हिंसा (hiMsA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 हिंसा f.
  (-सा)
	 1. Injury,  mischief,  hurt,  harm,  &c.
 it is usually
distinguished as of three sorts, :--mental,  (as malice, ) verbal,  (as
abuse, ) personal,  (as striking,  wounding,  &c.)
	 2. Slaughter,  killing, 
slaying.
	 3. Robbery.
 E.
  हिस्रि to hurt or kill,  affs. अङ् and टाप्.

Yates

English

 हिंसा (सा) 1.
f.
  Injury,  mischief
killing.

Spoken Sanskrit

English

हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	 slaying
हनन 	-	 hanana 	-	 n.
  	-	 slaying
वेमन् 	-	  veman 	-	 n.
  	-	 slay
प्रहन्ति  { प्रहन् } 	-	  prahanti  { prahan } 	-	 verb 	-	 slay
प्रणिहन्ति  { प्रणिहन् } 	-	  praNihanti  { praNihan } 	-	 verb 	-	 slay
मृद्नाति  { मृद् } 	-	  mRdnAti  { mRd } 	-	 verb 	-	 slay
मृणति  { मृण् } 	-	  mRNati  { mRN } 	-	 verb 	-	 slay
विनिहन्ति  { विनिहन् } 	-	  vinihanti  { vinihan } 	-	 verb 	-	 slay
हन्ति  { हन् } 	-	  hanti  { han } 	-	 verb 	-	 slay
समाहन्ति  { समाहन् } 	-	  samAhanti  { samAhan } 	-	 verb 	-	 slay
सम्मृणति  { सम्मृण् } 	-	  sammRNati  { sammRN } 	-	 verb 	-	 slay
स्फुलति  { स्फुल् } 	-	  sphulati  { sphul } 	-	 verb 	-	 slay
शमायते  { शमाय } 	-	  zamAyate  { zamAya } 	-	 verb 	-	 slay
सर्भति  { सृभ् } 	-	  sarbhati  { sRbh } 	-	 verb 1 	-	 slay
सृम्भति  { सृभ् } 	-	  sRmbhati  { sRbh } 	-	 verb 1 	-	 slay
अभिहन्ति  { अभि + हन् } 	-	  abhihanti  { abhi + han } 	-	 verb 2 	-	 slay
स्त्रिणीते  { स्तॄ } 	-	  striNIte  { stRR } 	-	 verb 5 9 	-	 slay
स्तृनाति  { स्तॄ } 	-	  stRnAti  { stRR } 	-	 verb 5 9 	-	 slay
स्तृणोति  { स्तॄ } 	-	  stRNoti  { stRR } 	-	 verb 5 9 	-	 slay
स्तृणुते  { स्तॄ } 	-	  stRNute  { stRR } 	-	 verb 5 9 	-	 slay

हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	 hurt
पीडित 	-	 pIDita 	-	 ppp. 	-	 hurt
हिंसति  { हिंस् } 	-	 hiMsati{hiMs} 	-	 verb 	-	 hurt
हिंस्र 	-	 hiMsra 	-	 adj.
  	-	 hurtful
क्लिष्ट 	-	  kliSTa 	-	 adj.
  	-	 hurt
आहत 	-	  Ahata 	-	 adj.
  	-	 hurt
कषित 	-	  kaSita 	-	 adj.
  	-	 hurt
मथित 	-	  mathita 	-	 adj.
  	-	 hurt
अभिप्रहत 	-	  abhiprahata 	-	 adj.
  	-	 hurt
आपीडित 	-	  ApIDita 	-	 adj.
  	-	 hurt
उपहत 	-	  upahata 	-	 adj.
  	-	 hurt
कीर्ण 	-	  kIrNa 	-	 adj.
  	-	 hurt
क्रूर 	-	  krUra 	-	 adj.
  	-	 hurt
ग्रथित 	-	  grathita 	-	 adj.
  	-	 hurt
जर्जर 	-	  jarjara 	-	 adj.
  	-	 hurt
तुन्न 	-	  tunna 	-	 adj.
  	-	 hurt
तुर 	-	  tura 	-	 adj.
  	-	 hurt
दूषित 	-	  dUSita 	-	 adj.
  	-	 hurt
निपीडित 	-	  nipIDita 	-	 adj.
  	-	 hurt
परिक्षत 	-	  parikSata 	-	 adj.
  	-	 hurt

हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	 hurt
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	 killing
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	 slaying
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	 violence
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	 harmfulact
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	  injury
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	  marsh barbel  [ Hygrophila auriculata - Bot. ]
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	  wrong
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	  mischief
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	  Injury or Mischief personified
हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	  harm

हिंसा 	-	 hiMsA 	-	 f.
  	-	 slaying
हनन 	-	 hanana 	-	 n.
  	-	 slaying
घातुक 	-	  ghAtuka 	-	 adj.
  	-	 slaying
निघ्नमान 	-	  nighnamAna 	-	 adj.
  	-	 slaying
निघ्नान 	-	  nighnAna 	-	 adj.
  	-	 slaying
निघ्नत् 	-	  nighnat 	-	 adj.
  	-	 slaying
प्रहन्तृ 	-	  prahantR 	-	 adj.
  	-	 slaying
प्रस्वापक 	-	  prasvApaka 	-	 adj.
  	-	 slaying
विघनिन् 	-	  vighanin 	-	 adj.
  	-	 slaying
विघातिन् 	-	  vighAtin 	-	 adj.
  	-	 slaying
हन्तृ 	-	  hantR 	-	 adj.
  	-	 slaying
घन 	-	  ghana 	-	 adj.
  	-	 slaying
मारि 	-	  mAri 	-	 f.
  	-	 slaying
सञ्ज्ञाप्ति 	-	  saJjJApti 	-	 f.
  	-	 slaying
हत्या 	-	  hatyA 	-	 f.
  	-	 slaying
वध 	-	  vadha 	-	 m.
  	-	 slaying
घात 	-	  ghAta 	-	 m.
  	-	 slaying
मार 	-	  mAra 	-	 m.
  	-	 slaying
हन्तु 	-	  hantu 	-	 m.
  	-	 slaying
मन्थ 	-	  mantha 	-	 m.
  	-	 slaying

 
   हिंसा  hiMsA  f.
    harmful  act   
   अनर्थ  anartha adj.
   harmful    
   हानिकारक  hAnikAraka adj.
   harmful   
   अपकारिन्  apakArin adj.
   harmful    
   धूमपानम् मद्यपानम् च अपायकरे  dhUmapAnam madyapAnam ca apAyakare sent.
   Smoking and alcoholic drinks are harmful      
            

 
   हिंसा  hiMsA  f.
    violence    
   त्विष्  tviS  f.
    violence     
   बलात्कार  balAtkAra  m.
   using  violence    
   अग्रता  agratA f.
   violence    
   आक्रान्ति  AkrAnti f.
   violence   
   उग्रता  ugratA f.
   violence    
   ऋघा  RghA f.
   violence   
   तविषी  taviSI f.
   violence    
   तविष्या  taviSyA f.
   violence   
   तीव्रता  tIvratA f.
   violence    
   प्रभूति  prabhUti f.
   violence   
   भृशता  bhRzatA f.
   violence    
   हठ  haTha m.
   violence   
   उपद्रव  upadrava m.
   violence    
   अम  ama m.
   violence   
   खष्प  khaSpa m.
   violence    
   चण्डिमन्  caNDiman m.
   violence   
   त्वेषथ  tveSatha m.
   violence    
   बलात्कार  balAtkAra m.
   violence   
   प्रसाह  prasAha m.
   violence        

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 हिंसा
f.
  (-सा)
1 Injury,  mischief,  &c.
 it is usually distinguished as of three sorts, 
mental,  (as malice, ) verbal,  (abuse, ) personal,  (striking,  wounding,  beating, 
&c.)
2 Slaughter,  killing,  slaying.
E.
  हिंसि to hurt or kill,  affs. अङ् and टाप्.

