हीन (hIna)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 हीन mfn.
   (-नः-ना-नं)
	 1. Deficient,  defective.
	 2. Blamable,  mean,  base, 
vile,  bad.
	 3. Left,  abandoned,  quitted.
	 4. Wasted,  worn,  decayed.
5. Void of,  free from. 
	 6. Lower,  less.
	 m.
  (-नः) An insufficient or
objectionable witness.
 E.
  हा to quit,  aff.
   क्त ।

Capeller Eng

English

 हीन॑ a.
  left,  forsaken
 excluded or shut out from,  fallen
short of (abl. )
 devoid or bereft of,  free from,  without (instr.  ,  abl.
 , 
loc.
 ,  °— or —°)
 inferior,  less (opp.    अधिक)
 low,  base,  mean
incomplete,  deficient,  wanting.  Abstr.  °ता† f.
 ,  °त्व† n.
 

Yates

English

 हीन (नः-ना-नं)
a. Forsaken,  bereft
abandoned,  vile
 deserted
 wast-
ed
 defective.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	 poor
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  bad
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  abandoned
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  faulty
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  low
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  brought low
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  devoid of
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  inferior to
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  short
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  deficient
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  excluded or shut out from
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  lost or strayed from
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  wanting
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  broken down in circumstances
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  insufficient
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  incomplete
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  omitted
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  defective
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  devoid or destitute of
हीन 	-	 hIna 	-	 adj.
  	-	  little

 
   हीन  hIna adj.
   devoid of  
   रहित  rahita adj.
   devoid of   
   - वर्ज  - varja adj.
   devoid of  
   परिवर्जित  parivarjita adj.
   devoid of   
   वर्जित  varjita ppp.  devoid of  
   वियुक्त  viyukta ppp.  devoid of   
   विरहित  virahita ppp.  devoid of  
   विगतसङ्कल्प  vigatasaGkalpa adj.
   devoid design   
   व्यपेतहर्ष  vyapetaharSa adj.
   devoid of joy  
   अजीव  ajIva adj.
   devoid of life   
   अयशस्  ayazas adj.
   devoid of fame  
   निरूष्मन्  nirUSman adj.
   devoid of heat   
   अगुणिन्  aguNin adj.
   devoid of merit  
   अरसिक  arasika adj.
   devoid of taste   
   उत्तररहित  uttararahita adj.
   devoid of reply  
   मूल्यविवर्जित  mUlyavivarjita adj.
   devoid of price   
   विमाय  vimAya adj.
   devoid of magic  
   सारशून्य  sArazUnya adj.
   devoid of value   
   हतत्रप  hatatrapa adj.
   devoid of shame  
   दोषरहित  doSarahita adj.
   devoid of faults       

 
   हीन  hIna adj.
   insufficient   
   अपर्याप्त  aparyApta adj.
   insufficient    
   अप्रभूत  aprabhUta adj.
   insufficient   
   खिल  khila adj.
   insufficient    
   अनलम्  analam ind.
   insufficiently  
   हीनतर्पित  hInatarpita adj.
   insufficiently satiated   
   अरूढमूलत्व  arUDhamUlatva n.
   insufficient foundation  
   हीनवादिन्  hInavAdin adj.
   insufficient or inadmissible   
   मूत्रक्षय  mUtrakSaya m.
   insufficient secretion of urine  
   हीनदग्ध  hInadagdha adj.
   insufficiently burned or cauterized   
   हीनोद्गत  hInodgata adj.
   insufficiently emerged or come forth  
   हीनवाद  hInavAda m.
   insufficient or contradictory evidence   
   अविपक्वकरण  avipakvakaraNa adj.
   having immature or insufficiently developed organs     
            

Wilson

English

 हीन
mfn.
   (-नः-ना-नं)
1 Deficient,  defective.
2 Blamable,  vile,  bad.
3 Left,  abandoned,  quitted.
4 Wasted,  worn,  decayed.
5 Void of,  free from. 
m.
  (-नः) An insufficient or objectionable witness.
E.
  हा to quit,  aff.
   क्त.

