हैतुक (haituka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 हैतुक mfn.
   (-कः-की-कं)
	 1. Causal,  causative.
	 2. Argumentative,  rational-
istic.
	 m.
  (-कः)
	 1. A follower of the Mīmānsā doctrines.
	 2. A
sceptic,  a causalist.
	 3. A reasoner,  an arguer.
 E.
  हेतु cause,  ठण् aff.
  

Capeller Eng

English

 हैतुक f.
  ई caused by,  dependent on (—°)
argumentative,  rationalistic
 m.
  rationalist,  sceptic.

Yates

English

 हैतुक (कः) 1.
m.
  A follower of the
Mimāngsā philosophy
 a scep-
tic.
a. Causal.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

हैतुक 	-	 haituka 	-	 adj.
  	-	  having a cause or reason
हैतुक 	-	 haituka 	-	 adj.
  	-	  founded on some motive
हैतुक 	-	 haituka 	-	 adj.
  	-	  dependent on
हैतुक 	-	 haituka 	-	 adj.
  	-	  caused by
हैतुक 	-	 haituka 	-	 m.
  	-	  reasoner
हैतुक 	-	 haituka 	-	 m.
  	-	  rationalist
हैतुक 	-	 haituka 	-	 m.
  	-	  follower of the mImAMsA doctrines
हैतुक 	-	 haituka 	-	 m.
 
हैतुक 	-	 haituka 	-	 m.
  	-	  heretic
हैतुक 	-	 haituka 	-	 m.
  	-	  sceptic

Wilson

English

 हैतुक
mfn.
   (-कः-की-कं) Causal,  causative.
m.
  (-कः)
1 A follower of the Mīmāṃsā doctrines.
2 A sceptic,  a causalist.
E.
  हेतु cause,  ठक् aff.
  

Apte

English

हैतुक [haituka],  a.
  (-की f.
 ) [हेतौ प्रसृतः ठञ्]

Causal,  causative.

Argumentative,  rationalistic.

कः A logical reasoner,  an arguer.

A follower of the Mīmāṁsā doctrines.

A rationalist,  sceptic
 वेदवादरतो न स्यान्न पाखण्डी न हैतुकः । शुष्कवादविवादे न कंचित् पक्षं समाश्रयेत् ॥ Bhāg.*
  11.18.3.

A heretic
 हैतुकान् बकवृत्तींश्च वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत् Ms.*
  4.3.

Apte 1890

English

 हैतुक a. (की f.) [हेतौ प्रसृतः ठण्] 1 Causal,  causative. 
2 Argumentative,  rationalistic. 
कः 1 A logical reasoner,  an arguer. 
2 A follower of the Mīmāṃsā doctrines. 
3 A rationalist,  sceptic. 
4 A heretic. 

Monier Williams Cologne

English

 हैतुक a mf(ई)n.  having a cause or reason,  founded on some motive (in अ-ह्°),  Bhag.
 
 BhP.

 (ifc. ) caused by,  dependent on MBh.
  
 BhP.

 हैतुक m.
  a reasoner,  rationalist,  sceptic,  heretic (f(ई). ),  Mn.
  
 Yājñ.
 
 MBh.
   &c.
  

 हैतुक m.
  a follower of the Mīmāṃsā doctrines,  W.
 

 हैतुक b,  °क्य. See p.
  1304,  col. 1.

Monier Williams 1872

English

 हैतुक हैतुक,  अस्,  ई,  अम् (fr. हेतु),  causal, 
causative
 argumentative,  rationalistic
 (अस्),  m. a
reasoner,  arguer,  logical reasoner
 a follower of the
Mīmāṃsā doctrines
 one who requires a reason for
everything,  a rationalist,  sceptic,  causalist,  sophist, 
heretic.

Macdonell

English

 हैतुक haituka,  a.
  (ī) [hetu] caused by,  dependent 🞄on (—°)
 enquiring for the reason,  🞄rationalistic,  sceptical
 m.
  rationalist,  sceptic.