Apte

English

हिंसा [hiṃsā],  [हिंस्-अ]

Injury,  mischief,  wrong,  harm,  hurt (said to be of three kinds: कायिक 'personal',  वाचिक 'verbal' and मानसिक 'mental')
 अहिंसा परमो धर्मः.

Killing,  slaying,  destruction
 गान्धर्वमादत्स्व यतः प्रयोक्तुर्न चारिहिंसा विजयश्च हस्ते R.*
  5.57
3.313
 Ms.*
  1.63.

Robbery,  plunder. Comp.
   -आत्मक a.
  injurious,  destructive. -कर्मन n.
 

any hurtful or injurious act.

magic used to effect the ruin or injury of an enemy. (=  अभिचार q. v. ). -प्राणिन् m.
  a noxious animal. -प्रायa.  generally injurious
 हिंसाप्रायां पराधीनां कृषिं यत्नेन वर्जयेत् Ms.*
  1.83. -रत a.
  delighting in mischief
 हिंसारतश्च यो नित्यं नेहासौ सुखमेधते Ms.*
  4.17
 also हिंसाविचार in this sense.-रुचि a.
  intent on or delighting in mischief
 व्याघ्राघ्नात- मृगीकृपाकुलमृगन्यायेन हिंसारुचेः Māl.
 5.29. -समुद्भव a.
  arising from injury.

Apte 1890

English

 हिंसा [हिंस्-अ] 1 Injury,  mischief,  wrong,  harm,  hurt (said to be of three kinds:
कायिक ‘personal’,  वाचिक ‘verbal’,  and मानसिक ‘mental’)
 अहिंसा परमो धर्मः. 
2 Killing,  slaying,  destruction
 R. 5. 57
 3. 313
 Ms. 10. 63. 
3 Robbery,  plunder. 
Comp. 
आत्मक a. injurious,  destructive. 
कर्मन् n. {1} any hurtful or injurious act. {2} magic used to effect the ruin or injury of an enemy (= अभिचार q. v.). 
प्राणिन् m. a noxious animal. 
रत a. delighting in mischief. 
रुचि a,  intent on or delighting in mischief
 Māl. 5. 29,  
समुद्भव a,  arising from injury. 

Monier Williams Cologne

English

 हिं॑सा a (आ),  f.
 ,  see below.

 हिंसा b f.
  injury,  harm (to life or property),  hurt,  mischief,  wrong (said to be of three kinds,  1. mental as ‘bearing malice’
 2. verbal,  as ‘abusive language’
 3. personal,  as ‘acts of violence’),  Mn.
  
 Yājñ.
 
 MBh.
   &c.
  

 Injury or Mischief personified (as the wife of Adharma and daughter of Lobha and Niṣkṛti),  Pur.
 

 Asteracantha Longifolia,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 हिंसा,  f. injuring,  injury,  mischief,  hurt,  harm, 
wrong (said to be of three kinds,  1. mental or
malice
 2. verbal or abuse
 3. personal or actual
violence)
 killing,  slaying
 robbery,  spoliation.
—हिंसा-कर्मन्,  अ,  n. any injurious or hostile act
magic applied to the ruin or injury of an enemy, 
employment of spells and mystical texts (especially
those of the Atharva-veda,  see वेद) for injurious
purposes.
—हिंसात्मक (°सा-आत्°),  अस्,  आ,  अम्,  of
an injurious nature,  naturally hurtful,  destructive.
—हिंसा-प्राणिन्,  ई,  m. a savage or noxious animal.
—हिंसाप्राणि-प्रचुर,  अस्,  आ,  अम्,  abounding in
noxious animals.
—हिंसा-प्राय,  अस्,  आ,  अम्,  abound-
ing in injury,  generally injurious.
—हिंसा-रत,  अस्, 
आ,  अम्,  delighting in mischief.
—हिंसा-रुचि,  इस्,  इस्, 
इ,  taking pleasure in injury,  having a taste for
slaughter.
—हिंसारुचि-त्व,  अम्,  n. the having a
taste for injury or mischief.
—हिंसा-विहार,  अस्,  आ, 
अम्,  sporting in mischief,  wanton in injuries,  roam-
ing about to do harm.
—हिंसा-समुद्भव,  अस्, 
आ,  अम्,  arising from injury (i. e. from the sin of
hurting any living creature).