Apte

English

हीन [hīna],  p. p.  [हा-क्त तस्य नः ईत्वम्]

Left,  abandoned,  forsaken &c.
 
 यो वैश्यः स्याद् बहुपशुर्हीनक्रतुरसोमपः । कुटुम्बात् तस्य तद् द्रव्यमाहरेद्यज्ञसिद्धये ॥ Ms.*
  11.12.

Destitute or deprived of,  bereft of,  without
 (with instr.
  or in comp.
 )
 तया (संतत्या) हीनं विधातर्मां कथं पश्यन्न दूयसे R.*
  1.7
 गुणैर्हीना न शोभन्ते निर्गन्धा इव किंशुकाः Subhāṣ.
 so द्रव्य˚,  मति˚,  उत्साह˚ &c.
 
 अन्नहीनो देहद्राष्ट्रं मन्त्रहीनस्तु ऋत्विजः । दीक्षितं दक्षिणाहीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः Ms.*
  11.4 (v. l. )

Excluded,  shut out from (with abl.
 ).

Decayed,  wasted.

Deficient,  defective
 हीनातिरिक्तगात्रो वा तमप्यपनयेत्ततः Ms.*
  3.242.

Subtracted.

Less,  lower
 हीनान्नवस्त्रवेषः स्यात् सर्वदा गुरु- संनिधौ Ms.*
  2.194
 हीना हीनान् प्रसूयन्ते 1.31.

Low,  base,  mean,  vile.

Defeated (in a low-suit).

Lost,  strayed from (a caravan).

नः A defective witness.

A faulty respondent
 (Nārada enumarates five kinds: अन्यवादी क्रियाद्वेषी नोपस्थायी निरुत्तरः । आहूतप्रपलायी च हीनः पञ्चविधः स्मृतः ॥).

Substraction.  -ना A female mouse
 cf.
   दीना. -नम् Deficiency,  want. Comp.
   -अङ्ग a.
  deficient in a limb,  crippled,  maimed,  defective
 हीनाङ्गी वाधिकाङ्गी वा या भवेत् कन्यका नृणाम् । भर्तुः स्यात् सा विनाशाय स्वशीलनिधनाय च ॥ Pt.*
  5.95
 Ms.*
  4.141
 Y.*
  1.222. (-गी) a small ant. -कर्मन्,  -क्रिय a.
  neglecting the customary religious rites
 Ms.*
  3.7. -कुल,  -ज a.
  baseborn,  of low family. -क्रतु a.
  one who neglects his sacrifice
 Ms.*
  11.12. -जाति a.
 

of a low caste.

excommunicated,  outcaste,  degraded
 हीनजातिस्त्रियं मोहादुद्बहन्तो द्विजातयः । कुलान्येव नयन्त्याशु संसतानानि शूद्रताम् ॥ Ms.*
  3.15. -पक्ष a.
  unprotected. -प्रतिज्ञा a.
  faithless.-यानम् N.
  of the earliest systems of Buddhist doctrine.-योनिः f.
  low birth or origin.  -रोमन् a.
  bald. -वर्ण a.
 

of low caste.

of inferior rank. -वादः a defective statement,  contradictory evidence,  prevarication.  -वादिन्a. 

making a defective statement.

prevaricating.

dumb,  speechless.

cast in law,  defeated. -सख्यम् associating with low persons. -सामन्तः a deposed king
 Śukra. 1.189. -सन्धिः an agreement made by an inferior king. -सेवा attendance on base persons.

