| YouTube Channel

हविष्य (haviSya)

 
शब्दसागरः
English
हविष्य
n.
 (-ष्यं)
1. Clarified butter.
2. Rice mixed with Ghee.
3. Any
thing fit for an oblation.
E.
 हविस् an oblation, यत्
aff.
 of fitness.
Capeller Eng
English
हविष्य॑
a.
 fit for an oblation
m.
n.
 sacrificial food.
Yates
English
हविष्य (ष्यं) 1.
n.
 Clarified butter
rice mixed with
ghi.
Wilson
English
हविष्य
n.
 (-ष्यं)
1 Clarified butter.
2 Rice mixed with Ghee.
E.
 हविस् an oblation, यत्
aff.
 of fitness.
Apte
English
हविष्यम् [haviṣyam], [हविषे हितं यत्]
Anything fit for an oblation
दर्भाः पवित्रं पूर्वाह्णो हविष्याणि च सर्वशः
Ms.*
 3.256
11. 77, 16
Y.*
 1.239
(नन्दव्रजकुमारिकाः) चेरुर्हविष्यं भुञ्जनाः कात्यायन्यर्चनव्रतम्
Bhāg.*
 1.22.1.
Clarified butter.
Wild rice.
Rice mixed with ghee.
Comp.
 -अन्नम् food fit to be eaten during certain holidays or days of fast. -आशिन्, -भुज्
m.
 fire.
Apte 1890
English
हविष्यं [हविषे हितं यत्] 1 Anything fit for an oblation
Ms. 3. 256, 11. 78, 107
Y. 1. 239.
2 Clarified butter.
3 Wild rice.
4 Rice mixed with ghee.
Comp.
अन्नं food fit to be eaten during certain holidays or days of fast.
आशिन्,
भुज् m. fire.
Monier Williams Cologne
English
हविष्य᳡
mfn.
 fit or prepared for an oblation,
RV.
TS.
worthy of an oblation or sacrifice (as Śiva),
MBh.
हविष्य᳡ mn. anything fit for an oblation (esp. rice or other kinds of grain), sacrificial food (cf. comp.
n.
=
 घृत, हविस्
&c.
 ),
GṛŚrS.
Mn.
MBh.
&c.
Monier Williams 1872
English
हविष्य, अम्, n. anything fit for an oblation
clarified butter
wild rice (or any similar wild grain)
rice mixed with ghee
a hymn in praise of oblations
(Ved).
—हविष्य-भुज्, क्, क्, क्, eating clarified
butter
(क्), m. fire.
—हविष्यान्न (°य-अन्°), अम्,
n. food fit to be eaten during certain holy days
(or during the continuance of fasts and other re-
ligious observances)
any particularly pure food (as
wheat, cow's milk, &c.).
—हविष्याशिन् (°य-आश्°),
ई, इनी, इ, devouring clarified butter, (Manu XI. 218)
(ई), m. fire.
Benfey
English
हविष्य हविष्य, i. e. हविस् + य,
n.
1. Clarified butter.
2. The same with
rice.
3. An oblation, Man. 3, 256.
4.
Wild grains, Man. 11, 77
106.
Apte Hindi
Hindi
हविष्यम्
नपुं*
 - हविषे हितम् कर्मणि यत्
"कोई भी वस्तु जो आहुति देने के उपयुक्त हो @ मनु* ३/२५६, ११/७७, १०६, याज्ञ* २/२३९"
हविष्यम्
नपुं*
 - -
गर्म किया हुआ मक्खन
L R Vaidya
English
havizya {% n. %} 1. Any thing fit for an oblation, M.iii.256, Yaj.ii.240
2. clarified butter.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
घृतं हविष्यमाज्यं च हविराघारसर्पिषी ।
-wordlist-
घृत (क्ली), हविष्य (क्ली), आज्य (क्ली), हविस् (क्ली), आघार (पुं), सर्पिस् (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हविष्यं,
क्ली,
 (हविषे हितम् । हविस् + “उग-वादिभ्यो यत् ।” ५ । १ । २ । इति यत् ।)घृतम् । यथा, --“घृतं हविष्यमाज्यञ्च हविराघारसर्पिषी ॥
”इति हेमचन्द्रः ॥
हविष्यान्नम् । यथा, --“त्रयोदश्यां कृतस्नानो ब्रह्मचारी समाहितः ।निरामिषं हविष्यं वा सकृद्भुञ्जीत नान्यथा ॥
”इति शितरात्रिव्रतकथा ॥
* ॥
अन्यच्च ।“हेमन्ते प्रथमे मासि नन्द व्रजकुमारिकाः ।चेरुर्हविष्यं भुञ्जानाः कात्यायन्यर्च्चनव्रतम् ॥
”इति श्रीमद्भागवतम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हविष्य
न०
 हविषे हितम् यत् । १ वृते हेमच० । स्मृत्युक्तेहैमन्तिकादावन्ने च “चेरुर्हविष्यं भुञ्जामाः” भाग० १० ।“नारिकेलफलञ्चैव कदलीं लवलीं तथा । आम्बमामल-कञ्चैव पनपञ्च हरीतकीम् । प्रतान्तरप्रशस्तञ्च हविष्यंमन्वते बुधाः” ति० त० अगस्त्यसंहिता ।
Capeller
German
हविष्य zur Opfergabes gehörig, Opfer-,
auch
m.
n.
 = folg.
Grassman
German
haviṣyà, a., mit havis versehen.
-am áśvam {162, 4}.
Stchoupak
French
हविष्य-
a. digne du sacrifice (Śiva)
m.
 nt. produit (grains de riz
not.) servant à l'oblation.
°भुज्- ag. qui mange ce qui sert à l'oblation
-हविष्याशिन्-
id.