| YouTube Channel

हाल (hAla)

 
शब्दसागरः
English
हाल
m.
 (-लः)
1. BALARĀMA.
2. A name of SĀLIVĀHANA.
3. A plough.
f.
 (-ला) Spirituous liquor.
f.
 (-ली) A wife's younger sister.
E.
 हाल a
plough,
aff.
 अण्
or हल् to plough,
aff.
 घञ्. In fem. हल्-इण्-ङीष् ।
Capeller Eng
English
हाल
m.
N.
 of a king and poet.
Yates
English
हाल (लः) 1.
m.
 Balarāma
name of
Shālivāhana
a plough. 1.
f.
Wine.
f.
 (ई) Wife's younger
sister.
Wilson
English
हाल
m.
 (-लः)
1 BALARĀMA.
2 A name of ŚĀLIVĀHANA.
3 A plough.
f.
 (-ला) Wine, vinous or spirituous liquor. (-ली) A wife's
younger sister.
E.
 हाल a plough,
aff.
 अण्, or हल to plough,
aff.
 घञ्.
Apte
English
हाल [hāla] ला [lā] हलम् [halam], (ला) हलम् 1 A sort of deadly poison produced at the churning of the ocean
(being of a very virulent character it began to burn up everything when it was swallowed by the god Śiva)
अहमेव गुरुः सुदारुणानामिति हालाहल मास्म तात दृप्यः । ननु सन्ति भवादृशानि भूयो भुवने$स्मिन् वचनानि दुर्जनानाम् Subhāṣ.
हालाहलं न विषं विषं रमा Subhāṣ.
(Hence) A deadly poison or poison in general
हालाहलं खलु पिपासति कौतुकेन
Bv.*
 1.95
2.73
मधु तिष्ठति वाचि योषितां हृदये हालहलं महद्विषम्
Pt.*
 1.188. (Also written हलाहल or हालहाल).
हालः [hālḥ], [हलो अस्त्यस्य अण्, हल एव वा अण्]
A plough.
N.
 of Balarāma.
N.
 of a king, Śālivāhana king.
A kind of bird. -ला Spirituous liquor. -ली A wife's younger sister.
Comp.
 -मृत्
m.
 an epithet of Balarāma.
Apte 1890
English
हालः [हलो अस्त्यस्य अण्, हल एव वा अण्] 1 A plough.
2 N. of Balarāma.
3 N. of Śālivāhana.
Comp.
भृत् m. an epithet of Balarāma.
Monier Williams Cologne
English
हाल a
m.
=
 हल, a plough,
L.
a ‘scraper’ (kind of bird),
Suśr.
 , Sch.
N.
 of Bala-rāma (cf. हलधर),
L.
of Sātavāhana,
Cat.
of a king (son of Ariṣṭa-karman),
VP.
हाल b, हालक, हालिक
&c.
 See
p.
 1293, cols. 1 and 2.
Monier Williams 1872
English
हाल हाल, अस्, m. (fr. rt. 1. हल् or fr. हल),
a plough
N. of Bala-rāma (as bearing a weapon
shaped like a ploughshare, see हल-धर)
N. of
Śālivāhana
of a king
(आ), f. spirituous liquor,
wine, the spirituous juice of the palm
(ई), f. a
wife's younger sister.
—हाल-भृत्, m. epithet of
Bala-rāma (= हल-भृत्).
—हालास्य-माहात्म्य
(°ल-आस्°), अम्, n., N. of a part of the Skanda-Purāṇa.
Benfey
English
हाल हाल,
I. i. e. हल + अ,
m.
1. A
plough.
2. Balarāma, Śālivāhana.
II.
f.
 ला, Spirituous liquor, Pañc. i. d. 62.
III.
f.
 ली, A wife's younger sister.
Apte Hindi
Hindi
हालः
पुं*
 - "हलो अस्त्यस्य अण्, हल एव वा अण्"
हल
हालः
पुं*
 - -
बलराम का नाम
हालः
पुं*
 - -
शालिवाहन का नाम
L R Vaidya
English
hAla {% m. %} 1. A plough
2. a name of Balarāma
3. a name of Śālivāhana (of Śātavāhana according to some).
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
हाल
Gāthāsaptaśatī or Gāthākośa or Saptaśatī.
Indian Epigraphical Glossary
English
hāla (EI 19), a land measure
same as hala.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
chang dngos
हाल
yongs 'bab
हाल
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
श्रेणिकस्तु भंभासारो हालः स्यात्सातवाहनः ।
-wordlist-
श्रेणिक (स्त्री), भम्भासार (स्त्री), हाल (स्त्री), सातवाहन (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
हालाहलं तथा हालं मुस्तायां मुस्तकोऽपि च ।
-wordlist-
हालाहल (पुंक्ली), हाल (पुंक्ली), मुस्तक (पुंक्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हालः,
पुं,
 (हलेन क्रीडतीति । अण् । यद्वा, हलतीति । हल + “ज्वलितिकसन्तेभ्यो णः ।”३ । १ । १४० । इति णः ।) बलरामः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
शालिवाहनराजः । इति हेम-चन्द्रः ॥
हलः । इति मेदिनी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हाल
पु०
 हलोऽस्त्यस्य अण् हल एव वा अण् । १ बलरामेत्रिका० । २ हले च मेदि० । ३ शालिवाहननृपे हेमच० ।
Capeller
German
हाल
m.
 N. eines Königs u. Dichters.
Burnouf
French
हाल हाल
m.
 (हल्) charrue.
Balarāma. -- F.
हाला vin, liqueur spiritueuse. -- F. हाली sœur cadette
d'une femme.
Stchoupak
French
हाल-
m.
n.
 d'un roi, auteur d'un poème prâkrit.