Apte 1890

English

 हीन p. p. [हा-क्त तस्य नः ईत्वम्] 1 Left,  abandoned,  forsaken &c. 
2 Destitute or deprived of,  bereft of,  without
 (with instr. or in comp.)
 गुणैर्हीना न शोभंते निगैधा इव किंशुकाः Subhāṣ.
 so द्रव्य°,  मति°,  उत्साह° &c. 
3 Excluded,  shut out from (with abl.). 
4 Decayed,  wasted. 
5 Deficient,  defective
 हीनातिरिक्तगावो वा तमप्यपनयेत्ततः Ms. 3. 242. 
6 Subtracted. 
7 Less,  lower
 Ms. 2. 194. 
8 Low,  base,  mean,  vile. 
नः 1 A defective witness. 
2 A faulty respondent
 (Nārada enumerates five kinds: 
अन्यवादी क्रियाद्वेषी नोपस्थायी निरुत्तरः । आहूतप्रपलायी च हीनः पंचविधः स्मृतः). 
3 Subtraction. 
Comp. 
अंग a. deficient in a limb,  crippled,  maimed,  defective
 Ms. 4. 141
 Pt. 5. 95
 Y. 1. 222. (
गी) a small ant. 
कर्मन् a. neglecting the customary religious rites. 
कुल,  
ज a. base-born,  of low family. 
क्रतु a. one who neglects his sacrifice. 
जाति a. {1} of a low caste. {2} excommunicated,  outcaste,  degraded. 
योनिः f. low birth or origin. 
वर्ण a. {1} of low caste. {2} of inferior rank. 
वादः a defective statement,  contradictory evidence,  prevarication. 
वादिन् a. {1} making a defective statement. {2} prevaricating. {3} dumb,  speechless. {4} cast in law,  defeated. 
सख्यं associating with low persons. 
सेवा attendance on base persons. 

Monier Williams Cologne

English

 हीन॑ a mfn.
   left,  abandoned,  forsaken,  RV.
  

 left behind,  excluded or shut out from,  lower or weaker than,  inferior to (abl. ),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 left out,  wanting,  omitted,  MBh.
  

 defeated or worsted (in a lawsuit),  Yājñ.
 

 deficient,  defective,  faulty,  insufficient,  short,  incomplete,  poor,  little,  low,  vile,  bad,  base,  mean,  ŚBr.
   &c.
   &c.
  

 bereft or deprived of,  free from,  devoid or destitute of,  without (instr.,  abl.
 ,  loc.
  ,  acc.
  ,  or comp. 
 प्राणैर् हीनः,  ‘bereft of breath or life’
 मन्त्राद् or मन्त्रतो ह्°,  ‘devoid of sacred knowledge’),  MuṇḍUp.
   
 KātyŚr.
  
 Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 lost or strayed from (a caravan),  Pāṇ.
  i,  4,  23,  Kāś.
 

 brought low,  broken down in circumstances,  ŚrS.
 

 हीन॑ m.
  a faulty or defective witness (of five kinds,  viz. अन्य-वादिन्,  क्रिया-द्वेषिन्,  नोपस्थायिन्,  निर्-उत्तर,  आहूत-प्रपलायिन्),  Yājñ.
 ,  Sch.

 subtraction (=  =
  व्यवकलन),  MW.
  

 Mesua Ferrea,  L.
 

 हीन॑ (अम्),  n.
  deficiency,  want,  absence (वेला-हीने ‘before the right time’,  ‘unseasonably’),  VarBṛS.
 
 Yājñ.
 

 हीन b &c.
   See p.
  1296,  col. 2.

