| YouTube Channel

हर्यश्व (haryazva)

 
शब्दसागरः
English
हर्य्यश्व
m.
 (-श्वः) INDRA.
E.
 हरि green, अश्व a horse
also हरिहय &c.
Capeller Eng
English
1 हर्यश्व
m.
 = 1 हरिहय.
2 ह॑र्यश्व
a.
 = 2 हरिहय.
Yates
English
हर्य्यश्व (श्वः) 1.
m.
 Indra.
Wilson
English
हर्य्यश्व
m.
 (-श्वः) INDRA.
Monier Williams Cologne
English
हर्य्—अश्व
m.
 a bay horse (of Indra),
MBh.
R.
ह॑र्य्—अश्व (ह॑र्य्-),
mfn.
 possessing bay horses,
RV.
ह॑र्य्—अश्व
m.
N.
 of Indra,
BhP.
of Śiva,
MBh.
of various men, ib.
Hariv.
R.
Pur.
Pāṇ.
N.
 of the sons of Dakṣa,
Hariv.
Pur.
Monier Williams 1872
English
हर्यश्व हर्य्-अश्व। See p. 1166, col. 3.
Macdonell
English
हर्यश्व hári‿aśva,
a.
 drawn by tawny steeds 🞄(RV.)
m.
 (C.) ep. of Indra
N.: -cāpa,
m.
n.
 🞄Indraʼs bow, rainbow.
Benfey
English
हर्यश्व हर्यश्व, i. e. हरि-अश्व,
m.
Indra.
Apte Hindi
Hindi
हर्यश्वः
पुं*
 हरि-अश्वः -
इन्द्र
हर्यश्वः
पुं*
 हरि-अश्वः -
शिव
L R Vaidya
English
hari-aSva {% m. %} 1. Indra
2. Śiva.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
इन्द्रो हरिर्दुश्च्यवनोऽच्युताग्रजो वज्री विडौजा मघवान्पुरंदरः ।
प्राचीनबर्हिः पुरुहूतवासवौ संक्रन्दनाखण्डलमेघवाहनाः ॥ १७१ ॥
सुत्रामवास्तोष्पतिदल्मिशक्रा वृषा शुनासीरसहस्रनेत्रौ ।
पर्जन्यहर्यश्वऋभुक्षिबाहुदन्तेयवृद्धश्रवसस्तुराषाट् ॥ १७२ ॥
सुरर्षभस्तपस्तक्षो जिष्णुर्वरशतक्रतुः ।
कौशिकः पूर्वदिग्देवाप्सरःस्वर्गशचीपतिः ॥ १७३ ॥
पृतनाषाडुग्रधन्वा मरुत्वान्मघवास्य तु ।
-wordlist-
दिक्पाल (पुं), इन्द्र (पुं), हरि (पुं), दुश्च्यवन (पुं), अच्युताग्रज (पुं), वज्रिन् (पुं), विडौजस् (पुं), मघवन् (पुं), पुरन्दर (पुं), प्राचीनबर्हिस् (पुं), पुरुहूत (पुं), वासव (पुं), सङ्क्रन्दन (पुं), आखण्डल (पुं), मेघवाहन (पुं), सुत्रामन् (पुं), वास्तोष्पति (पुं), दल्मि (पुं), शक्र (पुं), वृषन् (पुं), सुनाशीर (पुं), सहस्रनेत्र (पुं), पर्जन्य (पुं), हर्यश्व (पुं), ऋभुक्षिन् (पुं), बाहुदन्तेय (पुं), वृद्धश्रवस् (पुं), तुराषाह् (पुं), सुरर्षभ (पुं), तपस्तक्ष (पुं), जिष्णु (पुं), वरक्रतु (पुं), शतक्रतु (पुं), कौशिक (पुं), पूर्वदिक्पति (पुं), देवपति (पुं), अप्सरःपति (पुं), स्वर्गपति (पुं), शचीपति (पुं), पृतनाषाह् (पुं), उग्रधन्वन् (पुं), मरुत्वत् (पुं), मघवन् (पुं)
Mahabharata
English
Haryaśva^1, king of Ayodhyā. § 565 (Gālavacarita): V, 115, 3934 (Ikshvākuṃ…Ayodhyāyāṃ), 3936, 3937
116, 3938, 3944, 3951, 3952, 3957 (obtained Madhavī by giving 200 horses to Gālava, and begat with her the sor Vasumanas).--§ 761 (Ānuśāsanik.): XIII, 115, 5669 (the same(?), among the kings who abstained from meat during the month of Kārttika).
