हरिद्रा (haridrA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 हरिद्रा f.
  (-द्रा) Turmeric,  (either the plant or the powdered root) E.
 
हरित् green,  द्रु to flow or ooze,  aff.
   ड
 or हरि VISHṆU,  &c.,  दृ to be
regarded,  aff.
   क.

Yates

English

 हरिद्रा (द्रा) 1.
f.
  Turmeric.

Spoken Sanskrit

English

हरिद्रा 	-	 haridrA 	-	 f.
  	-	 turmeric
कावेरी 	-	  kAverI 	-	 f.
  	-	 turmeric
सुन्दरी 	-	  sundarI 	-	 f.
  	-	 turmeric
उमा 	-	  umA 	-	 f.
  	-	 turmeric
कङ्कटेरी 	-	  kaGkaTerI 	-	 f.
  	-	 turmeric
कटङ्कटेरी 	-	  kaTaGkaTerI 	-	 f.
  	-	 turmeric
काञ्चनी 	-	  kAJcanI 	-	 f.
  	-	 turmeric
क्षणदा 	-	  kSaNadA 	-	 f.
  	-	 turmeric
क्षपा 	-	  kSapA 	-	 f.
  	-	 turmeric
गन्धपलाशिका 	-	  gandhapalAzikA 	-	 f.
  	-	 turmeric
घर्षणी 	-	  gharSaNI 	-	 f.
  	-	 turmeric
जनेष्टा 	-	  janeSTA 	-	 f.
  	-	 turmeric
तमस्वती 	-	  tamasvatI 	-	 f.
  	-	 turmeric
तमि 	-	  tami 	-	 f.
  	-	 turmeric
त्रियामा 	-	  triyAmA 	-	 f.
  	-	 turmeric
दीर्घरङ्गा 	-	  dIrgharaGgA 	-	 f.
  	-	 turmeric
धारा 	-	  dhArA 	-	 f.
  	-	 turmeric
निशा 	-	  nizA 	-	 f.
  	-	 turmeric
निशाह्वा 	-	  nizAhvA 	-	 f.
  	-	 turmeric
पिङ्गवर्णवती 	-	  piGgavarNavatI 	-	 f.
  	-	 turmeric

हरिद्रा 	-	 haridrA 	-	 f.
  	-	 turmeric
हरिद्रा 	-	 haridrA 	-	 f.
  	-	  turmeric  [ Curcuma Longa - Bot. ]
हरिद्रा 	-	 haridrA 	-	 f.
  	-	  turmeric or its root ground to powder

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 हरिद्रा
f.
  (-द्रा) Turmeric,  (either the plant or the powdered root.)
E.
  हरित् green,  द्रु to flow or ooze,  aff.
   ड,  or हरि VIṢṆU, 
&c.,  दृ to be regarded,  aff.
   क.

Apte

English

हरिद्रा [haridrā],  [हरिं पीतवर्णं द्रवति द्रु-गतौ-ड]

Turmeric.

The root of turmeric powdered
 see Malli. on N.*
  22.49.Comp.   -अङ्गः a kind of pigeon.  -आभ a.
  of a yellow colour.

(भः) the yellow colour.

Zedoary.-गणपतिः,  -गणेशः a particular form of the god Gaṇeśa.  -राग,  -रागक a.
 

turmeric-coloured.

unsteady in attachment or affection,  fickle-minded (as a lover)
 (thus defined by Halāyudha: क्षणमात्रानुरागश्च हरिद्राराग उच्यते).

Apte 1890

English

 हरिद्रा [हरिं पीतवर्णं द्रवति द्रु-गतौ-ड] 1 Turmeric. 
2 The root of turmeric powdered
 see Malli. on N. 22. 49. 
Comp. 
आन a. of a yellow colour. (
भः) {1} the yellow colour. {2} Zedoary. 
गणपतिः,  
गणेशः a particular form of the god Gaṇeśa. 
राग,  
रागक a. {1} turmeric-coloured. {2} unsteady in attachment or affection,  fickle-minded (as a lover)
 (thus defined by Halāyudha: 
क्षणमात्रानुरागश्च हरिद्राराग उच्यते). 

Monier Williams Cologne

English

 हरिद्रा a (आ),  f.
 ,  see below.

 हरिद्रा b f.
  Curcuma Longa,  turmeric or its root ground to powder (46 synonyms of this plant are given),  Kauś.
 
