| YouTube Channel

‘मर्षणे (‘marSaNe)

 
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 चीक्
मूलधातुः:
 चीक
धात्वर्थः:
 मर्षणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 चीकयति-ते, चीकति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आधृषीयः
धातुः:
 शक्
मूलधातुः:
 शक
धात्वर्थः:
 मर्षणे
गणः:
 दिवादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 शक्यति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 पुषादिः
धातुः:
 सह्
मूलधातुः:
 षह
धात्वर्थः:
 मर्षणे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 सहते
धातुः:
 सह्
मूलधातुः:
 षह
धात्वर्थः:
 मर्षणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 साहयति, सेहे
अनुबन्धादिविशेषः:
 आधृषीयः
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“शीक आमर्षणे”@} 2 आधृषीयः।
‘शीकरः’ इत्यादिषु जलसेचनार्थकलाभार्थं वोपदेवप्रभृतिभिः धातुरयं ‘सेके आमर्षे च’ इति पठितः।
तत्तु ‘शीकृ सेचने’ इति भ्वादिधातोः सम्पद्यत इति व्यर्थमेव।
तथा चोक्तम्-- ‘मर्षणे शीकयेत् शीकेत्
सेचने शपि शीकते’ 3 इति देवेन।
आधृषीयत्वेन णिज्विकल्पः।
रूपाणि यथासम्भवं चौरादिकचीकयतिवत् 4 बोध्यानि।
चुरादिष्वेव ‘शीक भाषार्थः’ इति धात्वन्तरं अनाधृषीयं स्वामि- काश्यपादयः पठन्ति।
तस्य प्रायपाठविरलत्वात् नास्माभिरुल्लेखः कृतः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१७१५)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१८२७। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। ४२)
04
=>
 (५२९)