| YouTube Channel

“अवयवानां (“avayavAnAM)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शुच्य अभिषवे”@} 2 ‘अभिषवः-द्रवेणाद्रवणम्, परिवासनम्’ इति स्वामी।
‘--स्नानम्’ इति चान्द्राः।
‘शुच्यी--’ इति क्षीरस्वामी।
‘चुच्यी--’ इति दुर्गसम्मतः पाठः।
‘चुच्य’ इत्यपि पठति मैत्रेयः।
“अवयवानां शिथिलीकरणं, सुरायाः सन्धानं वाऽभिषवः
यथा ‘सोममभिषुणोत्यृजीषमभिषुणोति’ इति।
सुराप्रकरणे ‘सन्धानं स्यादभिषवः’ इति” माधवः।
‘अभिषवः = निष्पीड- नस्नपनसुरासन्धानस्नानादिः’ इति धातुकाव्यव्याख्या 3।
शुच्यकः-च्यिका, शुच्यकः-च्यिका, शुशुच्यिषकः-षिका, शोशुच्यकः-च्यिका
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकचुच्यतिवत् 4 ऊह्यानि।
5 शुक्तिः, 6 प्रशुच्य।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१७२६)
02
=>
(१-भ्वादिः-५१३। सक। सेट्। पर।)
03
=>
(१-६६)
04
=>
(५३४)
05
=>
[[१। अत्र ‘लोपो व्योर्वलि’ (६-१-६६) इति वलिलोपे ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इत्यादिना इण्निषेधे, कुत्वे रूपम्।]]
06
=>
[[आ। ‘प्रशुच्य सोमं कृतहर्यतैर्नुतं समालितं फुल्लसरोजमालया।।’ धा। का। १-६६।]]