Benfey

English

 हिंसा हिंस् + आ,  f.
 
 1. Injuring,  Man. 
8,  255
 injury,  mischief,  Rām.  3,  51,  20.
 2. Spoiling,  Man.  11,  63.
 3. Incan-
tation
 in हिंसा-कर्मन्,  Employment
of mystical texts for malevolent pur-
poses.
 4. Killing,  murder,  Bhāg. P.
2,  6,  8
 Pañc. 60,  6.
 -- Comp.
 
अ-,  f.
  1.
not hurt,  Man.  5,  44. 2. not injuring, 
6,  75.
 3. not giving pain,  Man.  2,  159.
4. benevolence,  Hit. 43,  1,  M.M.

Hindi

हिंसा

Apte Hindi

Hindi

हिंसा
स्त्री*
  - हिंस् + अ + टाप्
"क्षति,  उत्पात,  बुराई,  नुकसान,  चोट(यह तीन प्रकार की मानी जाती है - कायिक,  वाचिक और मानसिक)"

हिंसा
स्त्री*
  - -
"वध करना,  हत्या करना,  विध्वंस"

हिंसा
स्त्री*
  - -
"लुटना,  डाका डालना"

L R Vaidya

English

 hiMsA {% f. %} 1. Injury,  mischief,  hurt,  harm,  (said to be of three kinds,  viz.,  mental,  verbal,  and personal),  अनुबंधं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् Bg.xvii.25
 2. killing,  R.v.57,  Yaj.iii.240
 3. robbery.

Bopp

Latin

 हिंसा f. (r. हिंस् s. आ) offensio. BH. 18. 25. (cf. अहिं-
सा.)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

दया
स्त्री
दया,  हिंसा,  अनुकम्पा
कान्त्यनातपयोच्छाया दया हिंसानुकम्पयोः ॥ २१ ॥
verse 3.1.1.21
page 0015

Lanman

English

 hiṃsā,  f. a harming,  injuring. [√hiṃs, 
1149.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  जटामांसी,  तपस्विनी,  जटा,  मांसी,  जटिला,  लोमशा,  मिसी,  नलदम्,  वह्निनी,  पेषी,  कृष्णजटा,  जटी,  किरातिनी,  जटिला,  भृतजटा,  पेशी,  क्रव्यादि,  पिशिता,  पिशी,  पेशिनी,  जटा,  हिंसा,  मांसिनी,  जटाला,  नलदा,  मेषी,  तामसी,  चक्रवर्तिनी,  माता,  अमृतजटा,  जननी,  जटावती,  मृगभक्ष्या,  मिंसी,  मिसिः,  मिषिका,  मिषिः
noun
 
औषधीयवनस्पतेः सुगन्धितं मूलम्।
 "जटामांस्याः उपयोगः विभिन्नेषु औषधेषु भवति।"

Synonyms:
  हत्या,  वधः,  घातः,  सूदनं,  हिंसा
noun
 
हननस्य क्रिया अथवा भावः।
 "कस्यापि हत्यायै धैर्यम् अपेक्षते।"

