| YouTube Channel

हालिक (hAlika)

 
शब्दसागरः
English
हालिक
mfn.
 (-कः-की-कं) Belonging or relating to a plough, as a
ploughman, cattle, &c.
E.
 हल a plough, ठञ् or ठक्
aff.
Capeller Eng
English
हालिक
m.
 ploughman.
Yates
English
हालिक (कः-की-कं)
a. Belonging to
a plough, as a ploughman, &c.
Wilson
English
हालिक
mfn.
 (-कः-की-कं) Belonging or relating to a plough, as a
ploughman, cattle, &c.
E.
 हल a plough, ठञ् or ठक्
aff.
Apte
English
हालिकः [hālikḥ], [हलेन खनति हलः प्रहरणमस्य तस्येदं वा ठक् ठञ् वा]
A ploughman, an agriculturist
कस्मिश्चिंदधिष्ठाने हालिक- दपम्तो प्रतिवसतः स्म
Pt.*
 4.92/93.
One that draws a plough (as a plough-ox).
One who fights with a plough.
a.
 Relating or belonging to a plough
P.
 IV.* 3.124.
Apte 1890
English
हालिकः [हलेन खनति हलः प्रहरणमस्य तस्येदं वा ठक् ठञ् वा] 1 A ploughman, an agriculturist.
2 One that draws a plough (as a plough-ox).
3 One who fights with a plough.
Monier Williams Cologne
English
हालिक
mfn.
 relating or belonging to a plough,
Pāṇ.
 iv, 3, 124
हालिक
m.
 a ploughman, agriculturist,
Rājat.
Pañcat.
a slaughterer (used in explaining गो-विकर्त),
KātyŚr.
 , Sch.
Monier Williams 1872
English
हालिक, अस्, ई, अम्, belonging or relating to
ploughing or a plough, agricultural
(अस्), m. a
ploughman, ploughboy, agriculturist.
Macdonell
English
हालिक hāl-ika,
m.
 [hala] ploughman.
Benfey
English
हालिक हालिक, i. e. हल + इक,
adj.
Belonging or relating to a plough, as a
cultivator, a peasant, Pañc. 225, 22
cattle.
Apte Hindi
Hindi
हालिकः
पुं*
 - हलेन खनति हलः प्रहरणमस्य तस्येदं वा ठक् ठञ् वा
"हलवाला, किसान"
हालिकः
पुं*
 - -
जो हल चलाये (जैसे कि हल में जुता बैल
हालिकः
पुं*
 - -
जो हल के द्वारा युद्ध करता है
L R Vaidya
English
hAlika {% m. %} 1. A ploughman, an agriculturist
2. a plough-ox.
Indian Epigraphical Glossary
English
Hālika (LL), a ploughman (Ep. Ind., Vol. XV, p. 274
and note).
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: हालिकः
Root: हालिक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ हलेन_खनतीत्यादयः
Meaning(s):
⇒ Yoked to a plough
Shloka(s):
3|4|58|1 ► प्रासङ्ग्यः शाकटो युग्यो हालिकः सैरिकादयः। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|58|1 ⇢ हालिकः (हालिक) (पुं) ⇒ Yoked to a plough ⇒ हलेन_खनतीत्यादयः
➠ 3|4|58|1 ⇢ हालिका (हालिक) (स्त्री) ⇒ Yoked to a plough ⇒ हलेन_खनतीत्यादयः
➠ 3|4|58|1 ⇢ हालिकम् (हालिक) (नपुं) ⇒ Yoked to a plough ⇒ हलेन_खनतीत्यादयः
➠ 3|4|58|1 ⇢ सैरिकः (सैरिक) (पुं) ⇒ Yoked to a plough ⇒ हलेन_खनतीत्यादयः
➠ 3|4|58|1 ⇢ सैरिका (सैरिक) (स्त्री) ⇒ Yoked to a plough ⇒ हलेन_खनतीत्यादयः
➠ 3|4|58|1 ⇢ सैरिकम् (सैरिक) (नपुं) ⇒ Yoked to a plough ⇒ हलेन_खनतीत्यादयः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृषभः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हालिकः, त्रि, हलेन खनति यः । (हलस्यायमितिवा + हल + “हलसीरात् ठक् ।” ४ । ३ । १२४ ।इति ठक् ।) हलस्य वोढा । हलसम्बन्धी ।तत्पर्य्यायः । सैरिकः २ । इत्यमरः । २ । ९ । ६४ ॥
(यथा, वक्रोक्तिपञ्चाशिकायाम् । २ ।“त्वं हालाहलभृत्करोषि मनसो मूर्च्छां ममा-लिङ्गितोहालां नैव बिभर्मि नैव च हलं मुग्धे ! कथंहालिकः ।सत्यं हालिकतैव ते समुचिता शक्तस्य गोवाहनेवक्रोक्त्येति जितो हिमाद्रिसुतया स्मेरो हरःपातु वः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हालिक
त्रि०
 हलेन स्वनति हलः प्रहरणमस्य तस्येदं वाठक् ठञ् वा । १ हलकर्षके २ हलेन योद्धरि ३ हलसभ्य-न्धिनि च अमरः ।
Capeller
German
हालिक zum Pfluge gehörig
m.
 Pflüger.
Burnouf
French
हालिक हालिक a. (हाल) relatif à la charrue, au
labour, aux laboureurs.
Stchoupak
French
हालिक-
m.
 laboureur.