| YouTube Channel

ह्वल (hvala)

 
Capeller Eng
English
ह्वल
a.
staggering, trembling,
f.
आ॑ as subst.
Yates
English
ह्वल ह्वलति 1.
a. To move or shake.
Wilson
English
ह्वल r. 1st cl. (ह्वलति) To move, to shake.
Monier Williams Cologne
English
ह्वल
mfn.
stumbling, staggering,
PārGṛ.
Macdonell
English
ह्वल hval-a,
a.
stumbling, staggering
-ana, 🞄a. id..
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
ह्वल्
मूलधातुः:
ह्वल
धात्वर्थः:
चलने
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
ह्वलति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
ह्वलँ ह्वल
मानकरूपान्तरम् - ह्मलँ
ह्मल चलने
- ह्वलति जह्वाल अह्वालीत् ह्वलयति ह्वालयति प्रह्वलयति ह्मलति जह्माल ह्मलयति ह्मालयति प्रह्मलयति ।। 810, 811 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ह्वल, चाले इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वा०-पर०-सक०-सेट् ।) म, प्रह्वलयति मित्वेऽप्यस्य ञौज्वलह्वल इत्यादिना केवलस्य ह्रस्वविकल्पनात्सोपसर्गस्य नित्यं ह्रस्वः ह्ललयति ह्लालयति ।चालश्चलनम् इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ह्वल चलने
भ्वा०
प० अक० सेट् ह्वलति अह्वालीत् घटा०प्रह्वलयति अलपसर्गस्य वा ह्रस्वः लयति ह्वालयति
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
ह्वलँ ह्वल
मानकरूपान्तरम् - ह्मलँ
ह्मल चलने
- ह्वलति ह्वलयति विह्वलः 784, 785
धातुवृत्तिः
Sanskrit
ह्वलँ ह्वल
मानकरूपान्तरम् - ह्मलँ
ह्मल (अर्थः) चलने
हमौ सोपसर्गावेव नित्यं मित्वं प्रयोजयतः ज्वलतिवदनुपसृष्टयोर्विकल्पस्य वक्ष्यमाणत्वात् ( ह्वलति जह्वाल ह्वलिता अह्वालीत् ) "अतो '' इति नित्यं वृद्धिः (जिह्वलिषति जाह्वल्यते जाह्वल्ति विह्वलयति व्यह्वलि व्याह्वालीत्यादि एवं ह्वलतीत्यादि) किव्ह्वलयतीत्यत्र [ यवलपरे यवला वा ] इति यवलपरे हकारे परे मकारस्य पक्षे यवलविधानात्सानुनासिको वकार उदाहार्यः (किम् ह्वलयति किं ह्लयति किं ह्मलयतीत्यत्र) ( सूत्रम्) मपरे वा (इति सूत्रम्) इति मकारपरे हकारे परे मकारस्य पक्षे मकारविधानान्मकारोप्युदाहार्यः ) 794
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ह्वल चलने”@} 2 घटादिः।
3 ह्वालकः-लिका, ह्वलकः-प्रह्वलकः-ह्वालकः-लिका, जिह्वलिषकः-षिका, जाह्वलकः- लिका
इत्यादीनि रूपाणि भौवादिकक्लथतिवत् 4 यथासम्भवमूह्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२०३७)
02
=>
(१-भ्वादिः-९३१। अक। सेट्। पर।)
03
=>
[पृष्ठम्१४२४+ २९]
04
=>
(२८०)