 MBh.
  
 Suśr.
  &c.
  

 N.
  of a river,  Col.
 

Monier Williams 1872

English

 हरिद्रा,  f. turmeric
 the root of turmeric pow-
dered,  (forty-six synonyms of this plant are given.)
—हरिद्राक्त (°रा-अक्°),  अस्,  आ,  अम्,  smeared or
stained with turmeric.
—हरिद्रा-गणपति,  इस्,  or
हरिद्रा-गणेश,  अस्,  m. a particular form of the god
Gaṇesa (in whose honour a Mantra is repeated,  ac-
companied with offerings mixed with turmeric).
—हरिद्राङ्ग (°रा-अङ्°),  अस्,  m. ‘yellow-bodied, ’
a kind of yellow bird (= हरिताल).
—हरिद्राभ
(°रा-आभ),  अस्,  आ,  अम्,  resembling turmeric,  of a
yellow colour
 (अस्),  m. the plant Pīta-śāla,  q. v.
zedoary (= कर्पूरक).
—हरिद्रा-राग or हरि-
द्रा-रागक,  अस्,  आ,  अम्,  turmeric-coloured
 unsteady
in affection or attachment,  fickle,  capricious (like the
colour of turmeric which does not last).

Macdonell

English

 हरिद्रा haridrā,  f.
  turmeric: -rāga,  a.
  whose 🞄affection lasts only as long as the colour of 🞄turmeric.

Benfey

English

 हरिद्रा हरिद्रा,  f.
  Turmeric,  Sch.
ad Vikr. d. 53
 MBh. 3,  12880
 Rājat.
5,  381.

Apte Hindi

Hindi

हरिद्रा
स्त्री*
  - हरि + द्रु + ड + टाप्
हल्दी

हरिद्रा
स्त्री*
  - -
पिसी हुई हल्दी

L R Vaidya

English

 haridrA {% f. %} 1. Turmeric
 2. the root of turmeric powdered,  Mall. on Na.xxii.49.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

रजनी
स्त्री
रजनी,  हरिद्रा,  विभावरी
हरिद्रा रजनी प्रोक्ता रजनी च विभावरी ।
verse 2.1.1.56
page 0011

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 हरिद्रा °eine best. Göttin,  Mgs.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  दारुहरिद्रा,  पीतद्रुः,  कालीयकः,  हरिद्रवः,  दार्वी,  पचम्पचा,  पर्जनी,  पीतिका,  पीतदारु,  स्थिररागा,  कामिनी,  कटङ्कटेरी,  पर्जन्या,  पीता,  दारुनिशा,  कालीयकम्,  कामवती,  दारूपीता,  कर्कटिनी,  दारु,  निशा,  हरिद्रा
noun
 
वृक्षविशेषः।
 "दारुहरिद्रायाः काण्डः मूलं च औषधरूपेण उपयुज्यते।"

Synonyms:
  हरिद्रा,  हरित्,  सुवर्णा,  काञ्चनी,  पीता,  गौरी,  स्वर्णवर्णा,  कावेरी,  उमा,  शिवा,  दीर्घरागा,  हलद्दी,  पौञ्जा,  पीतवालुका,  हेमनाशा,  रञ्जनी,  भङ्गवासा,  घर्षिणी,  पीतिका,  रजनी,  मेहघ्नी,  बहुला,  वर्णिनी,  रात्रिनामिका,  निशाह्वा,  निशा,  शर्वरी,  वरवर्णिनी,  वर्णदाता,  मङ्गलप्रदा,  हेमरागिणी,  घर्षणी,  जनेष्टा,  कृमघ्नी,  लसा,  यामिनी,  वराङ्गी,  वरा,  वर्णदात्री,  पवित्रा,  हरिता,  विषघ्नी,  पिङ्गा,  मङ्गल्या,  मङ्गला,  लक्ष्मीः,  भद्रा,  शिफा,  शोभा,  शोभना,  सुभगाह्वया,  श्यामा,  जयन्तिका
noun
 
ओषधिमूलविशेषः। हरिद्रा नाम ओषधेः पीतवर्णीयानि मूलानि ये जनैः पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते। रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा च देहवर्णविधायित्वात् च प्रसाधकेषु उपयुज्यन्ते।
 "हरिद्रायाः लेपेन त्वक्शुद्धिः भवति।"

