| YouTube Channel

हैमन (haimana)

 
शब्दसागरः
English
हैमन
mfn.
(-नः-नी-नं)
1. Cold, wintry.
2. Growing in winter.
3.
Suitable to winter.
4. Made of gold.
m.
(-नः)
1. The month
Mārgaśīrsha.
2. The winter season.
E.
हेमन्त winter, अण्
aff.
, and
the final optionally rejected.
Capeller Eng
English
हैमन॑ (f. ई) & हैमन्त॑
a.
winterly, cold.
Yates
English
हैमन (नः) 1.
m.
Name of a month.
n.
Winter.
a. Wintry.
Spoken Sanskrit
English
हैमन haimana
adj.
winterly
हैमन haimana
adj.
golden
हैमन haimana
adj.
relating or belonging or suitable to winter
हैमन haimana
adj.
cold
हैमन haimana
adj.
wintry
हैमन haimana
m.
kind of rice which grows in winter
हैमन haimana
m.
month mArgazIrSa
हैमन haimana
n.
winter
Wilson
English
हैमन
mfn.
(-नः-नी-नं)
1 Cold, wintry.
2 Growing in winter.
2 Suitable to winter.
m.
(-नः) The month Mārgaśīrṣa.
n.
(-नं)
The winter season.
E.
हेमन्त winter, अण्
aff.
, and the final optionally rejected.
Apte
English
हैमन [haimana],
a.
(-नी
f.
) [हेमन्त एव हेमन्ते भवो वा अण् तलोपः]
Wintry, cold
गजपतिद्वयसीरपि हैमनस्तुहिनयन् सरितः पृषतां पतिः
Śi.*
6.55
Ki.*
17.12.
Pertaining to winter, i. e. long (as nights)
प्रेम्णा मनःसु रजनीष्वपि हैमनीषु
Śi.*
6.77.
Growing in or suitable for winter
हैमनैर्निवसनैः सुमध्यमाः
R.*
19.41.
Golden, made of gold.
नः The month Mārgaśīrṣa.
The winter season (= हेमन्त q. v. ).
A kind of rice which grows in winter (षष्टिक).
Apte 1890
English
हैमन a. (नी f.) [हेमंत एव हेमंते भवो वा अण् तलोपः] 1 Wintry, cold
Śi. 6. 55, Ki. 17. 12.
2 Pertaining to winter, i. e. long (as nights)
Śi. 6. 77.
3 Growing in or suitable for winter
हैमनैर्निवसनैः सुमध्यमाः R. 19. 41.
4 Golden, made of gold.
नः 1 The month Mārgaśīrsha.
2 The winter season (= हेमंत q. v.).
Monier Williams Cologne
English
1. हैमन॑ mf(ई)n. relating or belonging or suitable to winter, winterly, wintry, cold,
AV.
&c.
&c.
हैमन॑
m.
the month Mārgaśīrṣa (November-December),
L.
a kind of rice which grows in winter (= षष्टिक),
L.
हैमन॑
m.
n.
winter, cold,
L.
2. हैमन
mfn.
golden (v.l. हैमज),
Bhpr.
Monier Williams 1872
English
1. हैमन, अस्, ई, अम्, winterly, cold
growing
in winter, suitable to winter
(अस्), m. the month
Mārgaśīrṣa (= November-December)
a kind of
rice which grows in winter, = षष्टिक
(अस्, अम्),
m. n. winter, the cold season, wintry weather.
2. हैमन, अस्, ई, अम्, golden, made of gold.
Macdonell
English
हैमन haiman-á,
a.
(ī) belonging to winter 🞄(heman), wintry.
Benfey
English
हैमन हैमन, i. e. हेमन् + अ,
I.
adj.
,
f.
नी, Winterly, MBh. 2, 2669
Kir. 17, 12.
II.
m.
The month Mār-
gaśīrṣa.
III.
n.
Winter.
Apte Hindi
Hindi
हैमन
वि* - "हेमन्त एव हेमन्ते भवो वा, प्रण्, तलोपः"
"जाड़े में होने वाला, ठंडा"
हैमन
वि* - -
जाड़े से संबंध रखने वाला अर्थात् लम्बा (जैसे जाड़े की रातें)
हैमन
वि* - -
सर्दी में उगने वाला या जाड़े के उपयुक्त
हैमन
वि* - -
"सुनहर, सोने का बना हुआ"
हैमनः
पुं*
- -
मागशीर्ष का महीना
हैमनः
पुं*
- -
जाड़े की ऋतु (= हैमन्त)
L R Vaidya
English
hEmana {% (I) a. (f. नी) %} 1. Wintry, Kir.xvii.12
2. rowing in winter, suitable for winter, हैमनैर्निवसनैः सुमध्यमाः R.xix.41
3. golden, made of gold.
hEmana {% (II) m. %} 1. The month Mārgaśīrsha
2. one of the six seasons of the year. See हेमंत.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. हैमन 1. Adj. winterlich, auch S I, 576, 3.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हैमनं,
क्ली,
पुं,
(हेमन्त एव इति “सर्व्वत्राण् चतलोपश्च ।” २२ इति स्वार्थे अण्तलोपश्च ।) हेमन्त ऋतुः यथा हेमन्त-हैमनावस्त्री इति शब्दरत्नावली
(हेम्नइदमित्यण् टिलोपः ।) स्वर्णजाते हिम-जाते त्रि
(हेमन्तभवे त्रि यथा, किरातार्ज्जुनीये १७ १२ ।“उमापतिं पाण्डुसुतप्रणुन्नाःशिंलीमुखानव्यथयाम्बभूवुः ।अभ्युत्थितस्याद्रिपतेर्नितम्ब-मर्कस्य पादा इव हैमनस्य
)
हैमनः,
पुं,
(हेमन्त एव अण् तलोपश्च ।)मार्गशीर्षमासः इति राजनिर्घण्टः
(हेमन्तेजातः अण् तलोपश्च ।) हिमकालोद्भवषष्टिक-धान्यम् अस्य गुणाः ।“हैमनास्तु हिमा वृष्या मधुरा बद्धवर्च्चसः ।”इति राजवल्लभः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हैमन
पु०
हेमन्त एव हेमन्ते भवो वा अण् तलोपः ।१ हेमन्ते काले शब्दर० तत्र जाते
त्रि०
हेभ्न इदमण्न टिलोपः स्वर्णसम्बन्धिनि
त्रि०
स्त्रियां ङीष्
Capeller
German
हैमन॑ u. हैमन्त॑ winterlich.
Stchoupak
French
हैमन-
-ई- a. hivernal, froid, d'hiver, propre à l'hiver.