| YouTube Channel

हस् (has)

 
शब्दसागरः
English
हस् (ए) हसे r. 1st cl. (हसति)
1. To smile.
2. To laugh at, to ridicule:
(this root does not take the middle voice when it implies recipro-
cal action, as व्यतिहसन्ति they laugh at each other.)
3. To open, to
blow.
4. To joke.
5. To resemble.
6. To brighten up. With अप, To
deride. With परि, 1. To joke.
2. To laugh at. With प्र, 1. To
mock.
2. To laugh. With वि, 1. To smile.
2. To laugh at.
Capeller Eng
English
1 हस् interj. of laughter or mirth.
2 हस् ह॑सति (°ते),
pp.
हसित (q.v. ) laugh, smile
laugh at (instr. or
acc.
), mock, ridicule, cut out.
C.
हासयति make
laugh
mock, ridicule. अप
C.
mock, deride. अव the same. उप
smile
(also
C.
) laugh at, ridicule. परि sport or jest with (acc. )
scoff, deride. प्र laugh out (±हासम्)
laugh with (acc. )
laugh at,
ridicule.
C.
make laugh. संप्र laugh out
c. sport, jest. वि laugh
out
mock, deride (acc. ,
r.
gen.
). संवि laugh out, laugh.
Yates
English
हस् हसति 1.
a. To laugh, to laugh
at.
Apte
English
हस् [has], 1
P.
(हसति, हसित)
To smile, laugh (gently)
हससि यदि किंचिदपि दन्तरुचिकौमुदी हरति दरतिमिरमतिघोरम्
Gīt.*
1
Bk.*
7.63
14.93.
To laugh at, mock, ridicule (with
acc.
)
यमवाप्य विदर्भभूः प्रभुं हसति द्यामपि शक्रभर्तृकाम्
N.*
2.16.
(Hence) To surpass, excel, throw into the back-ground
यो जहासेव वासुदेवम् K.
Śi.*
1.71.
To resemble
श्रिया हसद्भिः कमलानि सस्मितैः
Ki.*
8.44.
To jest, joke.
To open, bloom, blow
हसद्बन्धुजीवप्रसूनैः.
To brighten up, or to clear up
भास्वा- नुदेष्यति हसिष्यति चक्रवालम् Subhāṣ.
Caus.
(हासयति-ते) To cause to smile
प्रमथमुखविकारैर्हासयामास गूढम्
Ku.*
7.95.
Apte 1890
English
हस् {c1c} P. (हसति, हसित) 1 To smile, laugh (gently)
हससि यदि किंचिदपि दंतरुचिकौमुदी हरति दरतिमिरमतिघोरं Gīt. 10
Bk. 7. 63, 14. 93.
2 To laugh at, mock, ridicule (with acc.)
यमवाप्य विदर्भभूः प्रमुं हसति द्यामपि शक्रभर्तृकां N. 2. 16.
3 (Hence) To surpass, excel, throw into the back-ground
यो जहासेव वासुदेवं K.
Śi. 1. 71.
4 To resemble
श्रिया हसद्भिः कमलानि सस्मितैः Ki. 8. 44.
5 To jest, joke.
6 To open, bloom, blow
हसद्बंधु जीवप्रसूनैः.
7 To brighten up, or to clear up
भास्वानुदेष्यति हसिष्यति चक्रवालं Subhāṣ.
Caus. (हासयति-ते) To cause to smile
Ku. 7. 95.
Monier Williams Cologne
English
1. हस्
cl.
1.
P.
(Dhātup. xvii, 72) हसति (mc. also °ते
pf. जहास, जहसे,
MBh.
&c.
aor.
अहसीत्
Gr.
fut. हसिता, ib.
हसिष्यति,
MBh.
&c.
inf.
हसितुम्, ib.
ind.
p.
हसित्वा, -हस्य, ib.),
to laugh, smile, laugh at (instr.), ṢaḍvBr.
Gobh.
MBh.
&c.
to deride, mock, ridicule (acc. ),
MBh.
R.
&c.
to surpass, excel, Kāvyād.
to expand, open (as a blossom),
Kuval.
