| YouTube Channel

हिन्दु (hindu)

 
शब्दसागरः
English
हिन्दु
m.
 (-न्दुः) A particular caste, the Hindus. Prof. TĀRĀNĀTH thus
defines this word in his Vāchaspatya:--हीनं दूषयति-दुष + डु पृषो० ।
Capeller Eng
English
हिन्दु
m.
 a Hindu
°स्थान
n.
 Hindustan.
Spoken Sanskrit
English
हिन्दु - hindu -
m.
 - Hindu
हिन्दुस्थान - hindusthAna -
n.
 - Hindustan
स्मृति - smRti -
f.
 - Hindu law book
हिन्दुधर्म - hindudharma -
m.
 - Hindu religion
मीमांसक - mImAMsaka -
m.
 - Hindu philosopher [ miimaaMsaa school ]
चित्रकूटमाहात्म्य - citrakUTamAhAtmya -
n.
 - glory of citrakUTaH [ Hindu religioius location ]
यज्ञियदेश - yajJiyadeza -
m.
 - country of the Hindus
हिन्दुस्थान - hindusthAna -
n.
 - country of the Hindus
धर्मशास्त्र - dharmazAstra -
n.
 - compendium of Hindu law
बृहस्पतिचक्र - bRhaspaticakra -
n.
 - Hindu cycle of 60 years
मीमांसा - mImAMsA -
f.
 - a branch of Hindu philosophy [ miimaaMsaa school ]
वत्सरान्तक - vatsarAntaka -
m.
 - last month of the Hindu year
वत्सरादि - vatsarAdi -
m.
 - first month of the Hindu year
रि - ri - second note of the Hindu gamut
विश् - viz -
f.
 - third class of Hindu community
चैत्र - caitra -
m.
 - first lunar month of Hindu year
त्रिगुण - triguNa -
n.
 - Set of three human characteristics [ Satta, rajas and tamas - Hinduism ]
पञ्चमहायज्ञ - paJcamahAyajJa -
m.
 - 5 great devotional acts of the Hindus
मुरण्ड - muraNDa -
m.
 - country to the northwest of Hindustan
पञ्चक्लेशभेद - paJcaklezabheda -
adj.
 - afflicted by 5 common human defilements [ greed, anger, ignorance, pride, Jealousy - Hinduism ]
मास - mAsa -
m.
 - month or the 12th part of the Hindu year
ऋग्वेद - Rgveda -
m.
 - or most ancient sacred book of the Hindus
विन्ध्य - vindhya -
m.
 - separating Hindustan proper from the Dekhan
ऋषभ - RSabha -
m.
 - second of the seven notes of the Hindu gamut
मद्र - madra -
m.
 - country to the north-west of Hindustan proper
काषाय - kASAya -
n.
 - ochre robe worn by Hindu and some Buddhist monks
क्रियाकलाप - kriyAkalApa -
m.
 - great body of ceremonies enjoined in the Hindu law
वैशाख - vaizAkha -
m.
 - one of the 12 months constituting the Hindu lunar year
पाषण्ड - pASaNDa -
m.
 - any one who falsely assumes the characteristics of an orthodox Hindu
दस्यु - dasyu -
m.
 - any outcast or Hindu who has become so by neglect of the essential rites
वैष्णव - vaiSNava -
m.
 - worshipper of viSNu name of one of the three great divisions of modern Hinduism
सप्तपदि - saptapadi -
n.
 - circumambulation of the nuptial fire by the bride and bridegroom in seven steps [ Hindu marriage ceremony ]
महालया - mahAlayA -
f.
 - day of the moon's change in the month bhAdra and the last day of the Hindu lunar year
ब्राह्मण - brAhmaNa -
m.
 - man belonging to the 1st of the 3 twice-born classes and of the 4 original divisions of the Hindu body
शक्ति - zakti -
f.
 - energy or active power of a deity personified as his wife and worshipped by the zAkta sect of Hindus under various names
हिन्दु hindu
m.
 Hindu
Apte
English
हिन्दुः [hinduḥ], also हिन्दू.