Synonyms:
  वधः,  हत्या,  हननम्,  घातः,  मारणम्,  नाशः,  निषूदनम्,  हिंसा,  हिंसनम्,  आलम्भः,  विशसनम्,  व्यापादनम्,  प्रमापणम्,  निबर्हणम्,  निकारणम्,  विशारणम्,  प्रवासनम्,  परासनम्,  संज्ञपनम्,  निर्ग्रन्थनम्,  निस्तर्हणम्,  क्षणनम्,  परिवर्जनम्,  निर्वापणम्,  प्रमथनम्,  क्रथनम्,  उज्जासनम्,  पिञ्जः,  विशरः,  उन्माथः
noun
 
संहरणम् यस्मिन् प्राणैः वियुज्यते।
 "दुष्टानां वधं कर्तुं ईश्वरः अवतरति।"

Synonyms:
  हिंसा
noun
 
प्राणिनां शारिरिकक्लेशवेदनादिपूर्वकं हिंसनम् ।
 "गान्धीमहोदयस्य हिंसा न सम्मता।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
व्यापादनं विशरणं प्रमयः प्रमापणं निर्ग्रन्थनं प्रमथनं कदनं निबर्हणम् ।
निस्तर्हणं विशसनं क्षणनं परासनं प्रोज्जासनं प्रशमनं प्रनिघातनं वधः ॥ ३७० ॥
प्रवासनोद्वासनघातनिर्वासनानि संज्ञप्तिनिशुम्भहिंसाः ।
निर्वापणालम्भनिसूदनानि निर्यातनोन्मन्थसमापनानि ॥ ३७१ ॥
अपासनं वर्जनमारपिञ्जा निष्कारणाक्राथविशारणानि ।
-wordlist-
 
व्यापादन (क्ली),  विशरण (क्ली),  प्रमय (पुं),  प्रमापण (क्ली),  निर्ग्रन्थन (क्ली),  प्रमथन (क्ली),  कदन (क्ली),  निबर्हण (क्ली),  निसूदन (क्ली),  निस्तर्हण (क्ली),  विशसन (क्ली),  क्षणन (क्ली),  परासन (क्ली),  प्रोज्जासन (क्ली),  प्रशमन (क्ली),  प्रतिघातन (क्ली),  वध (पुं),  प्रवासन (क्ली),  उद्वासन (क्ली),  घात (पुं),  निर्वासन (क्ली),  संज्ञप्ति (स्त्री),  निशुम्भ (पुं),  हिंसा (स्त्री),  निर्वापण (क्ली),  आलम्भ (पुं),  निसूदन (क्ली),  निर्यातन (क्ली),  उन्मन्थ (पुं),  समापन (क्ली),  अपासन (क्ली),  वर्जन (क्ली),  मार (पुं),  पिञ्जा (स्त्री),  निष्कारण (क्ली),  क्राथ (पुं),  विशारण (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मारण
मारण,  निशरण,  निवर्हण,  सूदन,  निरसन,  निशुम्भन,  घातन,  प्रशमन,  प्रमापण,  वर्जन,  विशसन,  प्रवासन,  निर्वापण,  निर्वासन,  कदन,  व्यापादन,  निर्ग्रन्थन,  आलम्भ,  प्रमया,  हिंसा,  संज्ञपन
मारणं निशरणं निवर्हणं, 
सूदनं निरसनं निशुम्भनम् ।
घातनं प्रशमनं प्रमापणं, 
वर्जनं विशसनं प्रवासनम् ॥ ४७७ ॥
निर्वापणनिर्वासनकदनव्यापादनानि तुल्यानि ।
निर्ग्रन्थनमालम्भः प्रमया हिंसा च संज्ञपनम् ॥ ४७८ ॥
verse 2.1.1.477
page 0055

हिंसा
हिंसा,  चौर्यादि
चौर्यादावपि हिंसा प्रसरः प्रणयेऽपि निर्दिष्टः ॥ ८१० ॥
verse 5.1.1.810
page 0093

