हैमवत (haimavata)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 हैमवत n.
  (-तं) BHĀRATA-VARSHA or India.
	 m.
  (-तः) A sort of poison. 
	 f.
 
(-ती)
	 1. PĀRVATĪ.
	 2. Chebulic myrobalan. 
	 3. A medicinal kind of
moon-plant.
	 4. A white kind of Orris root.
	 5. A tawny grape.
	 6.
The Ganges.
	 f.
  (-ती) Adj.
	 1. Flowing from the Himālaya mountain. 
2. Bred in or belonging to the Himālaya mountain. 
	 3. Snowy. E.
 
हिमबत् the snowy mountains skirting India,  अण् aff.
  ,  fem.  aff.
   ङीप् ।

Capeller Eng

English

 हैमवत॑ f.
  ई॑ coming from or belonging to the
Himālaya mountains
 m.
  pl.
  N.
  of a people,  f.
  ई patr.  of Gaṅgā &
Umā.

Yates

English

 हैमवत (तं) 1.
n.
  India.
f.
  (ई)
Pār-
vatī
 yellow myrobalan
 a moon-
plant
 orris root
 Ganges.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 हैमवत
n.
  (-तं) Bharata Varṣa or India.
m.
  (-तः) A
sort of poison. 
f.
  (-ती)
1 PĀRVATĪ.
2 Chebulic myrobalan. 
3 A medicinal kind of moon-plant.
4 A white kind of Orris root.
5 The Ganges.
E.
  हिसवत् the snowy mountains skirting India,  अण् aff.
  ,  fem.  aff.
  
ङीप्.

Apte

English

हैमवत [haimavata],  a.
  (-ती f.
 ) [हिमवतो अदूरभवो देशः तस्येदं वा अण्]

Snowy.

Flowing from the snowy,  i. e.  Himālaya mountain
 आनन्दशीतामिव बाष्पवृष्टिं हिमस्रुतिं हैमवतीं ससर्ज R.*
  16.44.

Bred in,  belonging to,  or situated on,  the Himālaya mountain
 यद्यच्चक्रे महाबाहुस्तस्मिन् हैमवते गिरौ Mb.
 *  3.16.4
 स्थाण्वाश्रमं हैमवतं जगाम Ku.*
  3.23
2.67.-तः A kind of poison.  -तम् Bhāratavarṣa or India. 

Apte 1890

English

 हैमवत a. (ती f.) [हिमवतो अदूरभवो देशः तस्येदं वा अण्] 1 Snowy. 
2 Flowing from the snowy,  i. e. Himālaya,  mountain
 R. 16. 44. 
3 Bred in,  belonging to,  or situated on,  the Himālaya mountain
 Ku. 3. 23,  2. 67. 
तः A kind of poison. 
तं Bhāratavarṣa or India. 

Monier Williams Cologne

English

 हैमवत॑ mf(ई॑)n.  (fr.  हिम-वत्) belonging to or situated or growing on or bred in or coming or flowing from the Himālaya mountains,  AV.
   &c.
   &c.
  

 snowy,  covered with snow,  MW.
  

 हैमवत॑ m.
  a kind of vegetable poison,  L.
 

 a kind of demon,  MānGṛ.
 

 pl.
  the inhabitants of the Himālaya mountains,  MBh.
  
 Hariv.
 

 N.
  of a school,  Buddh.
 

 हैमवत॑ n.
  a pearl,  L.
 

 N.
  of a Varṣa,  MBh.
  
 Śatr.
 

Monier Williams 1872

English

 हैमवत,  अस्,  ई,  अम् (fr. हिम-वत्),  snowy, 
covered with snow
 flowing from the snowy moun-
tain
 bred in or belonging to the Himālaya moun-
tains
 (अस्),  m. a sort of poison
 (ई),  f. epithet of
the goddess Pārvatī
 the river Ganges (which rises
in the Himālaya mountains)
 N. of a wife of Viśvā-
mitra
 a kind of drug or perfume (= रेणुका)
 a
kind of white orris root
 common flax (= अतसी)
the plant Svarṇa-kṣīrī
 a kind of myrobalan (=
हरीतकी)
 the tawny grape,  (in some of these last
senses probably to be connected with 2. हैम
below)
 (अम्),  n. Bhārata-varṣa or India.
—है-
मवत-वर्ष,  अम्,  n. India.

Macdonell

English

 हैमवत haimavat-á,  a.
  (ī́) belonging to,  🞄situated or growing on,  bred in,  coming from 🞄the Himavat
 -ī́,  f.
  pat. of the Ganges and 🞄of Pārvati.