N.
 of the people of Hindusthan or Bhāratavarṣa. The name appears to have been derived from Sindhu, the name of the celebrated river where the Vedic Āryans recited their Vedic mantras. In the Avesta स् is pronounced as ह्
so सप्तसिन्धु was pronounced by the Persians as हप्तहिन्दु. The Bhaviṣya-Purāṇa speaks of हप्तहिन्दु. Here are a few references in a few Kośas and the Purāṇas: (1) The Kālikā-Purāṇa says, "कलिना बलिना नूनमधर्माकलिते कलौ । यवनैर्घोरमाक्रान्ता हिन्दवो विन्ध्यमाविशन् ॥" (2) The Merutantra of the 8th century
A.
 D. "हिन्दुधर्मप्रलोप्तारो जायन्ते चक्रवर्तिनः । हीनं च दूषयत्येष हिन्दूरित्युच्यते प्रिये ॥" (3) The Rāmakośa"हिन्दुर्दुष्टो ना भवति नानार्यो न विदूषकः । सद्धर्मपालको विद्वान् श्रौतधर्मपरायणः ॥" (4) The Hemantakavikośa "हिन्दुर्हि नारायणादिदेवताभक्तः" (5) The Adbhutarūpakośa "हिन्दुर्हिन्दूश्च पुंसि द्वौ दुष्टानां च विघर्षणे ।"
Comp.
 -धर्मः the Hindu religion.
Apte 1890
English
हिंदुः N. of a tribe.
Monier Williams Cologne
English
हिन्दु
m.
 (fr. the Persian هندو) a Hindu (more properly Hindū).
Monier Williams 1872
English
हिन्दु हिन्दु, उस्, m. (fr. the Persian هندو),
a Hindu (more properly Hindū).
—हिन्दु-धर्म,
अस्, m. the Hindū religion.
—हिन्दु-स्थान, अम्, n.
the country of the Hindūs, Hindūstān (properly re-
stricted to the upper provinces between Benares and
the river Sutlej).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हिन्दुः,
पुं,
 (हीनं दूषयतीति । दुष + डुः ।पृषोदरादित्वात् साधुः ।) जातिविशेषः । हिँदुइति भाषा । यथा, --“पश्चिमाम्नायमन्त्रास्तु प्रोक्तः पारस्यभाषया ।अष्टोत्तरशताशीतिर्येषां संसाधनात् कलौ ॥
पञ्च खानाः सप्त मौरा नव शाहा महाबलाः ।हिन्दुधर्म्मप्रलोप्तारो जायन्ते चक्रवर्त्तिनः ॥
हीनञ्च दूषयत्येव हिन्दुरित्युच्यते प्रिये ! ॥
पूर्व्वाम्नाये नवशतं षडशीतिः प्रकीर्त्तिताः ।फिरङ्गभाषया मन्त्रास्तेषां संसाधनात् कलौ ॥
अधिपा मण्डलानाञ्च संग्रामेष्वपराजिताः ।इंरेजा नव षट् पञ्च लण्ड्रजाश्चापि भाविनः ॥
”इति मेरुतन्त्रे ३३ प्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हिन्दु
पु०
 हीनं दषयति दुष + डु पृषो० । जातिभेदे ।“पश्चिमाम्नायमन्त्रास्तु प्रोक्ताः पारखभाषया । अष्टो-त्तरशताशीतिर्येषां संसाधनात् कसौ । पञ्च खानाः सप्त-मीरा नव शाहा महाबलाः । हिन्दुधर्मप्रलोप्तारो जा-यन्वे चक्रवर्त्तिनः । हीनञ्च दूषयत्येव हिन्दुरित्युच्यतेप्रिये! । पूर्वाम्नाये नवशतं षडशीतिः प्रकीर्त्तिताः ।फिरिङ्गभाषया मन्त्रास्तेषां संसाधनात् कलौ । अधिपामण्डलानाञ्च सग्रामेष्वपराजिताः । इरेजा नवषट्पञ्चलण्ड्रजाश्चापि भाविनः” मेरुतन्त्रे २३ प्र० । अप्रमाणमिदम् ।
Capeller
German
हिन्दु
m.
 ein Hindu.