| YouTube Channel

हरिकेश (harikeza)

 
शब्दसागरः
English
हरिकेश
m.
 (-शः) ŚIVA.
E.
 हरि VISHṆU, क BRAHMĀ, and ईश lord.
Capeller Eng
English
ह॑रिकेश
a.
 yellow-haired
N.
 of a Yakṣa etc.
Yates
English
हरि-केश (शः) 1.
m.
 Shiva.
Wilson
English
हरिकेश
m.
 (-शः) ŚIVA.
E.
 हरि VIṢṆU, क BRAHMĀ, and ईश lord.
Monier Williams Cologne
English
ह॑रि—केश (ह॑रि-),
mfn.
 fair-headed,
RV.
VS.
MBh.
ह॑रि—केश
m.
N.
 of one of the 7 principal rays of the sun,
VP.
of Savitṛ,
RV.
of Śiva,
MBh.
of a Yakṣa (who propitiated Śiva and was made by him a leader of his Gaṇas and a guardian of fields, and fruits
See दण्ड-पाणि),
Cat.
of a son of Śyāmaka,
BhP.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skra ser skya
हरिकेश
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवो
दाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।
विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-
र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥
गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।
वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥
दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।
त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥
मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।
पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥
श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।
सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥
यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
-wordlist-
विष्णु (पुं), जिष्णु (पुं), जनार्दन (पुं), हरिकेश (पुं), हृषीकेश (पुं), अच्युत (पुं), केशव (पुं), दाशार्ह (पुं), पुरुषोत्तम (पुं), अब्धिशयन (पुं), उपेन्द्र (पुं), अज (पुं), इन्द्रानुज (पुं), विष्वक्सेन (पुं), नरायण (पुं), जलशय (पुं), नारायण (पुं), श्रीपति (पुं), दैत्यारि (पुं), पुराणपुरुष (पुं), यज्ञपुरुष (पुं), तार्क्ष्यध्वज (पुं), अधोक्षज (पुं), गोविन्द (पुं), षड्बिन्दु (पुं), मुकुन्द (पुं), कृष्ण (पुं), वैकुण्ठ (पुं), पद्मेशय (पुं), पद्मनाभ (पुं), वृषाकपि (पुं), माधव (पुं), वासुदेव (पुं), विश्वम्भर (पुं), श्रीधर (पुं), विश्वरूप (पुं), दामोदर (पुं), शौरि (पुं), सनातन (पुं), विधु (पुं), पीताम्बर (पुं), मार्ज (पुं), जिन (पुं), कुमोदक (पुं), त्रिविक्रम (पुं), जह्नु (पुं), चतुर्भुज (पुं), पुनर्वसु (पुं), शतावर्त (पुं), गदाग्रज (पुं), स्वभू (पुं), मुञ्जकेशिन् (पुं), वनमालिन् (पुं), पुण्डरीकाक्ष (पुं), बभ्रु (पुं), शशबिन्दु (पुं), पृश्निशृङ्ग (पुं), धरणीधर (पुं), पाण्डवायन (पुं), सुवर्णबिन्दु (पुं), श्रीवत्स (पुं), देवकीसूनु (पुं), गोपेन्द्र (पुं), विष्टरश्रवस् (पुं), सोमसिन्धु (पुं), जगन्नाथ (पुं), गोवर्धनधर (पुं), यदुनाथ (पुं), गदाभृत् (पुं), शार्ङ्गभृत् (पुं), चक्रभृत् (पुं), श्रीवत्सभृत् (पुं), शङ्खभृत् (पुं)
Mahabharata
English
Harikeśa^1 = Kṛshṇa: VI, 2949.
Harikeśa^2 = Śiva: X, 770
XII, 10390 (1000 names^1)
XIII, 1158 (1000 names^2)
XIV, 194.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हरिकेशः,
पुं,
 (हरिः पिङ्गलः केशो यस्य ।)शिवः । इति केचित् ॥
(यथा, महाभारते ।१३ । १७ । ४४ ।“दीर्घश्च हरिकेशश्च सुतीर्थः कृष्ण एव च ॥
”विष्णुः । यथा, महाभारते । ६ । ६२ । ५० ।“महोरग वराहाद्य हरिकेश विभो ! जय ॥
”)शिवभक्तयक्षविशेषः । स तु शिवप्रसादात् दण्ड-पाणित्वं क्षेत्रपालत्वादिकञ्च प्राप्तवान् । यथा, “एवमुक्त्वा ततो देवः सह देव्या जगत्पतिः ।जगाम यक्षो यत्रास्ते कृशो धमनिसन्ततः ।तं दृष्ट्वा प्रणतं भक्त्या हरिकेशं वृषध्वजः ।दिव्यं चक्षुरदात्तस्मै यैनापश्यत् स शङ्करम् ॥
सूत उवाच ।अथ यक्षस्तदा तत्र शनैरुम्मील्य चक्षुषी ।अपश्यत् स शिवं देवं वृषं श्वेतमुपाश्रितम् ॥
देव उवाच ।जरामरणनिर्मुक्तः सर्व्वशोकविवर्ज्जितः ।भविष्यसि गणाध्यक्षो वरदः सर्व्वपूजितः ॥
अजेयश्चापि लोकानां योगैश्वर्य्यसमन्वितः ।अन्नदश्चापि लोकेभ्यः क्षेत्रपालो भविष्यसि ॥
महाबलो महासत्त्वो ब्रह्मण्यो मम च प्रियः ।त्र्यक्षश्च दण्डपाणिश्च महायोगी तथैव च ॥
उद्भ्रमः सम्भ्रमश्चैव गणौ ते परिचारकौ ।तवाज्ञया करिष्येते लोकस्योद्भ्रमसम्भ्रमौ ॥
”इति मात्स्ये । १० । ८८ -- ९० ९६ -- ९९ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हरिकेश
पु०
 हरिः पिङ्गलः केशोऽस्य । १ शिवे २ शिपभक्त-यक्षभेदे च । स एव तत्प्रसादात् काश्यां दण्डपाणित्व-माप्तवान् इति काशीखण्डे ३२ अ० स्थितम् । मत्स्यपु० १५८ अ० दृश्यम् ।
Capeller
German
ह॑रिकेश gelbhaarig (Bez. versch. Götter).
Grassman
German
hári-keśa, a., goldgelbes Haupthaar [kéśa] habend, goldhaarig, blondhaarig.
-a sūria {863, 9}
indra {922, 5}.
-as (índras) {922, 8}
savitā́ {965, 1}.
-am agním {236, 13}.