:
Pass.
हस्यते (aor. अहासि), to be laughed or smiled at,
MBh.
Kāv.
&c.
:
Caus.
हासयति (aor. अजीहसत्), to cause to laugh,
Hariv.
Kum.
:
Desid.
जिहसिषति (cf. 1. जक्ष्)
Gr.
:
Intens.
जाहस्यते (p. °यमान,
MBh.
), जाहस्ति, to laugh continuously or immoderately, ib.
2. हस्
ind.
an exclamation of laughter or loud merriment (also employed as a Nidhana in the Sāman).
Monier Williams 1872
English
हस् 1. हस्, cl. 1. P. हसति, जहास, हसि-
ष्यति, अहसीत्, हसितुम्, to laugh, smile
to laugh at, ridicule (with acc.)
to resemble, (see
हसत्): Pass. हस्यते, Aor. अहासि: Caus. हासयति,
यितुम्, Aor. अजीहसत्, to cause to laugh, make laugh,
provoke laughter: Desid. जिहसिषति: Intens. जा-
हस्यते, जाहस्ति, to laugh immoderately
[cf. per-
haps Gr. τω-θεία, τω-θάζω
probably Lat. histrio.]
2. हस्, Ved. laughter, joy
brightness, brilliance.
—हस्-कर्तृ, ता, त्री, तृ, Ved. causing joy or
prosperity
making bright, (Sāy. = वृद्धेः कर्तृ
or प्रभासक, Ṛg-veda IV. 7, 3.)
—हस्-कार,
अस्, आ, अम्, Ved. causing brightness or radiance (said
of lightning
Sāy. = दीप्ति-कर, Ṛg-veda I. 23,
12).
—हस्-कृति, इस्, f., Ved. a song of praise
(इस्,
इस्, इ), causing joy, (Sāy. = हास-कारिन् or हर्षस्य
सूचक, Ṛg-veda VIII. 89, 6.)
Macdonell
English
हस् HAS, Ⅰ. P. (Ā. metr.) hasa, laugh, at 🞄(in. )
deride, ridicule (ac.)
mock, surpass
🞄expand, open (blossom): pp. hasita, 🞄laughing
laughed (= finite vb.)
ridiculed
🞄surpassed
n.
imps. -ṃ tayā, she laughed at 🞄(prati)
cs. hāsaya, P. cause (ac.) to laugh
🞄mock at (ac.): pp. hāsita, ridiculous
caused 🞄to laugh, made white
des. jakṣ [= jah(a)s], 🞄laugh: only pr. pt.
intv. jāhasya: pr. 🞄pt. -māna, laugh continuously. ava, deride. 🞄ud, laugh out = flash (of lightning). upa, 🞄deride
euphemistically = have sexual intercourse 🞄with (ac.): pp. derided
cs. ridicule. 🞄pari, jest, with any one (ac.)
ridicule. 🞄pra, break into a laugh hāsam)
laugh 🞄with any one (ac.)
laugh at anything
ridicule: 🞄pp. laughing
also = glittering, brilliant
🞄cs. cause to laugh. vi, laugh (out)
🞄laugh or mock at (ac., rarely g.): pp. laughing
🞄ridiculed, mocked. saṃ-vi, laugh (out).
Benfey
English
हस् हस्, i. 1, Par.
1. To laugh,
Daśak. in Chr. 185, 24
to smile,
Lass. 2. ed. 53, 48.
2. To laugh at
(with acc.), Śiś. 1, 71. हसित,
1.
Smiling.
2. Blown (as a flower).
n.
1. Laughter, jesting, Kir. 13, 47.
2.
Smiling, Böhtl. Ind. Spr. 396.
3. The
bow of Kāma, the god of love. कास्य,
Laughable, ridiculous, Pañc. i. d. 356.
n.
1. Laughter, mirth.
2. Amuse-
ment, Man. 9, 227.
3. Jest, Pañc.
209, 16
Rām. 2, 69, 5.
4. Ridicule,
Hit. pr. d. 7, M.M. Frequent. जाहस्,
जाहस्य, To smile very much, MBh.