Benfey

English

 हैमवत हैमवत,  i. e. हिमवन्त् + अ, 
 I. adj.
 ,  f.
  ती,  Belonging to the Himā-
laya mountain,  Draup. 5,  5.
 II. m.
 
A sort of poison. 
 III. f.
  ती।
 1. Pārvatī.
 2. Several plants.
 IV. n.
  India.

Apte Hindi

Hindi

हैमवत
वि* - हिमवतो अदूरभवो देशःतस्येदं वा अण्
बर्फ़ीला

हैमवत
वि* - -
हिमालय पर्वत से निकल कर बहने वाला

हैमवत
वि* - -
"हिमालय पर्वत पर उत्पन्न,  पला-पोसा,  स्थित विद्यमान या संबंध रखने वाला "

हैमवतम्
नपुं*
   - -
"भारतवर्ष,  हिन्दुस्तान"

L R Vaidya

English

 hEmavata {% (I) a. (f. ती) %} 1. Snowy
 2. flowing from the Himālaya mountain,  R.xvi.44
 3. bred in or belonging to the Himālaya mountain,  R.ii.67,  K.S.iii.23.

 hEmavata {% (II) n. %} Bhāratavarsha or India.

Bopp

Latin

 हैमवत Adj. (a हिमवत् Himavans s. अ) himavanticus.
DR. 5. 5.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Haimavata, 
(1) pl.,  n. of a school: Mvy 〔9092〕
(2) n. of a yakṣa (= Pali Hema°),  regularly assoc. with Sātāgiri,  q.v. (as in Pali with °gira): Mahāsamāj.,  Waldschmidt,  Kl. Skt. Texte 4,  〔167.11〕 (pl.)
 Māy 〔87〕
 〔236.3〕 and 〔29〕 (Waldschmidt,  ib. 〔175 n. 3〕)
 Samādh 〔p. 43 line 20〕
 (listed with Sātāgiri among gandharvas) Suv 〔162.5〕
 in Hoernle,  MR 〔26.14〕 (Āṭānāṭiya Sūtra),  corruptly Hīmavata.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 हैमवत m. °eine best. dämonische Gottheit,  Mgs II,  14,  29. — *ein best. vegetabilisches Gift,  Kauṭ. 100,  10.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gangs gnas
हैमवत

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
विषः क्ष्वेडो रसस्तीक्ष्णं गरलोऽथ हलाहलः ॥ ११९५ ॥
वत्सनाभः कालकूटो ब्रह्मपुत्रः प्रदीपनः ।
सौराष्ट्रिकः शौल्किकेयः काकोलो दारदोऽपि च ॥ ११९६ ॥
अहिच्छत्त्रो मेषशृङ्गकुष्टवालूकनन्दनाः ।
कैराटको हैमवतो मर्कटः करवीरकः ॥ ११९७ ॥
सर्षपो मूलको गौरार्द्रकः सक्तुककर्दमौ ।
अङ्कोल्लसारः कालिङ्गः शृङ्गिको मधुसिक्थकः ॥ ११९८ ॥
इन्द्रो लाङ्गुलिको विस्फुलिङ्गपिङ्गलगौतमाः ।
मुस्तको दालवश्चेति स्थावरा विषजातयः ॥ ११९९ ॥
-wordlist-
 
विष (पुंक्ली),  क्ष्वेड (पुं),  रस (पुंक्ली),  तीक्ष्ण (क्ली),  गरल (पुंक्ली),  हलाहल (पुं),  वत्सनाभ (पुं),  कालकूट (पुं),  ब्रह्मपुत्र (पुं),  प्रदीपन (पुं),  सौराष्ट्रिक (पुं),  शौल्किकेय (पुं),  काकोल (पुं),  दारद (पुं),  अहिच्छत्त्र (पुं),  मेषशृङ्ग (पुं),  कुष्ठ (पुं),  वालूक (पुं),  नन्दन (पुं),  कैराटक (पुं),  हैमवत (पुं),  मर्कट (पुं),  करवीर (पुं),  सर्षप (पुं),  मूलक (पुं),  गौरार्द्रक (पुं),  सक्तुक (पुं),  कर्दम (पुं),  अङ्कोल्लसार (पुं),  कालिङ्ग (पुं),  शृङ्गिक (पुं),  मधुसिक्थक (पुं),  इन्द्र (पुं),  लाङ्गुलिक (पुं),  विस्फुलिङ्ग (पुं),  पिङ्गल (पुं),  गौतम (पुं),  मुस्तक (पुं),  दालव (पुं),  स्थावरविष (पुं)

Mahabharata

English

Haimavata^1 (“named after Himavat, ” viz. a varsha). § 574 (Jambūkh.): VI,  6,  201 (north of Himavat)
 10,  385,  400. --§ 713 (Śukakṛti): XII,  326,  12228 (varshaṃ,  crossed by Śuka on his way from Meru to Mithilā).

