हास्य (hAsya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 हास्य mfn.
   (-स्यः-स्या-स्यं) Laughable,  ridiculous.
	 n.
  (-स्यं)
	 1. Laughter.
laughing,  mirth.
	 2. Ridicule,  derision. 
 E.
  हस् to laugh,  ण्यत् aff.
  

Capeller Eng

English

 हास्य a.
  ridiculous
 n.
  laughing,  laughter,  joke, 
हास्यार्थम् adv.
  for sport. 

Yates

English

 हास्य (स्यं) 1.
n.
  Laughter,  mirth.
a.
Laughable.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

हास्य 	-	 hAsya 	-	 n.
  	-	 whisper
हास्य 	-	 hAsya 	-	 n.
  m.
  	-	 laughter
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  ridiculous
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  laughable
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  to be laughed at
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  comical
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  funny
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  amusement
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  fun
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  laughing
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  mirth
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  jest
हास्य  { हस् } 	-	 hAsya  { has } 	-	 n.
  	-	  ridicule

हास्य 	-	 hAsya 	-	 n.
  	-	 whisper
उपजपति  { उपजप् } 	-	  upajapati  { upajap } 	-	 verb 	-	 whisper
प्रजपति  { प्रजप् } 	-	  prajapati  { prajap } 	-	 verb 	-	 whisper
रपति  { रप् } 	-	  rapati  { rap } 	-	 verb 	-	 whisper
लपति  { लप् } 	-	  lapati  { lap } 	-	 verb 	-	 whisper
जपति  { जप् } 	-	  japati  { jap } 	-	 verb 1 	-	 whisper
परिजपित 	-	  parijapita 	-	 adj.
  	-	 whispered
विजञ्जप 	-	  vijaJjapa 	-	 adj.
  	-	 whispering
प्रतिरपति  { प्रतिरप् } 	-	  pratirapati  { pratirap } 	-	 verb 	-	 whisper to
उपांशु 	-	  upAMzu 	-	 ind.
  	-	  in a whisper
परिरापिन् 	-	  parirApin 	-	 adj.
  	-	 whispering to
कर्णजप 	-	  karNajapa 	-	 m.
  	-	  ear-whisperer
कर्णेजप 	-	  karNejapa 	-	 m.
  	-	  ear-whisperer
सञ्जपति  { सम्- जप् } 	-	  saJjapati  { sam- jap } 	-	 verb 1 	-	 whisper about
जप्त 	-	  japta 	-	 adj.
  	-	 whispered over
राप्य 	-	  rApya 	-	 adj.
  	-	  to be whispered
आरपति  { आरप् } 	-	  Arapati  { Arap } 	-	 verb 	-	 whisper towards
जप 	-	  japa 	-	 adj.
  	-	  see also karNejApa
जाप 	-	  jApa 	-	 m.
  	-	  see also karNajapa
जञ्जपीति  { जप् } 	-	  jaJjapIti  { jap } 	-	 verb Intens. 	-	 whisper repeatedly

हास्य 	-	 hAsya 	-	 n.
  	-	 whisper
हास्य 	-	 hAsya 	-	 n.
  m.
  	-	 laughter
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  ridiculous
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  laughable
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  to be laughed at
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  comical
हास्य 	-	 hAsya 	-	 adj.
  	-	  funny
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  amusement
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  fun
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  laughing
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  mirth
हास्य 	-	 hAsya 	-	 m.
  	-	  jest
हास्य  { हस् } 	-	 hAsya  { has } 	-	 n.
  	-	  ridicule

 
   हास्य  hAsya  n.
    whisper    
   उपजपति  { उपजप् }  upajapati  { upajap } verb  whisper    
   प्रजपति  { प्रजप् }  prajapati  { prajap } verb  whisper   
   रपति  { रप् }  rapati  { rap } verb  whisper    
   लपति  { लप् }  lapati  { lap } verb  whisper   
   जपति  { जप् }  japati  { jap } verb 1  whisper    
   परिजपित  parijapita adj.
   whispered  
   विजञ्जप  vijaJjapa adj.
   whispering   
   प्रतिरपति  { प्रतिरप् }  pratirapati  { pratirap } verb  whisper to  
   उपांशु  upAMzu ind.
   in a whisper    
   परिरापिन्  parirApin adj.
   whispering to  
   कर्णजप  karNajapa m.
   ear-whisperer   
   कर्णेजप  karNejapa m.
   ear-whisperer  
   सञ्जपति  { सम्- जप् }  saJjapati  { sam- jap } verb 1  whisper about   
   जप्त  japta adj.
   whispered over  
   राप्य  rApya adj.
   to be whispered   
   आरपति  { आरप् }  Arapati  { Arap } verb  whisper towards  
   जप  japa adj.
   see also karNejApa   
   जाप  jApa m.
   see also karNajapa  
   जञ्जपीति  { जप् }  jaJjapIti  { jap } verb Intens.  whisper repeatedly       

