| YouTube Channel

हरिद्रु (haridru)

 
शब्दसागरः
English
हरिद्रु
m.
 (-द्रुः)
1. A tree.
2. A plant, (Curcuma zanthorrhizon. )
E.
 हरि
a monkey, द्रु to go, Unādi
aff.
 कु ।
Yates
English
हरिद्रु (द्रुः) 2.
m.
 A tree, a plant,
Curcuma.
Wilson
English
हरिद्रु
m.
 (-द्रुः)
1 A tree.
2 A plant, (Curcuma zanthorrhizon. )
E.
 हरि a monkey, द्रु to go, Uṇādi
aff.
 कु.
Apte
English
हरिद्रुः [haridruḥ], 1 A tree.
A kind of plant (Mar. दारूहळद).
Monier Williams Cologne
English
1. हरि॑—द्रु (हरि॑-),
mfn.
 moving in the yellow (Soma
said of the Soma-stones),
RV.
 (more correctly accentuated हरि-द्रु॑).
2. हरि॑—द्रु (हरि॑-),
m.
 a kind of tree (accord. to
L.
 ‘Chloroxylon Swietenia
a sort of Pinus
Curcuma Aromatica’),
ŚBr.
KātyŚr.
Hariv.
a tree (in general),
L.
(हरि-द्रु),
N.
 of a pupil of Kalāpin,
Pāṇ.
 iv, 3, 104, Sch.
Macdonell
English
हरिद्रु harí-dru,
m.
 a tree.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वृक्षोऽगः शिखरी च शाखिफलदावद्रिर्हरिद्रुर्द्रुमो
जीर्णो द्रुर्विटपी कुठः क्षितिरुहः कारस्करो विष्टरः ।
नन्द्यावर्तकरालिकौ तरुवसू पर्णी पुलाक्यंह्रिपः
सालानोकहगच्छपादपनगा रूक्षागमौ पुष्पदः ॥ १११४ ॥
-wordlist-
वृक्ष (पुं), अग (पुं), शिखरिन् (पुं), शाखिन् (पुं), फलद (पुं), अद्रि (पुं), हरिद्रु (पुं), द्रुम (पुं), जीर्ण (पुं), द्रु (पुं), विटपिन् (पुं), कुठ (पुं), क्षितिरुह (पुं), कारस्कर (पुं), विष्टर (पुं), नन्द्यावर्त (पुं), करालिक (पुं), तरु (पुं), वसु (पुं), पर्णिन् (पुं), पुलाकिन् (पुं), अंह्रिप (पुं), साल (पुं), अनोकह (पुं), गच्छ (पुं), पादप (पुं), नग (पुं), रूक्ष (पुं), अगम (पुं), पुष्पद (पुं)
Vedic Reference
English
Hari-dru in the Śatapatha Brāhmaṇa (xiii. 8, 1, 16) is the
name of a tree (Pinus deodora).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हरिद्रुः,
पुं,
 (हरिवर्णः द्रुर्वृक्षः ।) वृक्षः । इतिहेमचन्द्रः ॥
दारुहरिद्रा । इत्यमरः । २ । ४ । १०१ ॥
तथा चोक्तम् ।“दार्व्वी दारुहरिद्रा च पर्ज्जन्या पर्ज्जनीति च ।कटङ्कटेरी पीता च भवेत् सैव च पञ्चधा ॥
सैव कालीयकः प्रोक्तस्तथा कालेयकोऽपि च ।पीतद्रुश्च हरिद्रुश्च पीतदारु कपीतकम् ।दार्व्वी निशागुणा किन्तु नेत्रकर्णस्य रोगनुत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
वृक्षविशेषः । हलदीवा इति हिन्दी भाषा ।तत्पर्य्यायः । पीतदारु ५ पीतकाष्ठः ३ पीतकः ४कदम्बकः ५ सुपुष्पः ६ सुराह्वः ७ पीतकद्रुमः ८ ।अस्य गुणाः । शीतलत्वम् । तिक्तत्वम् । मङ्ग-ल्यत्वम् । पित्तवातनानात्वग्दोषनाशित्वम् ।अङ्गकान्तिकरत्वम् । बल्यत्वञ्च । इति राज-निर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हरिद्रु
पु०
 हरिः हरिद्वर्णो दलादिद्वारा द्रुः । १ वृक्षमात्रेहेमच० । २ दारुहरिद्रायाञ्च अमरः ।
Grassman
German
harídru, a., neben hari-ṣā́c, und also vielleicht hari-drú zu betonen, dann wäre die Bedeutung etwa: den gelben Rossen (Presssteinen hári 9) nachrennend.
-avas pitáras {920, 12}.