्ठम्०८४६+ २९]
16 [[१। ‘पपुष आगतं पपिवद्रूप्यम्’ इति भाष्य (४-३-२४) प्रयोगात्, छान्दसोऽपि क्वसुः क्वचिद् भाषायां भवति इति ज्ञायते। तेन क्वसौ, एत्वाभ्यासलोपयोः, ‘वस्वेकाजाद्धसाम्’ (७-२-६७) इति इडागमे च रूपमेवम्।]]
17 [[आ। ‘प्रायेण प्रणिपेदुषां निजमसौ योगं स्वयं शिक्षयन्।’ कामासिकाष्टके ५।]]
18 [[२। ‘खनो घ च’ (३-३-१२५) इत्यत्र चकारात् संज्ञायामन्यत्रापि घप्रत्ययो भवति इति ज्ञायते-इत्याश्रयणेन घप्रत्यये रूपम्।]]
19 [[३। आङ्पूर्वकादस्मात् संज्ञायां घप्रत्यये, ‘आस्पदं प्रतिष्ठायाम्’ (६-१-१४६) इत्यत्र निपातनात् सुडागमः।]]
20 [[B। ‘कृतास्पदा भूमिभृतां सहस्रैरुदन्वदम्भःपरिवीतमूर्तिः।’ शि। व। ३-३४।]]
21 [[४। ‘गोष्पदं सेवितासेवितप्रमाणेषु’ (६-१-१४५) इत्यनेन सेविते असेविते प्रमाणे च विषये सुट् निपात्यते। षत्वं च भवति।]]
22 [[५। ‘सम्पदादिभ्यः--’ (वा। ३-३-९४) इत्यनेन स्त्रियां भावादौ क्विप्। ‘क्तिन्न- पीष्यते’ (भाष्येष्टिः ३-३-९४) इति वचनात् क्तिनि सम्पत्तिः इत्यादिकमपि साध्वेव। प्रतिपत् = ज्ञानम्, प्रथमा तिथिश्च।]]
23 [[६। ‘संज्ञायां समजनिषदनिपत--’ (३-३-९९) इत्यत्र ‘निपद’ इति क्षीर- स्वामिपाठमाश्रित्यात्र क्यप् बोध्यः। पद्या = काव्यविशेषः। ‘एकप्रघट्टकं पद्या मुक्तकानां निबन्धनम्।’ इति तल्लक्षणम्। अत्र पक्षे ‘उपेयिवान्--’ (३-२-१०९) इत्यत्र ‘उप’ इत्यस्येव अत्र ‘नि’ इत्यस्याविवक्षितत्वं ज्ञेयम्।]]
24 [पृष्ठम्०८४७+ २५]
25 [[१। ‘विशिपतिपदिस्कन्दां व्याप्यमानासेव्यमानयोः’ (३-४-५६) इति सोपपदात् णमुल्। ‘तृतीयाप्रभृतीनि--’ (२-२-२१) इति समासविकल्पः। समासे, ‘नित्य- वीप्सयोः’ (८-१-४) इति द्विर्वचनं न भवति। समासेनैव नित्यवीप्सार्थयोरुक्तत्वात्।]]
26 [[२। ‘णिच्च कसि पद्यर्त्तेः’ [द। उ। १-१६८]
27 (७-४-१३)
28 [[३। औणादिके [द। उ। ७-२६]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.