3, 14650. Caus. हासय, To cause to
laugh, Kumāras. 7, 95. -- With व्यति
वि-अति, Par. To laugh at each other. --
With अप अप, To laugh at, Rām. 2,
35, 21. Caus. To ridicule, 1, 34, 17. --
With अव अव,
1. To laugh, Pañc.
191, 3
to smile, Lass. 2. ed. 55, 74.
2. To laugh at, ridicule, MBh. 3,
11181. अवहास्य, Ridiculous, Rām.
4, 14, 31. -- With उप उप, To mock,
Mṛcch. 49, 10. -- With प्र प्र,
1. To
laugh, Pañc. 216, 10
Rām. 1, 2, 23.
2. To mock, Nal. 12, 117. प्रहसित,
Laughing, cheerful, Pañc. 36, 2.
n.
Laughter, mirth. Caus. प्रहासित,
Caused to laugh, Daśak. in Chr. 196,
24. -- With संप्र सम्-प्र, To laugh,
MBh. 1, 3431. -- With वि वि,
1. To
laugh, Vikr. 12, 20
Lass. 73, 9
Pañc. 74, 15 (विहस्यमान, perhaps
corr. °हसमान, but also irreg.).
2.
To smile, Śāk. 17, 8.
3. To laugh at,
MBh. 1, 4762. विहसित,
n.
A gentle
laugh. -- With संवि सम्-वि, To laugh,
Mṛcch. 85, 14. -- Cf. probably Lat.
histrio
perhaps τεθεία, τωθάζω, fre-
quentative.
Apte Hindi
Hindi
हस्
"भ्वा* पर*, " - -
"मुसकराना, मन्द हंसी हंसना, "
हस्
"भ्वा* पर*, " - -
"हंसी उड़ाना, मखौल करना, उपहास करना (कर्म* के साथ)"
हस्
"भ्वा* पर*, " - -
"(अतः) आगे बढ़ जाना, श्रेष्ठ होना, दूसरे को पीछे छोड़ देना"
हस्
"भ्वा* पर*, " - -
मिलना-जुलना
हस्
"भ्वा* पर*, " - -
"मखौल उड़ाना, दिल्लगी करना "
हस्
"भ्वा* पर*, " - -
"खुलना, खिलना, फूलना "
हस्
"भ्वा* पर*, " - -
"चमकाना, मांजकर साफ़ करना"
हस्
"भ्वा* पर*, " - -
मंद हंसी हंसना
L R Vaidya
English
has {% vt. or vi. 1P (pp. हसित
pres. हसति) %} 1. To laugh, to smile, परिघोरुभुजानाह हसन्ती स्वागतं कपीन् Bt.vii.63, xiv.93
2. to open, to blow, e.g. हसिष्यति पद्मजालम्
3. to joke, Kir.xiii.47
4. to resemble, e.g. श्रिया हसद्भिः कमलानि सस्मितैः Kir.viii.44
5. to brighten up
6. to laugh at, to ridicule.With अप-, to deride, to ridicule.With अव-, to laugh at, to deride, स्थितावहस्येव पुरं मघोनः Bt.i.6.With उप-, to laugh at, to deride, कुटज किं कुसुमैरुपहस्यते Ghat.17.With परि-, 1. to laugh at, to deride, जनानामानंदः परिहसति निर्वाणपदवीम् G.L.5
2. to joke.With प्र-, 1. to laugh, to smile, ततः प्रहस्यापभयः पुरंदरम् R.iii.51
2. to mock, to deride, to ridicule, e.g. हसंतं प्रहसंत्येताः.With वि-, 1. to laugh gently, to smile, किंचिद्विहस्यार्थपतिं बभाषे R.ii.46
2. to laugh at, to ridicule, गौरीवक्त्रभृकुटिरचनां या विहस्येव फेनैः Megh.i.50, किमिति विषादसि रोदिषि विकला विहसति युवतिसभा तव सकला Git.G.ix.