Haimavata^2,  adj. (“belonging to Himavat”). § 192 (Pāṇḍavopatti): I,  124,  4864 (girau).--§ 225 (Vāsishṭha): I,  177,  6752 (nadīṃ Hºīṃ,  i.e. Śatadru).--§ 233 (Svayaṃvarap.): I,  187,  7006 (yathā Hºā gajendrāḥ).--§ 271 (Jarāsandhavadhap.): II,  21,  825 (siṃhā Hºā yathā).-§ 304 (Anudyūtap.): II,  77,  †2528 (siṃho yathā Hºḥ).-§ 330 (Indradarśana): III,  37,  1495 (parvataṃ).--§ 437 (Yakshayuddhap.): III,  160,  11664 (girau).--§ 522 (Draupadīharaṇap.): III,  268,  †15643 (upatyakāṃ,  C. has upeº).--§ 552 (Goharaṇap.): IV,  54,  †1675 (nāgā yathā Hºāḥ).--§ 565 (Gālavacarita): V,  111,  3844 (kanakākaraḥ).-§ 608 (Karṇap.): VIII,  85,  †4309 (gajāḥ)
 89,  †4525 (yathā gajau Hºau).--§ 610 (Śalyap.): IX,  6,  292 (prasthe). --§ 615i (Saptasārasvata): IX,  38,  2215 (girau,  there Sarasvatī appeared as Vimalodā).--§ 615u (Skanda): IX,  44,  2501 (Sarasvatīṃ).--§ 641 (Rājadh.): XII,  82,  3094 (guhāṃ Hºīm iva).

Haimavata,  pl. (ºāḥ) (“the inhabitants of Himavat”). § 295 (Dyūtap.): II,  51,  1844 (brought tribute to Yudhishṭhira). Cf. Haimavatika,  pl.

पुराणम्

English

हैमवत / HAIMAVATA. A region north of the Himālayas made famous in the Purāṇas. Śukabrahmarṣi on his way from mahāmeru to Mithilāpurī crossed this region. (śānti Parva,  Chapter 325,  Verse 14).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 हैमवतं,  क्ली,
   (हिमवतोऽदूरभवो देशः हिमवतइदं वा । अण् ।) भारतवर्षम् । इति त्रिकाण्ड-शेषः ॥

 हैमवतः,  पुं,
   विषभेदः । इति हेमचन्द्रः ॥
 (हिमा-लयसम्बन्धिनि,  तज्जाते च त्रि ॥
 देशविशेषः ।यथा,  महाभारते । २ । ५० । २० ।“निषदान् पारसीकांश्च कृष्णान् हैमवतां-स्तथा ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 हैमवत न०
  हिमवतोऽदूरभवो देशः तस्येद वा अण् ।१ भारतवर्षेस्य वर्षभेदे त्रिका० । “एतर्द्धैमवतं वर्षं भारती यत्रसन्ततिः” विष्णुपु०  । २ हिमालयसम्बन्धिनि त्रि०
  ३ विष-भेदे पु०
  हेमच० । तस्यापत्यं तत्र भवो वा अण् ।५ पार्वत्यां ६ हरीतक्यां अमरः स्त्री ङीप् । ७ स्वर्णक्षीर्य्यां८ श्वेतवचायाञ्च स्त्री मेदि० ङीप् ९ गङ्गायां १० रेणुकायांस्त्री धरणिः ङीप् ।

Capeller

German

 हैमवत॑,  f.
  ई vom Himavant stammend.
m.
  Pl. die Bewohner des G.
 f.
  ई Patron. 
der Gaṅgā u. der Umā.

Burnouf

French

 हैमवत हैमवत a. du mont Himavat. -- S. m.
  sorte de
poison.  -- S. f.
  [ई] le Gange
		 Pārvatī.
		 Terminalia
chebula
 esp. d'asclepias
 bot.

Stchoupak

French

 हैमवत-
 -ई- a. de l'Himâlaya 
 f.
  n.
  de diverses femmes 
-इक- m.
  pl.
  habitants de l'Himâlaya.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.