धातुः: दृप्
मूलधातुः: दृप
धात्वर्थः: सन्दीपने
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: दर्पयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः: आधृषीयः


धातुः: दृप्
मूलधातुः: दृप
धात्वर्थः: उत्क्लेशे
गणः: तुदादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: दृपति


धातुः: दृप्
मूलधातुः: दृप
धात्वर्थः: हर्ष-मोहनयोः
गणः: दिवादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: दृप्यति
अनुबन्धादिविशेषः: पुषादिः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

दृपँ दृप (अर्थः)  हर्षण,मोहनयोः
(अर्थविवरणम्) मोहनं गर्व 
इति स्वामी हर्षविमोचनयोरित्येके ( दृप्यति ) इत्यादि पूर्ववत् ( दर्पणः ) नन्द्यादिः अमुमुत्कलेषे तुदादिः तृपिदृप्योरनुदात्तेत्त्वममर्थम् इट् तु रधादित्वाद्विकल्पित इति न तन्निवृत्त्यर्थम् 88

दृपँ दृप हर्षण,मोचनयोः 
- दृप्यति  अदृपत् अदार्प्सीत् अद्राप्सीत् अदर्पीत्  दृप्तः  दर्पणः  दर्पकः  90

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“दृप सन्दीपने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘तृप तृप्तौ’ <a href="#foot_krm03">3</a> इत्यस्य पाठान्तरोऽयम्। </li> <li>दर्पकः-र्पिका, दिदर्पयिषकः- षिका;</li> <li> दर्पकः-र्पिका, दिदर्पिषकः-षिका, दरीदृपकः-पिका;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकचर्पयतिवत् <a href="#foot_krm04">4</a> बोध्यानि।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (८६१)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१८२१। सक। सेट्। उभ। आधृषीयः।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (७७३)</li> <li id="foot_krm04">04 => (५५४)</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“दृप उत्क्लेशे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘दृफ’ इति द्वितीयान्तोऽयमित्येके। </li> <li>दर्पकः-र्पिका, दर्पकः-र्पिका, दिदर्पिषकः-षिका, दरीदृपकः-पिका;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि तौदादिकतृपतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> ज्ञेयानि। </li> <li><a href="#foot_krm04">4</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (८६०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (६-तुदादिः-१३१३। अक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (७७२)</li> <li id="foot_krm04">04 => [पृष्ठम्०७६३+ २७]</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“दृप हर्षमोहनयोः”@} <a href="#foot_krm02">2</a> रधादिः। </li> <li>‘हर्षमोचनयोः’ इति मैत्रेयः। </li> <li>‘मोहनम् = गर्वः’ इति स्वामी। </li> <li>धातोरस्यानुदात्तत्वेऽपि नात्मनेपदित्वम्, न वा इण्णिषेधः। </li> <li>किं तु ‘अनु- दात्तस्य च ऋदुपधस्य--’ <a href="#foot_krm03">3</a> इत्यत्र ग्रहणार्थमेवानुदात्तत्वम्। </li> <li>‘रधादिभ्यश्च’ <a href="#foot_krm04">4</a> इत्यनेन, तेनेड्विकल्पः। </li> <li>‘रधादित्वादिमौ- वेट्कावमर्थमनुदात्तता।’ इति वचनमिह स्मर्तव्यम्। </li> <li>दर्पकः-र्पिका, दर्पकः-र्पिका, दिदर्पिषकः-षिका-दिदृप्सकः-प्सिका, दरीदृपकः-पिका;</li> <li> दर्पिता-द्रप्ता-दर्प्ता-त्रीं, इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि दैवादिकतृप्यतिवत् <a href="#foot_krm05">5</a> ज्ञेयानि। </li> <li><a href="#foot_krm06">6</a> दर्पणः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (८५९)</li> <li id="foot_krm02">02 => (४-दिवादिः-११९६। अक। वेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (६-१-५९)</li> <li id="foot_krm04">04 => (७-२-४५)</li> <li id="foot_krm05">05 => (७७०)</li> <li id="foot_krm06">06 => [[१। दर्पयति = हर्षयतीत्यर्थे ण्यन्तादस्मात् नन्द्यादित्वात् (३-१-१३४) कर्तरि ल्युप्रत्यये, अनादेशे च रूपमेवम्। दर्पणः = आदर्शः।]]</li></ul>