 
   हास्य  hAsya adj.
   laughable   
   परिहास्य  parihAsya adj.
   laughable    
   हास्यत्व  hAsyatva n.
   laughableness     
            

 
   हास्य  hAsya adj.
   comical   
   हास्यरसवत्  hAsyarasavat adj.
   comical    
   हासन  hAsana adj.
   comical      
            

Wilson

English

 हास्य
mfn.
   (-स्यः-स्या-स्यं) Laughable,  ridiculous.
n.
  (-स्यं)
Laughter. laughing,  mirth.
E.
  हस to laugh,  and ण्यत् aff.
  

Apte

English

हास्य [hāsya],  a.
  [हस्-ण्यत्] Laughable,  ridiculous
 संरुद्ध- चेष्टस्य मृगेन्द्र कामं हास्यं वचस्तद्यदहं विवक्षुः R.*
  2.43.

स्यम् Laughter
 क्रीडां शरीरसंस्कारं समाजोत्सवदर्शनम् । हास्यं परगृहे यानं त्यजेत् प्रोषितभर्तृका ॥ Y.*
  1.84.

Mirth,  amusement,  sport
 तस्माद्द्यूतं न सेवेत हास्यार्थमपि बुद्धिमान् Ms.*
  9.227.

Jest,  joke.

Derision,  ridicule
 तुष्टैर्बद्धं तदलघु रघु- स्वामिनः सच्चरित्रं क्रुद्धैर्नितस्त्रिभुवनजयी हास्यमार्गं दशास्यः Vikr. 18.17. -स्यः The sentiment of mirth or humour,  one of the eight or nine sentiments in poetry
 it is thus defined: विकृताकारवाग्वेषचेष्टादेः कुहकाद्भवेत् । हास्यो हास- स्थायिभावः (so must the line be read instead of हासो हास्य- स्थायिभावः) श्वेतः प्रमथदैवतः S. D.*  228. Comp.
   -आस्पदम् a butt (of ridicule),  laughing-stock. -कथा a funny tale. -कारः =
  हासकः q. v. 
 तथोपविष्टं राजानमुपासन्ते विचक्षणाः । कथानां बहुरूपाणां हास्यकाराः समन्ततः ॥ Rām.*
  7.43.1. -पदवी,  -मार्गः ridicule,  derision
 Vikr.18.17. -रसः the sentiment of mirth or humour
 see हास्य above.

Apte 1890

English

 हास्य a. [हस्-ण्यत्] Laughable,  ridiculous
 R. 2. 43. 
स्यं 1 Laughter
 Y. 1. 84. 
2 Mirth,  amusement,  sport
 Ms. 9. 227. 
3 Jest,  joke. 
4 Derision,  ridicule. 
स्यः The sentiment of mirth or humour,  one of the eight or nine sentiments in poetry
 it is thus defined: 
विकृताकारवाग्वेषचेष्टादेः कुहकाद्भवेत् । हास्यो हासस्थायिभावः (so must the line be read instead of हासो हास्यस्थायिभा वः) श्वेतः प्रथतदैवतः S. D. 228. 
Comp. 
आस्पदं a butt (of ridicule),  laughing-stock. 
पदवी,  
मार्गः ridicule,  derision
 क्रुद्धैर्नीतस्त्रिभुवनजयी हास्यमार्गं दशास्यः Vikr. 18. 107. 
रसः the sentiment of mirth or humour
 see हास्य above. 

Monier Williams Cologne

English

 हास्य mfn.
   to be laughed at,  laughable,  ridiculous,  funny,  comical,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 laughing,  laughter,  mirth (in rhet. one of the 10 Rasas or of the 8 Sthāyi-bhāvas,  qq.vv.),  Yājñ.
 
 MBh.
   &c.
  

 jest,  fun,  amusement,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

Monier Williams 1872

English

 हास्य,  अस्,  आ,  अम्,  to be laughed at,  laughable, 
ridiculous
 (अम्),  n. laughter,  laughing,  mirth (one
of the ten Rasas,  see रस),  jest,  amusement
 ridi-
cule,  derision.
—हास्य-ता,  f. laughableness,  ridicu-
lousness.
—हास्य-पदवी,  f. ‘road of laughter, ’
ridicule,  laughter,  (हास्य-पदवीं या,  to expose
one's self to laughter,  incur ridicule.)
—हास्य-रस, 
अस्,  m. the sentiment of humour,  sense of humour, 
comic vein,  facetiousness (the fifth of the ten Rasas, 
see रस).
—हास्यार्णव (°य-अर्°),  अस्,  m. ‘ocean
of mirth, ’ N. of a drama by Jagad-īśvara.
—हास्या-
स्पद (°य-आस्°),  अम्,  n. a laughing-stock,  butt for
derision.