Monier Williams 1872

English

 हीन,  अस्,  आ,  अम्,  left,  forsaken,  relinquished, 
abandoned,  quitted,  deserted,  neglected
 excluded, 
shut out from (with abl.)
 deprived of,  free from, 
devoid of,  destitute of,  without,  bereft of (with inst., 
e. g. प्रानैर् हीनः,  bereft of breath or life
 or
with abl.,  e. g. मन्त्रात् or मन्त्रतो हीनः,  devoid
of sacred knowledge,  Manu III. 65)
 wasted,  dimi-
nished,  decayed,  enfeebled,  feeble
 deficient,  defec-
tive,  faulty,  inferior,  insufficient
 deducted,  subtracted, 
minus
 lower,  less,  (Manu II. 194)
 mean,  base, 
vile,  bad,  low
 (अस्),  m. a faulty respondent,  insuf-
ficient or defective witness,  (five kinds are enume-
rated,  viz. अन्य-वादिन्,  क्रिया-द्वेषिन्,  नोपस्था-
यिन्,  निर्-उत्तर,  आहूत-प्रपलायिन्)
 subtraction
(= व्य्-अवकलन).
—हीन-कर्मन्,  आ,  आ,  अ,  or
हीन-क्रिय,  अस्,  आ,  अम्,  neglecting or omitting
customary rites or religious acts.
—हीन-कुल,  अस्, 
आ,  अम्,  of low family,  base-born,  plebeian.
—हीन-
कुल-त्व,  अम्,  n. lowness of birth.
—हीन-कोश, 
अस्,  आ,  अम्,  having an empty treasury.
—हीन-
क्रतु,  उस्,  उस्,  उ,  one who neglects to sacrifice, 
(Manu XI. 12.)
—हीन-ज,  अस्,  आ,  अम्,  low-born.
—हीन-जाति,  इस्,  इस्,  इ,  low-born,  of low caste,  de-
prived of caste,  outcaste,  degraded,  vile.
—हीन-
त्व,  अम्,  n. defectiveness,  deprivation,  destitution, 
the state of being without,  absence of,  (generally at
the end of comps.,  e. g. पुत्र-ह्°,  बुद्धि-ह्°।)
—हीन-दर्शन-सामर्थ्य,  अस्,  आ,  अम्,  destitute
of the power of seeing,  blind.
—हीन-नायक,  अस्, 
इका,  अम्,  having a low or base hero (said of a
drama).
—हीन-यान,  अम्,  n. ‘the inferior or lesser
vehicle, ’ N. of a system of Buddhist teaching,  (op-
posed to महा-यान,  q. v.)
—हीन-योनि,  इस्,  m. f.
an inferior womb,  low birth or origin.
—हीन-
रोमन्,  आ,  आ,  अ,  deprived of hair,  bald,  (Mahā-bh.
Śānti-p. 13,  229.)
—हीन-वर्ण,  अस्,  आ,  अम्,  of
low caste,  outcaste,  of inferior rank,  belonging to
the lower orders.
—हीन-वाद,  अस्,  m. defective
statement,  insufficient or contradictory evidence,  pre-
varication.
—हीन-वादिन्,  ई,  इनी,  इ,  making a de-
fective statement,  insufficient or inadmissible (as a
witness,  see हीन above)
 contradictory,  prevaricat-
ing
 destitute of speech,  speechless,  dumb
 cast in
law.
—हीन-वीर्य,  अस्,  आ,  अम्,  deficient in courage.
—हीन-सख्य,  अम्,  n. making friends with
low people,  associating with degraded persons.
—हीन-सन्धि,  इस्,  इस्,  इ,  destitute of peace or
reconciliation.
—हीन-सेवा,  f. attendance on base
people,  serving or waiting on low persons.
—ही-
नाङ्ग (°न-अङ्°),  अस्,  ई,  अम्,  deficient in limb, 
crippled,  maimed,  mutilated,  imperfect,  defective
(ई),  m. a small ant.
—हीनान्न-वस्त्र-वेष (°न-
अन्°),  अस्,  m. (a Brahma-cārin) eating less food
(than his preceptor) and wearing an inferior dress, 
(Manu II. 194.)

 हीन हीन। See p. 1170,  col. 1.

Macdonell

English

 हीन hīná,  pp. √ 2. hā
 n.
  deficiency
 want: 🞄velā-hīne,  at an unseasonable time: -ka,  🞄a.  lacking (—°)
 -karman,  a.
  following base 🞄occupations
 neglecting oneʼs duties
 -tā,  f.
  🞄lack,  absence
 deficiency in (in. ,  —°)
 -tva,  🞄n.  inferiority
 lack of,  deficiency in (—°)
 🞄-pakṣa,  a.
  unprotected
 -yāna,  n.
  the lesser 🞄vehicle (term applied to the older form of 🞄Buddhism
 opp. mahāyāna)
 -rātra,  a.
  having 🞄shorter nights
 -varṇa,  a.
  of low caste,  🞄vile
 -vādin,  a.
  losing in a suit
 -vṛtta,  a.
  🞄of base conduct
 -sevā,  f.
  service of low persons
 🞄-aṅga,  a.
  (ā,  ī) deficient in a limb
 🞄defective
 -atirikta‿aṅga,  a.
  (ī) having a 🞄limb too few or too many
 -adhika,  a.
  too 🞄little or too much: -tā,  f.
  deficiency or excess
 🞄-artha,  a.
  having lost oneʼs advantage.

