| YouTube Channel

हिमालय (himAlaya)

 
शब्दसागरः
English
हिमालय
m.
 (-य) The Himālaya range of mountains,
which bounds India on the north, and separates it from Tartary
the Imaus and Emodus of the ancients, giving rise to the Ganges,
and Indus, and many other considerable rivers, and containing
the highest elevations in the world: in mythology, the mountain
is personified as the husband of MENAKĀ, and the father of
GANGĀ or the Ganges, and DURGĀ or UMĀ in her descent as
PĀRVATĪ, the mountain nymph, to captivate ŚIVA, and withdraw
him from a course of ascetic austerity practised in those regions.
E.
 हिम cold, or frost and snow, and आलय abode.
Capeller Eng
English
हिमालय
m.
 the Himālaya mountain (abode of snow).
Yates
English
हिमा_लय (यः) 1.
m.
 Himālaya range
personified as the husband of
Menakā and father of the Gan-
ges.
Spoken Sanskrit
English
हिमालय himAlaya
m.
 to resemble the himAlaya
हिमालय himAlaya
m.
 himAlaya range of mountains
हिमालय himAlaya
m.
 abode of snow
हिमालय himAlaya
m.
 white khadira tree [ Acacia Catechu - Bot. ]
हिमालय himAlaya
m.
 Himalaya [ abode of snow ]
Wilson
English
हिमालय
m.
 (-यः) The Himāla or Himālaya range of
mountains, which bounds India on the north, and separates it from
Tartary
the Imaus and Emodus of the ancients, giving rise to the
Ganges, and Indus, and many other considerable rivers, and containing
the highest elevations in the world: in mythology, the mountain is personified
as the husband of MENAKĀ, and the father of GAṄGĀ or the Ganges, and
DURGĀ or UMĀ in her descent as PĀRVATĪ, the mountain nymph, to captivate
ŚIVA, and withdraw him from a course of ascetic austerity practised in those
regions.
E.
 हिम cold, or frost and snow, and आस्नय abode.
Monier Williams Cologne
English
हिमालय a
m.
 ‘abode of snow’, the Himālaya range of mountains (bounding India on the north and containing the highest elevations in the world
in mythology personified as husband of Menā or Menakā [by whom he had a son Maināka] and father of Pārvatī, ‘daughter of the Mountain’, and of Gaṅgā, who, as the personified Ganges, is generally regarded as his eldest daughter),
Bhag.
Kāv.
&c.
the white Khadira tree,
L.
हिमालय b
Nom.
P.
 °यति, to resemble the Himālaya,
Dhūrtas.
Benfey
English
हिमालय हिमालय, i. e. हिम-आलय,
m.
 The Himālaya range of mountains,
Kumāras. 1, 1.
Apte Hindi
Hindi
हिमालयः
पुं*
 हिम-आलयः -
हिमालय पहाड़
L R Vaidya
English
hima-Alaya {% m. %} the Himālaya mountain, K.S.i.1.
Bopp
Latin
हिमालय m. (nivis sedes, e हिम et आलय domus, se-
des) Himâlayus, cognomen Himavantis montis.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शैलोऽद्रिः शिखरी शिलोच्चयगिरी गोत्रोऽचलः सानुमा-
न्ग्रावः पर्वतभूध्रभूधरधराहार्या नगोऽथोदयः ।
पूर्वाद्रिश्चरमाद्रिरस्त उदगद्रिस्त्वद्रिराण्मेनका-
प्राणेशो हिमवान्हिमालयहिमप्रस्थौ भवानीगुरुः ॥ १०२७ ॥
-wordlist-
शैल (पुं), अद्रि (पुं), शिखरिन् (पुं), शिल्लोचय (पुं), गिरि (पुं), गोत्र (पुं), अचल (पुं), सानुमत् (पुं), ग्रावन् (पुं), पर्वत (पुं), भूध्र (पुं), भूधर (पुं), धर (पुं), अहार्य (पुं), नग (पुं), उदय (पुं), पूर्वाद्रि (पुं), चरमाद्रि (पुं), अस्त (पुं), उदगद्रि (पुं), अद्रिराज् (पुं), मेनकाप्राणेश (पुं), हिमवत् (पुं), हिमालय (पुं), हिमप्रस्थ (पुं), भवानीगुरु (पुं)
Mahabharata
English
Himālaya = Himavat: VI, 1229 (sthāvarāṇāṃ Hºḥ, sc. asmi, says Kṛshṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हिमालयः,
पुं,
 (हिमस्य आलय इव शुक्लत्वात् ।)शुक्लखदिरः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(हिमा-नामालयः ।) स्वनामख्यातपर्व्वतः । तत्पर्य्यायः ।नगपतिः २ मेनाधवः ३ उमागुरुः ४ । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
हिमाद्रिः ५ नगाधिपः ६ ।इति जटाधरः ॥
उदगद्रिः ७ अद्रिराट् ८मेनकाप्राणेशः ९ हिमवान् १० हिमप्रस्थः ११भवानीगुरुः १२ । इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, कुमारे । १ । १ ।“अस्त्युत्तरस्यां दिशि देवतात्माहिमालयो नाम नगाधिराजः ।पूर्व्वापरौ तोयनिधी वगाह्यस्थितः पृथिव्या इव मानदण्डः ॥
”)स तु लङ्काया उत्तरे वर्त्तते । भारतवर्षस्यसीमापर्व्वतोऽयम् । अस्य दीर्घे दशसहस्रयोज-नानि । प्रस्थे द्विसहस्रयोजनानि । यथा, --“एवं दक्षिनेनेलावृतं निषधो हेमकूटो हिमा-लयः इति प्रागायता यथा नीलादयः । अयुत-योजनोत्सेधा हरिवर्षकिंपुरुषभारतानां यथा-संख्यम् ।” इति श्रीभागवते ५ स्कन्धे १६ अः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हिमालय
पु०
 हिमानामालयः । १ हिमवत्पर्वते त्रिका० ।हिमप्रधान आलया यस्य । २ शुक्लखदिरे शब्दच० ।३ भूम्यामलक्याञ्च स्त्री राजनि० । स च नगः भारतवर्षस्यसीमापर्वतः । जम्बुद्वीपशब्दे दृश्यम् ।
Capeller
German
हिमालय
m.
 der Himālaya (Schneestätte).