Synonyms:
  हरिद्रा,  हरित्,  सुवर्णा,  काञ्चनी,  पीता,  गौरी,  स्वर्णवर्णा,  कावेरी,  उमा,  शिवा,  दीर्घरागा,  हलद्दी,  पौञ्जा,  पीतवालुका,  हेमनाशा,  रञ्जनी,  भङ्गवासा,  घर्षिणी,  पीतिका,  रजनी,  मेहघ्नी,  बहुला,  वर्णिनी,  रात्रिनामिका,  निशाह्वा,  निशा,  शर्वरी,  वरवर्णिनी,  वर्णदाता,  मङ्गलप्रदा,  हेमरागिणी,  घर्षणी,  जनेष्टा,  कृमघ्नी,  लसा,  यामिनी,  वराङ्गी,  वरा,  वर्णदात्री,  पवित्रा,  हरिता,  विषघ्नी,  पिङ्गा,  मङ्गल्या,  मङ्गला,  लक्ष्मीः,  भद्रा,  शिफा,  शोभा,  शोभना,  सुभगाह्वया,  श्यामा,  जयन्तिका
noun
 
ओषधिविशेषः अस्य पीतवर्णीयानि मूलानि पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा च देहवर्णविधायित्वात् च प्रसाधकेषु अपि उपयुज्यन्ते।
 "समये अकृतेन सिंचनेन हरिद्रा शुष्का जाता। / हरिद्रा कफ-पित्तास्त्रशोथ-कण्डुव्रणापहा।"

Synonyms:
  हरिद्रा
noun
 
एका नदी ।
 "हरिद्रायाः उल्लेखः कोशे वर्तते"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyer pa
१) दारुहरिद्रा २) पर्जनि ३) हरिद्रा

sga ser
हरिद्रा

ha ri dra
हरिद्रा

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
हरिद्रा काञ्चनी पीता निशाख्या वरवर्णिनी ।
-wordlist-
 
हरिद्रा (स्त्री),  काञ्चनी (स्त्री),  पीता (स्त्री),  निशा (स्त्री),  वरवर्णिनी (स्त्री)

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: हरिद्रा
Root: हरिद्रा
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤
Shloka(s):
3|3|211|1 ► गौर्यां हरिद्रा रात्र्याख्या हेमघ्नी काञ्चनी परा। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|211|2 ► रोचनी रञ्जनी पीता पिञ्जा पिण्डा मनश्शिला॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|212|1 ► तोषणी वर्णिनी बाला विटकान्ता तरङ्गिणी। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|211|1 ⇢ गौरी (गौरी) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|1 ⇢ हरिद्रा (हरिद्रा) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|1 ⇢ रात्र्याख्या (रात्र्याख्या) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|1 ⇢ हेमघ्नी (हेमघ्नी) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|1 ⇢ काञ्चनी (काञ्चनी) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|1 ⇢ परा (परा) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|2 ⇢ रोचनी (रोचनी) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|2 ⇢ रञ्जनी (रञ्जनी) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|2 ⇢ पीता (पीता) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|2 ⇢ पिञ्जा (पिञ्जा) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|2 ⇢ पिण्डा (पिण्डा) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|211|2 ⇢ मनश्शिला (मनश्शिला) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|212|1 ⇢ तोषणी (तोषणी) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|212|1 ⇢ वर्णिनी (वर्णिनी) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|212|1 ⇢ बाला (बाला) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|212|1 ⇢ विटकान्ता (विटकान्ता) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
➠ 3|3|212|1 ⇢ तरङ्गिणी (तरङ्गिणी) (स्त्री) ⇒ Turmeric
 Curcuma. Tamil Mañjal̤ ⇒ 
Related word(s):
    