 हास्य हास्य। See p. 1168. col. 3.

Macdonell

English

 हास्य hās-ya,  fp. [√ has] (to be) laughed 🞄at,  by (lc.,  —°)
 laughable,  ridiculous
 n.
  🞄laughter
 jest,  joke,  fun,  amusement: -kara,  🞄a.  provoking laughter,  causing any one to 🞄laugh (—°)
 -tā,  f.
  ridiculousness: -ṃ yā,  🞄become a laughing-stock,  to (—°)
 -tva,  n.
  id.
 🞄-padavī,  f.
  way to laughter: -ṃ yā,  become 🞄a laughing-stock
 -bhāva,  m.
  ridiculousness: 🞄-ṃ yā,  become ridiculous
 -rasa-vat,  a.
  humourous,  🞄comic: -āspada,  n.
  object of ridicule,  🞄laughing-stock.

Hindi

हास्य की भावना

Apte Hindi

Hindi

हास्य
वि* - हस् + ण्यत्
"हंसने के योग्य,  हास्यास्पद"

हास्यम्
नपुं*
   - -
हंसी

हास्यम्
नपुं*
   - -
"खुशी,  मनोरंजन,  क्रीड़ा"

हास्यम्
नपुं*
   - -
"मज़ाक,  मखौल"

हास्यम्
नपुं*
   - -
"व्यंग्य,  दिल्लगी,  ठट्ठा"

हास्यः
पुं*
  - -
"काव्य में वर्णित हास्यरस,  परिभाषा"

L R Vaidya

English

 hAsya {% (I) a. (f. स्या) %} Laughable,  ridiculous,  R.ii.43.

 hAsya {% (II) n. %} 1. Laughter,  Yaj.i.84
 2. mirth,  amusement,  M.ix.227
 3. ridicule,  derision.

Lanman

English

 hāsya,  grdv. to be laughed at
 as n.
laughter
 ridicule. [√has,  963^3c.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 हास्य n. °eine Art Coitus,  E 594 (D).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  उपहासास्पद,  उपहास्य,  हास्य,  हास्यास्पद,  अवहास्य,  अपहास्य
adjective
 
उपहासस्य योग्यम्।
 "ते तस्य उपहासास्पदानां प्रवृत्तीनां कृते एव प्रसिद्धः।"

Synonyms:
  हास्य
adjective
 
यं जनाः हसन्ति।
 "हास्यं काव्यं श्रुत्वा जनाः प्रहसन्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ku re
१) केलि २) क्रीडा ३) क्षेपक ४) खेला ५) धमली ६) लीला ७) हास्य

gad mo
हास्य

gar thabs kyi rnam grangs
१) गृंगार २) बीर ३) बीभत्स ४) रैद्र ५) हास्य ६) भयानक ७) कारुण्य ८) अद्भुत ९) शान्त १०) ताण्डव

dgod pa
१) उपन्यास २) निवेशन ३) प्रतिष्ठा ४) मापयन्ति ५) स्थापयेत् ६) हसन ७) हास ८) हास्य

rgod
१) उद्धत २) गृध्र ३) वडवा ४) हास ५) हास्य ६)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
शृङ्गारहास्यकरुणारौद्रवीरभयानकाः ॥ २९४ ॥
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च रसा भावाः पुनस्त्रिधा ।
-wordlist-
 
रस (पुं),  शृङ्गार (पुंक्ली),  हास्य (पुं),  करुणा (स्त्री),  रौद्र (पुं),  वीर (पुं),  भयानक (पुं),  बीभत्स (पुं),  अद्भुत (पुं),  शान्त (पुं)

--source--
 
स्थायिसात्त्विकसंचारिप्रभेदैः स्याद्रतिः पुनः ॥ २९५ ॥
रागोऽनुरागोऽनुरतिर्हासस्तु हसनं हसः ।
घर्घरो हासिका हास्यं तत्रादृष्टरदे स्मितम् ॥ २९६ ॥
वक्रोष्ठिकाथ हसितं किंचिद्दृष्टरदाङ्कुरे ।
-wordlist-
 
भाव (पुं),  स्थायिभाव (पुं),  सात्त्विकभाव (पुं),  सञ्चारिभाव (पुं),  रति (स्त्री),  राग (पुं),  अनुराग (पुं),  अनुरति (स्त्री),  हास (पुं),  हसन (क्ली),  हस (पुं),  घर्घर (पुं),  हासिका (स्त्री),  हास्य (क्ली),  स्मित (क्ली),  वक्रोष्ठिका (स्त्री),  हसित (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शृङ्गार
शृङ्गार,  हास्य,  करुण,  रौद्र,  वीर,  भयानक,  बीभत्स,  अद्भुत,  शान्त,  रसाः
शृङ्गारहास्यकरुणा रौद्रवीरभयानकाः ।
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च नव नाट्ये रसाः स्मृताः ॥ ९२ ॥
verse 1.1.1.92
page 0012

