धातुः: ह्री
मूलधातुः: ह्री
धात्वर्थः: लज्जायाम्
गणः: जुहोत्यादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: जिह्रेति


धातुः: हृ
मूलधातुः: हृञ्
धात्वर्थः: हरणे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: द्विकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: हरति-ते
अनुबन्धादिविशेषः: ऋकारान्तः


धातुः: हृ
मूलधातुः: हृ
धात्वर्थः: प्रसह्यकरणे
गणः: जुहोत्यादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: 
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: जिहर्ति
अनुबन्धादिविशेषः: छान्दसः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

ह्री (अर्थः)  लज्जायाम्
( जिहेति ) इत्यादि बिभेतिवत् जिह्रीयतीत्यादौ अजादौ अजादौ संयोगपूर्वत्वाद्यभावात् इयङ्विशेषः ( ह्रेपयति ) "अर्तिह्रि'' इत्यादिना पुगागमः "पुगन्त'' इति गुणः ( अजिह्रिपत् ह्रीः ) सम्पदादित्वात्क्विप् ( ह्रीतः ह्रीणः, ह्रीतवान्, ह्रीणवान् ) "नुदविद'' इत्यादिना वो निष्ठानत्वे णत्वम् ( ह्रीकः, ह्लीकः ) "ह्रियः कन्नश्च लो वा'' इतिकनि रेफस्य वा लत्वम् ( ह्रीणियते ) रुष्यतीत्यर्थः "ह्रीणीङ्'' इति कण्ड्वादिपाठात् स्वर्थे यक् जुहोत्यादयोऽनुदात्ताः परस्मैपदिनः 3

हू  (अर्थः)  प्रसह्यकरणे
"अयं स्त्रुवो अभिजिहर्ति होमान्' इत्यादि हरतीति शपि  15

ह्री लज्जायाम् 
- जिह्रेति  जिह्रीतः  जिह्रियति  जिह्राय जिह्रयाञ्चकार  ह्रेता  अह्रैषीत्  ह्रयः  ह्रीणः ह्रीतः  ह्रीः  3

हृ  प्रसह्यकरणे 
- जिहर्त्ति (6)  हृतम्  पश्यतोहरः  16

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“ह्री लज्जायाम्”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘ह्रीष्--’ इति केचित्। </li> <li><a href="#foot_krm03">3</a> ह्रीः, <a href="#foot_krm04">4</a> ह्रीणः-ह्रीतः-ह्रीणवान्-ह्रीतवान्, <a href="#foot_krm05">5</a> ह्रेपकः- <a href="#foot_krm06">6</a> पिका, <a href="#foot_krm07">7</a> जिह्रियत्-ती <a href="#foot_krm08">8</a> रश्च लो वा’ <a href="#foot_krm09">9</a> इति कन्प्रत्ययः। </li> <li>बाहुल- कात् कनः ककारस्य न इत्संज्ञा। </li> <li>पक्षे धातुरेफस्य लकारोऽपि। </li> <li>ह्रीकः-लज्जाविशिष्टः।]] ह्रीकः-ह्लीकः, इति विशेषः। </li> <li>सामान्यरूपाणि ‘डु क्रीञ्’ धातुवत् <a href="#foot_krm10">10</a> बोध्यानि।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (२०३०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (३-जुहोत्यादिः-१०८५। अक। अनिट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[६। क्विपि रूपमेवम्।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[७। ‘नुदविदोन्दत्राघ्राह्रीभ्योऽन्यतरस्याम्’ (८-२-५६) इति निष्ठानत्वविकल्पः। नत्वपक्षे णत्वम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[८। णिजन्तात् ण्वुलि रूपमेवम्। ‘अर्तिह्री--’ (७-३-३६) इत्यादिना पुगागमः। ‘पुगन्तलघूपधस्य च’ (७-३-८६) इति गुणः। एवं ण्यन्तरूपेषु सर्वत्राप्यस्य धातोः प्रक्रिया ज्ञेया।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [पृष्ठम्१४२३+ २६]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[१। शतरि श्लौ, द्विर्वचने, ‘नाभ्यस्ताच्छतुः’ (७-१-७८) इति नुम्निषेधे इयङादेशे च रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[२। ‘ह्रियः कन्, [कुग्]</li> <li id="foot_krm09">09 => (द। उ। १-१५३)</li> <li id="foot_krm10">10 => (२७४)</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“हृ प्रसह्यहरणे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘प्रसह्यहृत्यां हरणे जिहर्ति हरते हरेत्।।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>अयं छान्दसः इति ‘अर्तिपिपर्त्योश्च’ <a href="#foot_krm04">4</a> इत्यत्र भाष्ये स्पष्टम्। </li> <li>‘अयं स्रुवो अभिजिहर्ति होमान्’ <a href="#foot_krm05">5</a>। </li> <li>कातन्त्रीयास्तु भाषायामपि धातुममुं पठन्ति। </li> <li>सर्वाण्यपि रूपाणि जौहोत्यादिकगरति <a href="#foot_krm06">6</a> वत् बोध्यानि। </li> <li><a href="#foot_krm07">7</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (२०१५)</li> <li id="foot_krm02">02 => (३-जुहोत्यादिः-१०९७। सक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। २७)</li> <li id="foot_krm04">04 => (७-४-७७)</li> <li id="foot_krm05">05 => (आपस्तम्बश्रौतसूत्रे ४-७-२)</li> <li id="foot_krm06">06 => (४२०)</li> <li id="foot_krm07">07 => [पृष्ठम्१४१८+ ३२]</li></ul>