Apte Hindi

Hindi

हीन
भू* क* कृ* - "हा +क्त,  तस्य नः ईत्वम्"
"छोड़ा हुआ,  परित्यक्त,  त्यागा हुआ"

हीन
भू* क* कृ* - -
"रहित,  वञ्चित, वियुक्त,  के विना (करण* या समास में)"

हीन
भू* क* कृ* - -
"मुर्झाया हुआ,  बर्बाद"

हीन
भू* क* कृ* - -
"त्रुटिपूर्ण,  सदोष"

हीन
भू* क* कृ* - -
घटाया हुआ

हीन
भू* क* कृ* - -
"कम,  निम्नतर"

हीन
भू* क* कृ* - -
"नीच,  अधम,  कमीना,  दुष्ट"

हीनः
पुं*
  - -
सदोष गवाह

हीनः
पुं*
  - -
अपराधी प्रतिवादी

हीन
वि* - "हा+क्त, तस्य नः, ईत्वं च"
जो मुकदमा हार गया है

हीन
वि* - "हा+क्त, तस्य नः, ईत्वं च"
यूथभ्रष्ट

हीन
वि* - "हा+क्त, तस्य नः, ईत्वं च"
"परित्यक्त, मुर्झाया हुआ"

हीन
वि* - "हा+क्त, तस्य नः, ईत्वं च"
क्षीण

L R Vaidya

English

 hIna {% (I) a. (f. ना) %} 1. Forsaken,  abandoned,  deserted
bereft of,  without,  destitute of,  R.i.70
deficient,  defective,  e.g. हीनातिरिक्तगात्रो वातमप्यपनयेत् पुनः
lower,  less,  M.ii.194
mean,  base,  vile.

 hIna {% (II) m. %} A faulty respondent (in law)
 (Nārada thus describes him- अन्यवादी क्रियाद्वेषी नोपस्थायी निरुत्तरः । आहूतप्रपलायी च हीनः पंचविधः स्मृतः).

Bopp

Latin

 हीन v. हा.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 hīna,  nt. (rare in Skt. and not in this precise mg.),  the low
 hīnāya,  with āvartati (mss. vartati
 = Pali hīnāya āvattati,  once vattati acc. to text Jāt. 〔i.276.16〕),  returns to the low = gives up monkish life,  returns to the world: hīnāyāvartanti (mss. °yaṃ vart°) kāmehi Mv 〔iii.47.14〕 (prose). Cf. hīnāyāvarta.

Lanman

English

 hīná,  see √2hā.

Kridanta Forms

Sanskrit

हा (ओँ꣡हा॒क् त्यागे - जुहोत्यादिः - अनिट्)
ल्युट् =  हानम्
अनीयर् =  हानीयः - हानीया
ण्वुल् =  हायकः - हायिका
तुमुँन् =  हातुम्
तव्य =  हातव्यः - हातव्या
तृच् =  हाता - हात्री
क्त्वा =  हित्वा
ल्यप् =  प्रहाय
क्तवतुँ =  हीनवान् - हीनवती
क्त =  हीनः - हीना
शतृँ =  जहत् / जहद् - जहती