Tamil

ஹரித்3ரா : மஞ்சள் கிழங்கு.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  हरिद्रा
Root:  हरिद्रा
Gender:  स्त्री
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ turmeric
⇒ turmeric [Curcuma Longa - Bot.]
⇒ turmeric or its root ground to powder
Shloka(s): 
2|9|41|1 ► निशाख्या काञ्चनी पीता हरिद्रा वरवर्णिनी। (वैश्यवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|9|41|1 ⇢ निशाह्वा (निशाह्वा) (स्त्री)
➠ 2|9|41|1 ⇢ काञ्चनी (काञ्चनी) (स्त्री)
➠ 2|9|41|1 ⇢ पीता (पीता) (स्त्री)
➠ 2|9|41|1 ⇢ हरिद्रा (हरिद्रा) (स्त्री) ⇒ turmeric, turmeric [Curcuma Longa - Bot.], turmeric or its root ground to powder
➠ 2|9|41|1 ⇢ वरवर्णिनी (वरवर्णिनी) (स्त्री)
Related word(s): 
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ हरिद्रासर्षपमरीचादिचूर्णम्
उपाधि ➡ प्राकृतिकखाद्यम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 हरिद्रा,  स्त्री,
   (हरितं पीतवर्णं रातीति । हरित्+ रा + कः । टाप् ।) ओषधिविशेषः । हलुदइति भाषा । तत्पर्य्यायः । निशाह्वा २ काञ्चनी३ पीता ४ वरवर्णिनी ५ । इत्यमरः । २ । ९ । ४१ ॥
कावेरी ६ उमा ७ वर्णवती ८ गौरी ९ पीञ्जा१० । इति जटाधरः ॥
 पीतवालुका ११ हेम-नाशा १२ भङ्गवासा १३ घर्षिणी १४ । इतिशब्दरत्नावली ॥
 पीतिका १५ रजनी १६निशा १७ मेहघ्नी १८ बहुला १९ वर्णिनी २०रात्रिनामिका २१ । इति रत्नमाला ॥
 हरित्२२ रञ्जनी २३ स्वर्णवर्णा २४ सुवर्णा २५शिवा २६ दीर्घरागा २७ हलद्दी २८ वराङ्गी२९ जनेष्टा ३० वरा ३१ वर्णदात्री ३२ पवित्रा३३ हरिता ३४ विषघ्नी ३५ पिङ्गा ३६ मङ्गल्या३७ मङ्गला ३८ लक्ष्मीः ३९ भद्रा ४० शिफा४१ शोभा ४२ शोभना ४३ सुभगाह्वया ४४श्यामा ४५ जयन्तिका ४६ । अस्य गुणाः ।कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् । कफवातास्र-कुष्ठमेहकण्डुव्रणनाशित्वम् । देहवर्णविधायि-त्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
 * ॥
 अन्यच्च ।“हरिद्रा कफपित्तास्नशोथकण्डुव्रणापहा ।”इति राजवल्लभः ॥
अपि च ।“हरिद्रा काञ्जनी पीता निशाख्या वर-वर्णिनी ।कृमिघ्ना हलदी योषित्प्रिया हरिविलासिनी ॥
हरिद्रा कटुका तिक्ता रूक्षोष्णा कफपित्तनुत् ।वर्ण्यात्वग्दोषमेहास्रशोथपाण्डुव्रणापहा ॥
” * ॥
अथ वनहरिद्रा ।“अरण्यहलदीकन्दः कुष्ठवातास्रनाशनः ।” * ।अथ कर्पूरहरिद्रा ।“दार्व्वी भेदाम्रगन्धा च सुरभिश्चारु दारु च ।कर्पूरा पद्मपत्रा स्यात् सुरभिः सुरनायिका ॥
आम्रगन्धिहरिद्रा या सा शीता वातलामता ।पित्तहृन्मधुरा तिक्ता सर्व्वकण्डविनाशिनी ॥
”इति भावप्रकाशः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 हरिद्रा स्त्री हरिं पीतवर्णं द्रवति द्रु--गतौ ड । स्वनाम-ख्याते ओपधिभेदे ।“हरिद्रा कटुका तिक्ता रूक्षोष्णा कफपित्तनुत् । वर्ण्यात्वग्दोषमे हास्रशोथपाण्डुव्रणापहा” । (वनहरिद्रा)“अरण्यहलद्दीकन्दः कुष्ठवातास्रनाशनः” । (कर्पूर-हरिद्रा) “दार्वी भेदाम्रगन्धा च सुरभिश्चारुदारु च ।कर्पूरा पद्मपत्रा स्यात् सुरभिः सुरनायिका आम्रगन्धि-र्हरिद्रा या सा शीता वातला मता । पित्तहृन्मधुरा-तिक्ता सर्वकण्डूविनाशिनी” भावप्र० ।

Stchoupak

French

 हरिद्रा-
 f.
  sorte de gingembre (Curcuma longa) ou sa racine
pulvérisée.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.