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  हिंसा
Root:  हिंसा
Gender:  undefined
Number:  undefined
Meaning(s): 
⇒ pride
⇒ desire
⇒ regard
⇒ respect
⇒ anxious
⇒ long for
⇒ affection
⇒ conception
⇒ haughtiness
⇒ self-conceit
⇒ insidiousness
⇒ hostile intention
⇒ intention to injure
⇒ high opinion of one's self
Shloka(s): 
3|3|110|2 ► अभिमानोऽर्थादिदर्पे ज्ञाने प्रणयहिंसयोः। (नानार्थवर्गः)
3|3|115|1 ► उत्साहने च हिंसायां सूचने चापि गन्धनम्। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|3|110|2 ⇢ अभिमानः (अभिमान) (पुं) ⇒ pride, desire, regard, respect, anxious, long for, affection, conception, haughtiness, self-conceit, insidiousness, hostile intention, intention to injure, high opinion of one's self
➠ 3|3|115|1 ⇢ गन्धनम् (गन्धन) (नपुं) ⇒ injury, hurting, derision, perseverance, continued effort, spreading or diffusion of odours, pointing out or alluding to the faults of others
Related word(s): 
गुण-गुणी-भावः ➡ हिंसाशीलः
जातिः ➡ मानसिकभावः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 हिंसा,  स्त्री,
   (हिंसनमिति । हिंस + अः । टाप् ।)घातः । इति मेदिनी ॥
 चौर्य्यादिकर्म्म । यथा ।हिंसा चौर्य्यादिकर्म्म च । इत्यमरः । ३ । ३ । २१८ ॥
चौरस्य कर्म्म चौर्य्यं आदिना बन्धनताडनवृत्ति-नाशत्रासादि च चकाराद्वधोऽपि हिंसा । इतितट्टीकायां भरतः ॥
 * ॥
 हिंसिते प्रतिहिंसायांदोषाभावो यथा,  --“कृते प्रतिकृतं कुर्य्यात् हिंसिते प्रतिहिंसितम् ।न तत्र दोषं पश्यामि दुष्टे दोषं समाचरेत् ॥
”इति गारुडे । ११५ । ४७ ॥
विष्णुभक्तानां ब्राह्मणादीनाञ्च हिंसाकर्त्तुरचि-रान्नाशो यथा,  --“दुष्टा यदा मे भक्तानां ब्राह्मणानां गवामपि ।क्रतूनां देवतानाञ्च हिंसां कुर्व्वन्ति निश्चितम् ।तदाचिरन्ते नश्यन्ति यथा वह्नौ तृणानि च ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे । ६ । ६१-६२ ॥
पशुहिसानिषेधो बलिशब्दे द्रष्टव्यः ॥
 * ॥
 अथवेधहिंसाविचारः । मा हिंस्यात् सर्व्वा भूतानिइत्यत्र मर्व्वशब्दस्य व्यापकार्थपरतया एतद्विधि-मनुल्लङ्घ्य । वायव्यं श्वेतमालमेत । इत्यादिविधे-र्विपयाप्राप्तेरगत्या वैधातिरिक्तविषयत्वम् ।सर्व्वाः सर्व्वाणि छन्दसि वेत्यनेन तत् पदं सिद्धम् ।यदपि नानादर्शनटीकाकृद्भिर्वाचस्पतिमिश्रै-स्तत्त्वकौमुद्यां अभिहितम् । न च मा हिंस्यात्सर्व्वा भूतानि इति सामान्यशास्त्रं विशेषशास्त्रे-णाग्नीसोमीयंपशुमालभेत् इत्यनेन बाध्येत इतिवाच्यंविरोधाभावात् विरोधे हि बलीवसा दुब्बलंवाध्यते । न चास्ति विरोधः भिन्नविषयत्वात् ।तथा हि मा हिंस्यादिति निषेधेन हिंसायाअनर्थहेतुभावो ज्ञाप्यतेन पुनरक्रत्वर्थमपि ।