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 हास्यं,  क्ली,
   (हस + ण्यत् ।) रसविशेषः । स चकौतुकोद्भवम् । तत्पर्य्यायः । हासः २ हसः ३ ।इत्यमरः । १ । १ । १९ ॥
 हसनम् ४ घर्घरः ५हासिका ६ । इति हेमचन्द्रः ॥
 * ॥
 अथ हासः ।“विकृताकारवाग्वेशचेष्टादेः कुतुकाद् भवेत् ।हास्या हासः स्थायिभावः श्वेतः प्रमथदैवतः ॥
विकृताकारवाक्चेष्टं यदालोक्य हसेज् जनः ।तदत्रालम्बनं प्राहुः तच्चेष्टोद्दीपनं मतम् ॥
अनुभावोऽक्षिसङ्कोचवदनस्मेरतादिकः !निद्रालस्यावहित्थाद्या अत्र स्युर्व्यभिचारिणः ॥
ज्येष्ठानां स्मितहसिते मध्यानां विहसिता-वहसिते च ।नीचानामपहसितं तथातिहसितञ्च षड्भेदाः ॥
ईषद्विकासि कथनं स्मितं स्यात् स्यन्दिताधरम् ।किञ्चिल्लक्ष्यद्विजं तत्र हसितं कथितं बुधैः ॥
मधुरस्वरं विहसितं सांसशिरः कम्पमवहसितम् ।अपहसितं सास्राक्षविक्षिप्ताङ्गं भवत्यतिह-सितम् ॥
”यथा मम ।“गुरोर्गिरः पञ्च दिनान्यधीत्यवेदान्तशास्त्राणि दिनद्वयञ्च ।अमी समाघ्राय च तर्कपादान्समागताः कुक्कुटमिश्रपादाः ॥
”अस्य नाटकमेलकप्रभृतिषु परिपोषो द्रष्टव्यः ।अत्र च ।“यस्य हासः स चेत् क्वापि साक्षान्नैव निबध्यते ।तथाप्येष विभावादिसामर्थ्यादुपलभ्यते ॥
अभेदेन विभावादि सावारण्यात् प्रतीयते ।सामाजिकैस्तती हास्यरसोऽयमनुभूयते ॥
”एवमन्येष्वपि रसेषु द्रष्टव्यम् । इति साहित्य-दर्पणे ३ परिच्छेदः ॥
 * ॥
 तस्य शुभाशुभलक्षणंयथा,  --“अकम्पं हसितं श्रेष्ठं मीलिताक्षमघापहम् ।असकृद्धसितं दुष्येत् तत् सोन्मादस्य नैकधा ॥
”इति गारुडे । ६५ । ३५ अध्यायः ॥
(हासयोग्ये,  त्रि । यथा रघुः । २ । ४३ ।संरुद्धचेष्टस्य मृगेन्द्र ! कामंहास्यं वचस्तद्यदहं विवक्षुः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 हास्य न०
  हस--ण्यत् । १ हासे हसने अमरः २ अलङ्का-रोक्ते रसभेदे च । “अकम्पं हसितं श्रेष्ठं मीलिताक्ष-मघापहम् । असकृद्धसितं दुष्येत् तत् सोन्मादस्यनैकधा” गारुडे ६६ अ० ।“ज्येष्ठानां स्मितहसिते मध्यानां विहसितावहसिते चनीचानामपहसितं तथाऽतिहसितञ्च षड्भेदाः” । “ईष-द्विकासि नयनं स्मितं स्यात् स्पन्दिताधरम् । किञ्चित्लक्ष्यद्विजं तत्र हसितं कथितं बुधैः । मधुरस्यरं विह-सितमास्यशिरःकम्पमवहसितम् । अपहसितं सास्राक्षंविक्षिप्ताङ्गं भवत्यतिहसितम्” सा० द० ।

Capeller

German

 हास्य lächerlich,  komisch. n.
  Gelächter, 
Spaß
 हास्यार्थम् zum Scherz.

Burnouf

French

 हास्य हास्य n.
  (हस्) rire,  éclat de rire.

Stchoupak

French

 हास्य-
 a. risible,  comique 
 nt. rire,  ris,  éclats de rire 
 facétie, 
chose comique 
 -ता- f.
  -त्व- nt. fait d'être risible.
°कर- °कार- ag. qui fait rire.
°भाव- m.
  fait d'être risible.
°मार्ग- m.
  dérision. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.