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 हीन Kauṭ. 90,  6 (in वर्णहीने und प्रमाणहीने) °Subst. n. Ausfall,  Minderwertigkeit.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ngan pa
१) अज्ञ २) अभिषक्त ३) अमेध्य (?) ४) असत्य ५) इत्वर ६) कु ° ७) कुटिल ८) कुहना ९) खल १०) चण्ड ११) दुः ° १२) दुर्विदग्ध १३) धिक् १४) धूर्त १५) प्रत्यवर १६) मन्द १७) लूह १८) वि° १९) शठ २०) हीन

chung
१) अल्प २) अल्पक ३) ईषत् ४) कनीयस् ५) कु ° ६) चुल्ल ७) परीत्त ८) मनाक् ९) मृदु १०) लघु ११) लव १२) हीन १३)

nyams
१) उपहत २) क्षत ३) क्षति ४) क्षिण ५) खण्डित ६) च्युत ७) ज्यानि ८) ९) नष्ट १०) नाश ११) निर् ° १२) विहीन १३) स्रंस १४) हत १५) हान १६) हानि १७) हीन १८)

nyams pa
१) २) आपद् ३) उपहत ४) खण्ड ५) च्युत ६) छिन्न ७) जन्मसं कर ८) ध्वस्त ९) नश्यति १०) नष्ट ११) नाश १२) निधन १३) न्यंग १४) प्रच्युति १५) भंग १६) १७) भिन्न १८) मोष १९) विकोपित २०) विनष्ट २१) विनाश २२) विपन्न २३) विहीन २४) शतन २५) २६) हानि २७) हीन २८) हीयते

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
परिक्षिप्ते वलयितं निवृत्तं परिवेष्टितम् ॥ १४७४ ॥
परिस्कृतं परीतं च त्यक्तं तूत्सृष्टमुज्झितम् ।
धूतं हीनं विधूतं च विन्नं वित्तं विचारिते ॥ १४७५ ॥
-wordlist-
 
परिक्षिप्त (क्ली),  वलयित (क्ली),  निवृत्त (क्ली),  परिवेष्टित (क्ली),  परिस्कृत (क्ली),  परीत (क्ली),  त्यक्त (क्ली),  उत्सृष्ट (क्ली),  उज्झित (क्ली),  धूत (क्ली),  हीन (क्ली),  विधूत (क्ली),  विन्न (क्ली),  वित्त (क्ली),  विचारित (क्ली)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
परतन्त्रे वशायत्तावधीनोऽप्यथ दुर्गते ।
क्षुद्रो हीनश्च दीनश्च भाटिस्तु गणिकाभृतौ ॥ ९२ ॥
-wordlist-
 
वशायत्त (पुं),  अवधीन (पुं),  क्षुद्र (पुं),  हीन (पुं),  दीन (पुं),  भाटि (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कदर्य
कदर्य,  हीन,  कीनाश,  किम्पचान,  मितम्पच,  कृपण,  क्षुल्लक,  क्लीव,  क्षुद्र
कदर्यहीनकीनाशकिम्पचानमितम्पचाः ।
कृपणक्षुल्लकक्लीवक्षुद्रा एकार्थवाचकाः ॥ ३४७ ॥
verse 2.1.1.347
page 0041

नाममाला

Sanskrit

क्षाम,  शान्त,  कृश,  क्षीण,  हीन,  जीर्ण,  शीर्ण,  अवसान,  दून
क्षामं शान्तं कृशं क्षीणं हीनं जीर्णं च वैरिणाम् ।
शीर्णावसानं दूनं च धैर्यं शौर्यं च पौरुषे ॥ १७१ ॥
verse 0.1.1.171
page 0083

