| YouTube Channel

ह्लादी (hlAdI)

 
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 ह्लाद्
मूलधातुः:
 ह्लादी
धात्वर्थः:
 सुखे, अव्यक्ते शब्दे च
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 ह्लादते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
ह्लादीँ ह्लादी सुखे च
- ह्लादते । जह्लादे । प्रह्लन्नः। प्रह्लन्नवान् । आह्लादः । प्रह्लादः ।। 2 6 ।।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
ह्लादीँ ह्लादी सुखे च
चशब्दादव्यक्ते शब्दे च ह्लादते णिचि (द्र03126) आह्लादितः श्वीदितो निष्ठायाम् (7214) नेट्, निष्ठायां ह्लादो ह्रस्वः (द्र06495) प्रह्लन्नः क्तिनि अपीष्यते - प्रह्लत्तिः 26
धातुवृत्तिः
Sanskrit
ह्लादीँ ह्लादी (अर्थः) सुखे च
चकारादव्यक्तशब्दे च ह्लादत इत्यादि हादिवत् विशेषस्त्वीदित्यात् "श्वीदितो निष्ठायाम्'' इतीडभावो "ह्लादो निष्ठायाम्'' इत्युपधाह्रस्वश्च तथा ( सूत्रम्) रदाभ्यां निष्टातो नः पूर्वस्य च दहः (इति सूत्रम्) इति निष्टातकारस्य पूर्वकारस्य च नकारः, आह्लन्नः आह्लन्नदवान् 27
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ह्लादी सुखे च”@} 2 चकारात् पूर्वधात्वर्थः ‘अव्यक्तशब्दे’ इति अनुषज्यते।
3 आह्लन्नः-आह्लन्नवान्, 4 आह्लत्तिः।
रूपाणि गाधतिवत् 5 यथासम्भवमूह्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (२०३६)
02
=>
 (१-भ्वादिः-२७। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 [[३। ‘श्वीदितः--’ (७-२-१४) इति निष्ठायामिण्निषेधः। ‘ह्लादो निष्ठायाम्’ (६-४-९५) इति निष्ठायां ह्रस्वे निष्ठातकारधातुदकारयोर्नत्वे च रूपमेवम्।]]
04
=>
 [[४। क्तिनि रूपमेवम्। ‘ह्लादः--’ (६-४-९५) इत्यत्र योगविभागात् क्तिन्यपि ह्रस्व इति काशिकादिषु स्पष्टम्। भाष्ये योगविभागो न दृश्यते।]]
05
=>
 (३९४)