| YouTube Channel

‘प्राणिग्रहणमतन्त्रम् (‘prANigrahaNamatantram)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“षूङ् प्राणिगर्भविमोचने”@} 2 ‘प्राणिग्रहणमतन्त्रम्
अप्राणिप्रसवेऽपि वर्तते--प्रसूनं धान्यम्’ इति मैत्रेयः।
‘स्वरतिसूति--’ 3 इत्यादिना इड्विकल्पो वलाद्यार्धधातुकेषु।
4 सुषूतिः, -विषूतिः-निःषूतिः-दुःषूतिः, 5 प्रसूनम्-प्रसूतम्, सुषवी, 6 प्रसवी, 7 प्रसवः, 8 सन्तानसूः, 9 सूनुः, सूतकम्, सूतका-सूतिका, इति विशेषरूपाणि।
सामान्यरूपाणि धूञ्धातुवत् 10 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१८४९)
02
=>
(२-अदादिः-१०३१। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(७-२-४४)
04
=>
[[७। पुरस्तात् प्रतिषेधकाण्डारम्भसामर्थ्यात् ‘श्रपुकः क्किति’ (७-२-११) इतीण्निषेधः। ‘सुविनिर्दुर्भ्यः सुपिसूतिसमाः’ (८-३-८८) इति षत्वम्।]]
05
=>
[[८। ‘स्वादय ओदितः’ (ग। सू। ८-२-४५) इत्यातिदेशिकमोदित्त्वम्। तेन ‘ओदितश्च’ (८-२-४५) इति निष्ठानत्वम्। एतच्च पाक्षिकमिति केचित्। तेषां मते प्रसूत इत्यपि।]]
06
=>
[[९। ‘जिदृक्षि… प्रसूभ्यश्च’ (३-२-१५७) इति इनिप्रत्ययः। प्रसवी = प्रसवशीलः।]]
07
=>
[[१०। ‘ऋदोरप्’ (३-३-५७) इत्यप्प्रत्ययः। प्रसवः सन्तानः, पुष्पं च।]]
08
=>
[[११। सन्तानं सूते इति सन्तानसूः। ‘सत्सू--’ (३-२-६१) इत्यादिना क्विप्।]]
09
=>
[[१२। औणादिके (द। उ। १-१४६) नुप्रत्यये रूपम्। प्रत्ययस्य कित्त्वात् गुणः।]]
10
=>
(९०६)