Tamil

ஹீன : இல்லாத,  குறைந்த,  தியாகம் செய்யப்பட்ட,  மட்டமான,  பிரிக்கப்பட்ட.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 हीनः,  त्रि,  (ओ हा क लि त्यागे + क्तः । “ओदि-तश्च ।” ८ । २ । ४५ । इति नत्त्वम् । “घुमा-स्थागापाजहातीति ।” ६ । ४ । ६६ । इतिईत्वम् ।) ऊनः । (यथा,  रघुः । १ । ७०“तया हीनं विधातर्मां कथं पश्यन्न दूयसे ।सिक्तं स्वयमिव स्नेहाद् बन्ध्यमाश्रमपादपम् ॥
”)गर्ह्यः । इत्यमरः । ३ । ३ । १२७ ॥
 अधमः ।इति जटाधरः ॥
 (यथा,  मनौ । ३ । १०७ ।“आसनावसथौ शय्यामनुव्रज्यामुपासनम् ।उत्तमेषूत्तमं कुर्य्यात् हीने हीनं समे समम् ॥
”)प्रतिवादिविशेषः । स च पञ्चविधः । यथा, नारदः ।“अन्यवादी क्रियाद्वेषी नोपस्थायी निरुत्तरः ।आहूतप्रपलायी च हीनः पञ्चविधः स्मृतः ॥
”इति व्यवहारतत्त्वम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 हीन त्रि०
  पर०
  हा--क्त तस्य नः ईत्त्वम् । १ ऊने २ निन्द्येअमरः । ३ अधमे त्रि०
  । व्यवहारे ४ प्रतिवाद्रिभेदे पु०
 जटा० “अन्यवादी क्रियाद्वेषी नोपस्थायी निरुत्तरः ।आहूतप्रपलायी च हीनः पञ्चविधः स्मृतः” नारदः ।

Capeller

German

 हीन॑ (s. 2. हा) verlassen,  zurückgeblieben, 
untergeordnet,  niedriger stehend als
(Abl.),  geringer (opp. अधिक)
 unterlegen
(im Prozess)
 unvollständig, 
mangelhaft,  ungenügend,  gering,  schlecht, 
nicht vorhanden
 ermangelnd,  verlustig, 
frei von,  des—bar,  -los,  ohne (°—, 
Instr.,  Abl.,  Loc. o. —°).

Burnouf

French

 हीन हीन (pp. de हा) privé de
		 abandonné
Usé,  dégradé
		 défectueux.
हीनजाति a. de caste dégradée.
हीनता f.
  état d'une chose ou d'une personne dégradée.
हीनवादिन् a. (वद्) muet
		 qui dit des choses
inadmissibles et sans valeur.
हीनसख्य a. qui fréquente de mauvaises compagnies.
हीनाङ्ग a. (अङ्ग) estropié,  qui manque de qq. membre.
-- S. f.
  हीनाङ्गि fourmi.

Stchoupak

French

 हीन-
 (१हा-) a. v. laissé,  quitté 
 inférieur
à,  en deçà de (abl.) 
 déficient,  insuffisant,  petit,  bas,  médiocre
(-तर- compar. pire) 
 privé ou dénué de (instr. 
 qqf.  abl. loc. acc.)
 
 -ता- f.
  -त्व- nt. déficience,  absence,  privation de.
°कर्मन्- a. qui néglige les rites ou s'adonne à de basses œuvres.
°कोश- a. au trésor vide.
°क्रतु- a. qui néglige de sacrifier.
°क्रिय- a. qui néglige les rites.
°गुण- a. de mérite inférieur.
°चक्षुस्- a. qui a perdu un œil.
°ज- a. de basse extraction 
 °जाति- id. 
 hors caste.
°बल- a. sans forces.
°बुद्धि- a. peu intelligent.
°यान- nt. petit véhicule,  n.
  d'une doctrine bouddhique.
°रूप- a. déficient en forme,  laid.
°रोमन्- a. chauve,  glabre.
°वर्ण- a. hors caste.
°वादिन्- a. qui a perdu un procès,  débouté.
°वीर्य- a. privé de forces.
°वृत्त- a. v. -इ- a. qui se conduit mal.
°व्यञ्जन- a. où les consonnes sont indistinctes.
°सेवा- f.
  cour faite à des gens vulgaires.
हीनांशु- a. sans rayons.
हीनाङ्ग- -आ- -ई- a. mutilé,  paralysé.
हीनातिरिक्त- a. v. en défaut ou en excès.
हिनाधम- a. le plus bas parmi les inférieurs.
हीनान्न- a. qui mange moins.
हीनार्थ- a. qui a perdu son avantage.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.