हलाहल (halAhala)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishहलाहलः [halāhalḥ] हलाहलम् [halāhalam], हलाहलम् 1 हाल(ला)हल.
A kind of snake.
A sort of lizard.
A kind of deadly poison
see हाल(ला)हलम्.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishHindi
Hindiजहर
Apte Hindi
Hindiहलाहलः
- "हलाहल, पृषो*"
एक प्रकार का घातक विष जो समुद्रमंथन के परिणाम स्वरूप मिला था
हलाहलः
- "हलाहल, पृषो*"
"घातक विष, या जहर "
हलाहलम्
- "हलाहल, पृषो*"
एक प्रकार का घातक विष जो समुद्रमंथन के परिणाम स्वरूप मिला था
हलाहलम्
- "हलाहल, पृषो*"
"घातक विष, या जहर "
L R Vaidya
Englishअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritविषः क्ष्वेडो रसस्तीक्ष्णं गरलोऽथ हलाहलः ॥ ११९५ ॥
वत्सनाभः कालकूटो ब्रह्मपुत्रः प्रदीपनः ।
सौराष्ट्रिकः शौल्किकेयः काकोलो दारदोऽपि च ॥ ११९६ ॥
अहिच्छत्त्रो मेषशृङ्गकुष्टवालूकनन्दनाः ।
कैराटको हैमवतो मर्कटः करवीरकः ॥ ११९७ ॥
सर्षपो मूलको गौरार्द्रकः सक्तुककर्दमौ ।
अङ्कोल्लसारः कालिङ्गः शृङ्गिको मधुसिक्थकः ॥ ११९८ ॥
इन्द्रो लाङ्गुलिको विस्फुलिङ्गपिङ्गलगौतमाः ।
मुस्तको दालवश्चेति स्थावरा विषजातयः ॥ ११९९ ॥
विष (पुंक्ली), क्ष्वेड (पुं), रस (पुंक्ली), तीक्ष्ण (क्ली), गरल (पुंक्ली), हलाहल (पुं), वत्सनाभ (पुं), कालकूट (पुं), ब्रह्मपुत्र (पुं), प्रदीपन (पुं), सौराष्ट्रिक (पुं), शौल्किकेय (पुं), काकोल (पुं), दारद (पुं), अहिच्छत्त्र (पुं), मेषशृङ्ग (पुं), कुष्ठ (पुं), वालूक (पुं), नन्दन (पुं), कैराटक (पुं), हैमवत (पुं), मर्कट (पुं), करवीर (पुं), सर्षप (पुं), मूलक (पुं), गौरार्द्रक (पुं), सक्तुक (पुं), कर्दम (पुं), अङ्कोल्लसार (पुं), कालिङ्ग (पुं), शृङ्गिक (पुं), मधुसिक्थक (पुं), इन्द्र (पुं), लाङ्गुलिक (पुं), विस्फुलिङ्ग (पुं), पिङ्गल (पुं), गौतम (पुं), मुस्तक (पुं), दालव (पुं), स्थावरविष (पुं)
स्यादञ्जनाधिका हालिन्यञ्जनिका हलाहलः ॥ १२९८ ॥
अञ्जनाधिका (स्त्री), हालिनी (स्त्री), अञ्जनिका (स्त्री), हलाहल (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritशृङ्गिक
शृङ्गिक, वत्सनाभ, कालकूट, हलाहल, काकोल, विस्फुलिङ्ग
शृङ्गिको वत्सनाभश्च कालकूटो हलाहलः ।
काकोलो विस्फुलिङ्गश्च तद्भेदाः स्युरनेकधा ॥ ६४७ ॥
verse 3.1.1.647
page 0074
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritहलाहलः, (हलमिव आ समन्तात् सर्व्वाङ्गेषुहलति कर्षतीति । आ + हल + अच् ।) विष-भेदः । यथा, --“समौ कञ्चुकनिर्म्मोकौ क्ष्वेडस्तु गरलं विषम् ।पुंसि क्लावे च काकोलकालकूटहलाहलाः ॥
”इत्यमरः । १ । ८ । १० ॥
हलमिव आ समन्तात् हलति विलिखतिहलाहलः । हलज विलेखे अन् स्वार्थे ष्णेहालाहलश्च । निपातनात् ललोपे हाहलश्च ।“हालाहलं हालहलं हाहलञ्च हलाहलम् ॥
”इति रुद्रः ॥
एते काकोलादयस्त्रयः पुंसि क्लीवे चेत्यन्वयः ।केचित्तु क्ष्वेडभेदा इति पुंस्त्वे वक्ष्वमाणत्वात्पुंसि क्लीवे चेत्यस्य विषमित्यनेन सम्बन्धः ।इत्याहुः । तन्नातिहृद्यम् ।“काकोलमुग्रतेजः स्यात् कृष्णच्छवि महा-विषम् ।”इति वैद्यकम् ।“तत् कालकूटं विषमुग्रतेजःकण्ठे धृतं पर्व्वतराजकन्ये ॥
”इति व्यासः ॥
हालाहलं विषमिव प्रगुणं तदेव इति वामनः ॥
“मधु तिष्ठति वाचि योषितां हृदये हलाहलंमहद्विषम् ।अतएव निपीयतेऽधरो हृदयं मुष्टिभिरेवताड्यते ॥
”इति कुलचरितेऽश्वघोषः । इति भरतः ॥
(मूलजविषभेदः ।“सङ्कोचं मर्क्कटं शृङ्गिविष हलाहलन्तया ।एवमादीनि चान्यानि मूलजानि स्थिराणि च ॥
”इति चरके चिकित्सास्थाने २५ अध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