Benfey

English

 हैतुक हैतुक,  i. e. हेतुक + अ, 
 I. adj.
 
Causal,  causative.
 II. m.
 
 1. A fol-
lower of the Mīmāṃsā doctrines.
 2.
A sceptic,  a sophist,  Man.  4,  30.
 --
 Comp.
 
काम-,  adj.
  caused by arbitrari-
ness,  i. e. by accident,  Bhag. 16,  8.

Apte Hindi

Hindi

हैतुक
वि* - हेतु + ठण्
"कारण परक,  कारण मूलक"

हैतुक
वि* - -
"तर्क संबंधी,  विवेक परक"

हैतुकः
पुं*
  - -
"तर्कयुक्त हेतुवादी,  तार्किक"

हैतुकः
पुं*
  - -
मीमांसक

हैतुकः
पुं*
  - -
"तर्कवादी, अनीश्वरवादी,  नास्तिक"

L R Vaidya

English

 hEtuka {% (I) a. (f. की) %} 1. Causal
 2. argumentative,  rationalistic.

 hEtuka {% (II) m. %} 1. A reasoner,  an arguer
 2. a follower of the Mīmānsa doctrines
 3. a sceptic.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 हैतुकः,  पुं,
   (हेतुना चरतीति । हेतु + ठक् ।सद्युक्तिव्यवंहारी । यथा,  मनुः ।“त्रैविद्यो हैतुकस्तर्की निरुक्तो धर्म्मपाठकः ।त्रयश्चाश्रमिणः पूर्व्वे परिषत् स्याद्दशावरा ॥
”त्रैविद्यः त्रिवेदपारगः । हैतुकः सद्युक्तिव्यव-हारी । इति व्यवहारतत्त्वम् ॥
 हेतुद्वारा सत्-कर्म्मसु सन्देहकर्त्ता । यथा,  --“पाषण्डिनो विकर्म्मस्थान् वैडालव्रतिकान्शठान् ।हैतुकान् वकवृत्तींश्च वाङ्मात्रेणापि नार्च्चयेत् ॥
”इति विष्णुपुराणे । ३ । १८ । ९९ ॥
पाषण्डादीनां लक्षणम्“भ्रष्टः स्वधर्म्मात् पाषण्डो विकर्म्मस्थो निषिद्ध-कृत् ।यस्य धर्म्मध्वजो नित्यं सुरध्वज इवोच्छ्रितः ।प्रच्छन्नानि च पापानि वैडालं नाम तद्व्रतम् ॥
”तद्वान् वैडालव्रतिकः ।“प्रियं वक्ति पुरोऽन्यत्र विप्रियं कुरुते भृशम् ।व्यक्तापराधचेष्टश्च शठोऽयं कथितो बुधैः ॥
सन्देहकृत् हेतुभिर्यः सत्कर्म्मसु स हैतुकः ।अर्व्वाग्दृष्टिर्नैकृतिकः स्वार्थसाधनतत्परः ।शठो मिथ्याविनीतश्च वकवृत्तिरुदाहृतः ॥
”इति तट्टीका ॥
(फलाभिसन्धानयुक्ते,  त्रि ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 हैतुक त्रि०
  हेतौ प्रसृतः ठण् । हेतुवादरते सयुक्तिक-वाक्यवादिनि “त्रैविद्यो हैतुकस्तर्की नैरुक्तो धर्मपा-ठकः” पर्षल्लक्षणे मनुः ।

Capeller

German

 हैतुक,  f.
  ई bewirkt durch,  abhängig
von (—°)
 auf den Grund gehend, 
m.
  Zweifler,  Skeptiker.

Burnouf

French

 हैतुक हैतुक a. (हेतु) causal
 relatif à la cause.
-- S. m.
  sectateur de la mīmāṃsā.

Stchoupak

French

 हैतुक-
 -ई- a. ifc. causé par 
 qui discute,  sceptique.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.