| YouTube Channel

ह्रद (hrada)

 
शब्दसागरः
English
ह्रद
m.
 (-दः)
1. A deep lake, a large or deep piece of water.
2. A ray
of light.
E.
 ह्राद् to sound,
aff.
 अच्, and the
deriv.
irr
 .
Capeller Eng
English
1 ह्रद
m.
 noise, sound.
2 ह्रद॑
m.
 pool, lake.
Yates
English
ह्रद (दः) 1.
m.
 A deep lake
ray of
light.
Wilson
English
ह्रद
m.
 (-दः)
1 A deep lake, a large or deep piece of water.
2 A ray of light.
E.
 ह्राद to sound,
aff.
 अच्, and the
deriv.
irr
 .
Apte
English
ह्रदः [hradḥ], [ह्राद्-अच् नि˚]
A deep lake, a large and deep pool of water
आपगा गरुडेनेव ह्रदादुद्धृतपन्नगा
Rām.*
 2. 47.17
Ki.*
 15.17
ह्रदे गभीरे हृदि चावगाढे शंसन्ति कार्यावतरं हि सन्तः
N.*
 3.53.
A deep hole or cavity
नाभिह्रदै- परिगृहीतरयाणि निम्नैः
Śi.*
 5.29.
A ray of light.
Comp.
 -ग्रहः a crocodile.
Apte 1890
English
ह्रदः [ह्राद्
अच् नि०] 1 A deep lake, a large and deep pool of water
N. 3. 53.
2 A deep hole or cavity
Śi. 5. 29.
3 A ray of light.
Comp.
ग्रहः a crocodile.
Monier Williams Cologne
English
1. ह्रद॑
m.
 (once
n.
ifc. f(आ). rather to be connected with √ ह्लाद्, but
cf.
 √ ह्राद्
for 2. ह्रद See
p.
 1307) a large or deep piece of water, lake, pool (rarely applied to the sea
with गाङ्ग, ‘the water of the Ganges’),
RV.
&c.
&c.
2. ह्रद
m.
 (ifc. f(आ).
for 1. See
p.
 1306, col. 3) sound, noise,
L.
a ray of light (See शत-ह्र्°)
a ram,
L.
N.
 of a son of Hrāda,
Hariv.
Monier Williams 1872
English
ह्रद, अस्, m. a large or deep piece of water, a
lake, pool
a ray of light.
—ह्रद-ग्रह, अस्, m.
‘lake-monster, ’ a crocodile, alligator.
—ह्रदान्तर
(°द-अन्°), अम्, n. another lake.
Macdonell
English
ह्रद hrad-á,
m.
 sheet of water, pool, lake, 🞄sts. sea: w. gāṅga, water of the Ganges
-in, 🞄a. abounding in pools (river): -ī,
f.
 river.
Benfey
English
ह्रद ह्रद, probably ह्राद् + अ,
m.
1. A large piece of water,
Utt. Rāmac. 53, 9
a deep lake, Pañc. 159,
14.
2. A ray of light.
--
Comp.
 गङ्-
गा-, तीर्थ-महा-, राम-,
m.
 names of
holy ponds, MBh. 3, 7047 (गङ्गा-)
13, 7645 (तीर्थमहा-)
Chr. 46, 28
(राम-)। शत-,
f.
 दा, 1. lightning,
Vikr. 66, 1. 2. the thunderbolt.
L R Vaidya
English
hrada {% m. %} 1. A deep lake or pool, Yaj.i.159
2. a ray of light.
Bopp
Latin
ह्रद m. (r. ह्रद्, correpto आ, suff. अ, v. sq.) lacus pro-
fundus, praesertim in Tartaro. N. 6. 13. SA. 7. 43.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
[hrada, pool, only m.
not nt. Mv 〔i.237.12〕 (prose), where interpret hrada-m-(hiatus-bridging)-iva accho anāvilo.]
Indian Epigraphical Glossary
English
hrada (LL), a tank.
Lanman
English
hradá, m. pool, lake. [cf. √hlād.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जम्बालेचकिलौ पङ्कः कर्दमश्च निषद्वरः ।
शादो हिरण्यबाहुस्तु शोणो नदे पुनर्वहः ॥ १०९० ॥
भिद्य उध्यः सरस्वांश्च द्रहोऽगाधजलो ह्रदः ।
-wordlist-
जम्बाल (पुंक्ली), इचकिल (पुं), पङ्क (पुंक्ली), कर्दम (पुं), निषद्वर (पुं), शाद (पुं), हिरण्यबाहु (पुं), शोण (पुं), नद (पुं), वह (पुं), भिद्य (पुं), उद्ध्य (पुं), सरस्वत् (पुं), द्रह (पुं), अगाधजल (पुं), ह्रद (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ह्रद
ह्रद, तोयाशय
मध्ये द्वीपमन्तरीपं ह्रदस्तोयाशयो मतः ॥ ६७० ॥
verse 3.1.1.670
page 0076
Mahabharata
English
*hrada, pl. (ºāḥ) (“lakes, ” personif.). § 615u (Skanda): IX, 45, 2514.
Vedic Reference
English
Hrada in the Rigveda^1 and later^2 denotes a ‘lake’ or
‘pond.’
1) i. 52, 7
iii. 36, 8
45, 3
x. 43, 7
71, 7
102, 4
142, 8, etc.
2) Av. iv. 15, 4
vi. 37, 2
Pañca-
viṃśa Brāhmaṇa, xxv. 10, 18
Śata-
patha Brāhmaṇa, iv. 1, 5, 12
4, 5, 10
xi. 5, 5, 8, etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ह्रदः,
पुं,
 (ह्रादते इति ह्राद अव्यक्तशब्दे + अच् ।पृषोदरादित्वात् ह्रस्वः) अगाधजलाशयः ।इत्यमरः । १ । १० । २५ ॥
तज्जलगुणाः ।ह्रदवारि वह्निजननं मधुरं कफवातहारिपथ्यञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
किरणः ।इत्यमरटीकायां रामाश्रमः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ह्रद प० ह्राद--अच् नि० । १ अमाधजलाशये अमरः । २ किरणेरामाश्रमः । “ह्रदवारि वह्निजननं मधुरं कफवातहारिपथ्यञ्च” राजनि० तज्जलगुणा उक्ताः ।
Capeller
German
ह्रद॑
m.
 Teicht, See, Weiher.
Grassman
German
hradá, m., Meer, Teich, See.
-ám {52, 7} (〰 ná hí tvā niṛṣánti ūrmáyas)
{279, 3}
{869, 7}
{928, 7} (udnás 〰 apibat).
-ā́s {270, 8} (〰 iva kukṣáyas somadhā́nās)
{897, 7}
{868, 8} (neben puṇḍárikāni).
Burnouf
French
ह्रद ह्रद
m.
 lac profond, grande pièce d'eau.
Rayon de
lumière.
ह्रदग्रह
m.
 alligator.
ह्रदिनी
f.
 rivière.
Stchoupak
French
ह्रद-
m.
 pièce d'eau, étang, lac
-इन्- a. qui abonde en pièces
d'eau
-इनी-
f.
n.
 d'une rivière.