ह्री (ह्री॒ लज्जायाम् - जुहोत्यादिः - अनिट्)
ल्युट् = ह्रयणम्
अनीयर् = ह्रयणीयः - ह्रयणीया
ण्वुल् = ह्रायकः - ह्रायिका
तुमुँन् = ह्रेतुम्
तव्य = ह्रेतव्यः - ह्रेतव्या
तृच् = ह्रेता - ह्रेत्री
क्त्वा = ह्रीत्वा
ल्यप् = प्रह्रीय
क्तवतुँ = ह्रीतवान् / ह्रीणवान् - ह्रीतवती / ह्रीणवती
क्त = ह्रीतः / ह्रीणः - ह्रीता / ह्रीणा
शतृँ = जिह्रियत् / जिह्रियद् - जिह्रियती

हृ (हृ॒ प्रसह्यकरणे - जुहोत्यादिः - अनिट्)
ल्युट् = हरणम्
अनीयर् = हरणीयः - हरणीया
ण्वुल् = हारकः - हारिका
तुमुँन् = हर्तुम्
तव्य = हर्तव्यः - हर्तव्या
तृच् = हर्ता - हर्त्री
क्त्वा = हृत्वा
ल्यप् = प्रहृत्य
क्तवतुँ = हृतवान् - हृतवती
क्त = हृतः - हृता
शतृँ = जिह्रत् / जिह्रद् - जिह्रती

हृ (हृ॒ञ् हरणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = हरणम्
अनीयर् = हरणीयः - हरणीया
ण्वुल् = हारकः - हारिका
तुमुँन् = हर्तुम्
तव्य = हर्तव्यः - हर्तव्या
तृच् = हर्ता - हर्त्री
क्त्वा = हृत्वा
ल्यप् = प्रहृत्य
क्तवतुँ = हृतवान् - हृतवती
क्त = हृतः - हृता
शतृँ = हरन् - हरन्ती
शानच् = हरमाणः - हरमाणा

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

ह्री लज्जायाम्
- जिह्रेति, जिह्रियति  भीह्री (3136) इति जिह्रयांचकार, जिह्राय  अर्तिह्रीव्ली (7336) इति पुक्-ह्रेपयति  नुदविन्दोन्दत्रा (8256) इति वा नत्वम्-ह्रीणः ह्रीतः  ह्रीः  3

हृ प्रसह्यहरणे
- बलान्मोषेऽर्थे  जिहर्ति  भ्वादौ हृञ् हरणे (1637)-हरति  15

ह्रित ह्रित a. (ह्री) modeste, pudique.
		 (हृ)
pris, emporté;
		 partagé. -- S. n. portion, part.


ह्रितः, त्रि, (ह्रीतः । पृषोदरादित्वात् साधुः ।)लज्जितः । विभक्तः । नीतः । इति केचित् ॥
अंशे, क्ली ॥


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, 1872 Edition

ह्रित 1. ह्रित, अस्, आ, अम् (for हृत at
p. 1175), taken, conveyed; taken away, seized;
divided, apportioned; (अम्), n. a portion, share.


ह्रित 2. ह्रित, अस्, आ, अम् (for ह्रीत), ashamed.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

ह्रित w.r. for हृत, or ह्रीत.


ह्रित mfn. (-तः-ता-तं)
	 1. Ashamed, modest, bashful.
	 2. Divided,
portioned.
	 3. Taken, conveyed.
	 n. (-तं) A portion, a share.
 E. ह्री
to be ashamed, क्त aff., and the vowel made short; or हृ to take,
aff. क्त, and रि substituted for ऋ ।


ह्रित
mfn. (-तः-ता-तं)
1 Ashamed, modest, bashful.
2 Divided, portioned.
3 Taken, conveyed.
n. (-तं) A portion, a share.
E. ह्री to be ashamed, क्त aff., and the vowel made short; or हृ to
take, aff. क्त, and रि substituted for ऋ.


ह्रित (तः-ता-तं)
a. Ashamed, mo-
dest; portioned; taken.
n. A
share or portion.


ह्रित (hrita)

शब्दसागरः

Yates

Wilson

Monier Williams Cologne

Monier Williams 1872

शब्दकल्पद्रुमः

Burnouf