दृप् (दृ꣡पँ꣡ सन्दीपने इत्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = दर्पणम्
अनीयर् = दर्पणीयः - दर्पणीया
ण्वुल् = दर्पकः - दर्पिका
तुमुँन् = दर्पयितुम् / दर्पितुम्
तव्य = दर्पयितव्यः / दर्पितव्यः - दर्पयितव्या / दर्पितव्या
तृच् = दर्पयिता / दर्पिता - दर्पयित्री / दर्पित्री
क्त्वा = दर्पयित्वा / दर्पित्वा
ल्यप् = प्रदर्प्य / प्रदृप्य
क्तवतुँ = दर्पितवान् / दृपितवान् - दर्पितवती / दृपितवती
क्त = दर्पितः / दृपितः - दर्पिता / दृपिता
शतृँ = दर्पयन् / दर्पन् - दर्पयन्ती / दर्पन्ती
शानच् = दर्पयमाणः / दर्पमाणः - दर्पयमाणा / दर्पमाणा

दृप् (दृ꣡पँ꣡ उत्क्लेशे - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = दर्पणम्
अनीयर् = दर्पणीयः - दर्पणीया
ण्वुल् = दर्पकः - दर्पिका
तुमुँन् = दर्पितुम्
तव्य = दर्पितव्यः - दर्पितव्या
तृच् = दर्पिता - दर्पित्री
क्त्वा = दर्पित्वा
ल्यप् = प्रदृप्य
क्तवतुँ = दृपितवान् - दृपितवती
क्त = दृपितः - दृपिता
शतृँ = दृपन् - दृपन्ती / दृपती

दृप् (दृ॒पँ꣡ हर्षमोहनयोः - दिवादिः - वेट्)
ल्युट् = दर्पणम्
अनीयर् = दर्पणीयः - दर्पणीया
ण्वुल् = दर्पकः - दर्पिका
तुमुँन् = दर्पितुम् / दर्प्तुम् / द्रप्तुम्
तव्य = दर्पितव्यः / दर्प्तव्यः / द्रप्तव्यः - दर्पितव्या / दर्प्तव्या / द्रप्तव्या
तृच् = दर्पिता / दर्प्ता / द्रप्ता - दर्पित्री / दर्प्त्री / द्रप्त्री
क्त्वा = दर्पित्वा / दृप्त्वा
ल्यप् = प्रदृप्य
क्तवतुँ = दृप्तवान् - दृप्तवती
क्त = दृप्तः - दृप्ता
शतृँ = दृप्यन् - दृप्यन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

दृपँ दृप हर्ष,मोहनयोः
- (अर्थविवरणम्) मोहनं गर्वः 
दृप्यति  द्रप्ता, दर्प्ता दर्पिता  दृप्तः  अदृपत्, अद्राप्सीत् अदार्प्सीत्  84

दृप - हर्षमोहनयोः (दिवा० पर० अक० वे०) दृप्यति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಹರ್ಷ ಹೊಂದು /ಸಂತೋಷಪಡು

दृप - हर्षमोहनयोः (दिवा० पर० अक० वे०) दृप्यति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಗರ್ವ ಹೊಂದು /ಅಹಂಕಾರ ಪಡು
प्रयोगाः - >"दृप्तारिसन्त्रासखिलीकृतात्स कथञ्चिदम्भोदविहारमार्गात्" । "को न दृप्यति वित्तेन कुकृत्ये को न पण्डितः" ।
उल्लेखाः - >कुमा० १२-२, हितो०

हर्षमोहनयोः (harSamohanayoH)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)