| YouTube Channel

हास्तिनपुर (hAstinapura)

 
शब्दसागरः
English
हास्तिनपुर
n.
 (-रं) HASTINĀPUR.
E.
 हास्तिन, पुर a city.
Capeller Eng
English
हास्तिनपुर
n.
 = हस्तिनापुर.
Yates
English
हास्तिन-पुर (रं) 1.
n.
 Idem.
Wilson
English
हास्तिनपुर
n.
 (-रं) Hastināpura.
E.
 हास्तिन the same, and पुर city.
Monier Williams Cologne
English
हास्तिन—पुर
n.
=
 हस्तिना-पुर (-त्व
n.
 ),
MBh.
R.
&c.
Benfey
English
हास्तिनपुर हास्तिन-पुर,
n.
 An-
cient Delhi, Chr. 5, 23. Cf. हस्तिनापुर।
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मथुरा तु मधूपघ्नं मधुराथ गजाह्वयम् ।
स्याद्धास्तिनपुरं हस्तिनीपुरं हस्तिनापुरम् ॥ ९७८ ॥
-wordlist-
मथुरा (स्त्री), मधूपघ्न (क्ली), मधुरा (स्त्री), गजाह्वय (क्ली), हास्तिनपुर (क्ली), हस्तिनीपुर (क्ली), हस्तिनापुर (क्ली)
Mahabharata
English
Hāstinapura, the capital of the Kurus, on the river Gaṅgā. § 11 (Parvasaṅgr.): I, 2, 512, 514.--§ 13 (Paushyap.): I, 3, ††672 (the capital of king Janamejaya).-§ 17 (Uttaṅka): I, 3, ††832, 833.--§ 71 (Ādivaṃśāvatāraṇap.): I, 61, 2261.--§ 156 (Pūruvaṃś.): I, 95, ††3787 (founded by Hastin, the son of Suhotra and named after him).--§ 157 (do.): I, 95, ††3819 (C. by error Haº). § 165 (Satyavatīlābhop.): I, 100, 3978 (Kurūṇāṃ puṭabhedane), 4023, 4064.--§ 167 (Vicitravīryoparama): I, 102, 4125.--§ 213 (Jatugṛhap.): I, 143, 5705.--§ 241 (Vidurāgamanap.): I, 200, 7377.--§ 244 (Rājyalābhap.): I, 207, 7558.--§ 286 (Rājasūyikap.): II, 33, 1258.--§ 287 (do.): II, 34, 1260.--§ 298 (Dyūtap.): II, 58, 2013.--§ 319 (Saubhavadhop.): III, 14, 635.--§ 342 (Indralokābhigamanap.): III, 51, 1996.--§ 512 (Ghoshayātrāp.): III, 247, 15039.--§ 515 (Karṇadigvijaya): III, 253, 15210.-§ 516 (Duryodhanayajña): III, 256, 15324.--§ 552 (Goharaṇap.): IV, 47, 1490
50, 1554
67, 2152
69, 2246.--§ 555 (Sainyodyogap.): V, 19, 597.--§ 556 (Sañjayayānap.): V, 32, 940.--§ 562 (Bhagavadyānap.): V, 84, 3002.--§ 569 (do.): V, 147, 4956.--§ 570 (Sainyaniryāṇap.): V, 156, 5313.--§ 573 (Ambopākhyānap.): V, 173, 5964
195, 7614.--§ 604 (Karṇap.): VIII, 2, 26.--§ 612 (Hradapraveśap.): IX, 29, 1654, 1662.--§ 615 (Gadāyuddhap.): IX, 35, 1974
63, 3535, 3580.--§ 618 (Jalapradānikap.): XI, 11, 309.--§ 659 (Mokshadh.): XII, 176, 6584.--§ 787 (Āśramavāsap.): XV, 18, 508.--§ 791 (Putradarśanap.): XV, 36, 1010 (C. by error Haº).--§ 794 (Mahāprasthānikap.): XVII, 1, 9. Cf. Gajāhvaya, Gajapura, Gajasāhvaya, Nāgāhvaya, Nāgapura, Nāgasāhvaya, Vāraṇāhvaya, Vāraṇasāhvaya.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हास्तिनपुरं,
क्ली,
 (हास्तिनं पुरम् ।) हस्तिना-पुरम् । इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, महाभारते ।९ । ३५ । ६ ।“स गत्वा हास्तिनपरं धृतराष्ट्रं समेत्य च ।उक्तवान् वचनं तथ्यं हितञ्चैव विशेषतः ॥
”)
Capeller
German
हास्तिनपुर
n.
 = हस्तिनापुर.