न चानर्थहेतुत्वक्रतूपकारकत्वयोः कश्चिदस्तिविरोधः । हिंसा हि पुरुषस्य दोषमावक्ष्यतिक्रतोश्च उपकरिष्यतीत्यन्तेन । तदपि सांख्य-नये । मीमांसकमते तु विरोध एव । तथा हि ।गुरुनये न खलु सर्व्वभूतहिंसाभावविषयकंकार्य्यं इति निषेधविध्यर्थस्य वाघं विना अग्नी-सोमीयपश्वालम्भनविषयकं कार्य्यं इति भाव-विध्यर्थ उपपद्यते । भट्टनये तु अङ्गे यथातथास्तु । न च मुख्यपशुयागे पुरुषार्थे पशु-हिंसनस्यार्थसाधनत्वमनर्थसाधनत्वञ्चोपपद्यतेविरोधात् वस्तुतस्तु अङ्गेऽपि विरोधोऽस्त्येवकुतो विधेरेष स्वभावो यः स्वविषयस्य साक्षात्परम्परया वा पुरुषार्थसाधनत्वमवगमयतिअन्यथा अङ्गानां प्रधानोपकारकत्वमपि नाङ्गी-क्रियते । अर्थसाधनत्वं बलवदनिष्टाननुबन्धीष्ट-साधनत्वम् । अनर्थसाधनत्वं वलवदनिष्टासाधन-त्वम् । न चानयोरेकत्र समावेश इति । अत-एवोक्तं तस्मात् यज्ञे वधोऽवध इति । नन्वेवंश्येनेनाभिचरन् यजेत इत्यत्र श्येनस्य शत्रुवध-रूपेष्टसाधनत्वमवगतं अभिचारो मूलकर्म्म चेतिमनुना उपपातकगणनमध्ये पाठात् अनिष्ट-साधनत्वमवगतं तदेतत् कथमुपपद्यतामितिचेन्मैवम् । आततायिनमयान्तं हन्यादेवाविचा-रयन् इत्येकवाक्यतया आततायिस्थले इष्टसाध-नत्वम् । अनाततायिस्थले तूपपातकत्वेन बल-वदनिष्टसाधनत्वम् । इत्यविरोध इति । गुरु-चरणा अप्येवम् । इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
 * ॥
ब्राह्मणस्य हिंसानिषेधो यथा,  --“हिंसा चैव न कर्त्तव्या वैधहिंसा तु राजसी ।ब्राह्मणैः सा न कर्त्तव्या यतस्ते सात्विकामताः ॥
”इति श्राद्धविवेकटीकायां गोविन्दानन्दधृत-बृहन्मनुवचनम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 हिंसा स्त्री हिनस--अ । १ बधे मेदि० । २ चौर्य्यादिकर्मणि चअमरः । “हिंसा चैव न कर्त्तव्या वैधहिंसा तु राजसी ।ब्राह्मणैः स न कर्त्तव्या यतस्ते सात्त्विका मताः” वृहन्मनुः । वैधहिंसाशब्दे ४९७५ पृ० दृश्यम् ।

Capeller

German

 हिंसा f.
  Verletzung,  Schädigung.

Burnouf

French

 हिंसा हिंसा f.
  (हिंस्) blessure,  meurtre.
		 Offense, 
injure,  méfait
 désir de nuire.
हिंसाकर्मन् n.
  operation magique faite en vue de nuire.
हिंसात्मक a. (आत्मन्) disposé à nuire.
हिंसारु m.
  (sfx. आरु) tigre.
हिंसालु a. (sfx. आलु) disposé à nuire.
हिंसालुक a. mms. -- S. m.
  chien malfaisant ou sauvage.
हिंसीर m.
  (sfx. ईर) un misérable.
		 Tigre.

Stchoupak

French

 हिंसा-
 f.
  dommage (causé),  dam,  fait de léser,  délit 
 Nuisance
personnifiée.
°प्राय- a. généralement nuisible.
°रत- °रुचि- a. qui se plaît à faire du mal.
हिंसात्मक- a. qui pense à nuire.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.