Bopp
Latin
हस् 1. P. ridere, subridere. R. Schl. I. 46. 17.: जहासच
मुमोचच
MAH. 3. 3003.: हसिष्यन्ति. (Fortasse हस् e
धस्, quod in Intens. formaret दाधस्, ad quod gr. τω-ϑεία, τω-ϑάζω
referri possent.)
c. अप deridere, irridere, c. acc. R. Schl. II. 35. 31. --
Caus. id. R. Schl. II. 78. 17.
c. अव id. MAH. 3. 11181.
c. उप id. GHAT. 17.
c. प्र ridere. H. 4. 1. 41. BR. 3. 22. -- C. acc. ridere, irri-
dere alqm. N. 12. 117.
c. प्र praef. सम् ridere. MAH. 1. 3431.
c. वि id. MAH. 1. 4225. -- C. acc. irridere. MAH. 1. 4762.
Lanman
English
√has (hásati, -te
jahā́sa, jahasé
hasiṣyáti
hasitá
hásitum
hasitvā́
-hásya).
laugh.
+ pra, laugh out, laugh.
+ vi, laugh out.
Kridanta Forms
Sanskrit
हस् (ह꣡सेँ꣡ हसने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = हसनम्
अनीयर् = हसनीयः - हसनीया
ण्वुल् = हासकः - हासिका
तुमुँन् = हसितुम्
तव्य = हसितव्यः - हसितव्या
तृच् = हसिता - हसित्री
क्त्वा = हसित्वा
ल्यप् = प्रहस्य
क्तवतुँ = हसितवान् - हसितवती
क्त = हसितः - हसिता
शतृँ = हसन् - हसन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
हस्
मूलधातुः:
हसे
धात्वर्थः:
हसने
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
हसति
अनुबन्धादिविशेषः:
एदित्
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
हस् + *व्यति gegenseitig belachen, H XVII, 47. Mit °सम् Kaus. Gopāl. 69, 24.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
स्मि, हस्
verb
मन्दं हसनानुकूलव्यापारः।
"मां दृष्ट्वा सः अस्मयत।"
Synonyms:
हस्
verb
प्रसन्नतासूचकः स्मितानुकूलव्यापारः।
"बालकस्य वचनानि श्रुत्वा सर्वे अहसन्।"
Synonyms:
अवहस्, उपहस्, परिहस्, विहस्, हस्, अवमन्, कख्
verb
कस्यचित् दोषादिकम् उद्दिश्य सहासं निन्दनानुकूलः व्यापारः।
"रामः नित्यं अन्यान् अवहसति।"
Tamil
Tamil
ஹஸ் : புன்சிரிக்க, சிரிக்க, மலர, புஷ்பிக்க, பிரகாசிக்க, பரிகசிக்க.
Capeller
German
1. हस् Interj. des Lachens.
2. हस्, ह॑सति, °ते lachen, verlachen, verspotten.
p. p. हसित lachend o. verlacht,
verspottet, s. auch bes. Caus. हासयति
zum Lachen bringen. अव verlachen, ver-
spotten. उप dass., p. p. उपहसित ausgelacht,
verhöhnt. Caus. p. p. उपहासित
dass. परि scherzen, lachen, verspotten.
(Caus. zum Lachen machen. *) प्र auflachen,
lachen mit (Acc.), lachen, lächeln,
belachen, verspotten. p. p. lachend. वि
auflachen, lachen, lächen
auslachen.
p. p. lachend o. ausgelacht, verspottet.
Grassman
German
(√has), lachen. Mit úpa spotten
vgl. upahásvan.
Verbale hás
enthalten in has-kartṛ́, has-kārá, hás-kṛti.
Burnouf
French
*हस् हस्। हसामि 1
p. जहास
etc. Rire
rire de, ac.
S'épanouir.
Stchoupak
French
हस्-
{%-hasati -te
jahāsa jahase
ahāsi
hasiṣyati
hasyate %}
{%jāhasyate hāsayati
hasitahasitum %} हसित्वा °हस्य -- rire, sourire, rire
de (instr.)
s'ouvrir (bourgeon)
railler
éclipser, effacer (en
surpassant)
caus. faire rire
se moquer de (acc.)
a. v. qui rit
moqué,
éclipsé
impers. on a ri
nt. rire, fait de rire.