Haryaśva^2, king of the Kāśis, father of Sudeva and grandfather of Divodāsa. § 736b (Vītahavyop.): XIII, 30, 1949 (Divodāsapitāmahaḥ), 1952 (ºsya dāyadaḥ…Sudevaḥ).
Haryaśva^3 = Śiva (1000 names^2).
पुराणम्
English
हर्यश्व १ / HARYAŚVA I. The five thousand sons born to dakṣa by his wife Asiknī are known as Haryaśvas. (See Asiknī II).
हर्यश्व २ / HARYAŚVA II. A King of the solar dynasty. The following information about him is culled from the mahābhārata.(1) He was king of ayodhyā. A Powerful ruler, he had a fully equipped army. (Udyoga Parva, Chapter 115. Verse 18).(2) He took mādhavī, daughter of yayāti as his wife and thus solved the problem of gurudaksiṇā for gālava. (See under gālava). (3) Never in life did he eat flesh. (anuśāsana parva, Chapter 11, Verse 67).
हर्यश्व ३ / HARYAŚVA III. Father of sudeva, King of kāśī. He was killed by the sons of vītahavya. (Anuśāsana Parva, Chapter 30, Verse 10).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हर्य्यश्वः,
पुं,
 (हरिनामा हरिवर्णो वा अश्वोयस्य ।) इन्द्रः । इति केचित् ॥
(यथा, भाग-वते । ८ । ११ । २१ ।“हरीन् दशशतान्याजौ हर्य्यश्वस्य बलः शरैः ।तावद्भिरर्द्दयामास युगपल्लघुहस्तवान् ॥
”हरिनामा हरिवर्णो वा अश्वः इति कर्म्मधारयेणइन्द्राश्वः । यथा, महाभारते । ३ । २८९ । १३ ।“अयं हर्य्यश्वयुग् जैत्रो मघोनः स्यन्दनोत्तमः ।अनेन शक्रः काकुस्थः समरे दैत्यदानवान् ।शतशः पुरुषव्याघ्र ! रथोदारेण जघ्निवान् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हर्य्यश्व
पु०
 हरिनामा हरिवर्णो वाऽश्वोऽस्य । इन्द्रे ।
Capeller
German
1. हर्यश्व
m.
 ein falbes Ross.
2. ह॑र्यश्व falbrossig
m.
 bein. Indra's,
Mannsn.
Grassman
German
(háryaśva), hári-aśva, a., goldgelbe Rosse habend, überall von Indra.
-a indra {266, 5}
{270, 9}
{278, 2}
{331, 7}
{538, 1}. _{538, 2}
{540, 4}
{553, 5}
{699, 3}
{930, 3}. _{930, 5}
{954, 8}
{535, 4}
{537, 1}
{548, 15}
{668, 10}.
-as índras {675, 4}
{278, 4}.
-am (índram) {270, 4}
{641, 10}
{1022, 2}.
-ena (índreṇa) {208, 3}.
-āya índrāya {547, 1}
{286, 7}
{541, 5}
{547, 12}.
-asya (índrasya) {265, 3}.
Burnouf
French
हर्यश्व हर्यश्व a. (हरि) qui a des chevaux jaunes, ép.
d'Agni, Vd.
Indra.