| YouTube Channel

हरणं (haraNaM)

 
Apte 1890
English
हरणं [हृ-भावे ल्युट्] 1 Seizing, taking.
2 Carrying away, carrying off, removing, stealing
कन्याहरणं Ms. 3. 33, R. 11. 74.
3 Depriving of, destroying
as in प्राणहरणं.
4 Dividing.
5 A gift to a student.
6 The arm.
7 Semen virile.
8 Gold.
9 A nuptial present. (= यौतक q. v.)
10 A shell, cowrie
11 Boiling water.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हरणं,
क्ली,
(ह्नियते इति हृ + ल्युट् ।) यौत-कादिदेयद्रव्यम् (यथा, रघुः २२ ।“सत्त्वानुरूपाहरणाकृतश्रीःप्रास्थापयत् राघवमन्वगाच्च
”)तत्पर्य्यायः दायः इत्यमरः २८
यौतकं आदिना उपनयनभिक्षाप्रसादादि चयत् देयं तत् दायहरणपदवाच्यं कन्यादानकालेजामात्रादभ्यो व्रतभिक्षादो ब्रह्मणादिभ्यश्च यत्द्रव्यं दीयते यत्र दायादिद्वयमित्यर्थः युतकंयानिसम्बन्धः तत्र भवमिति ष्णेयौतकं युतयो-र्बधूवरयोरिदमिति वा कणि योतकं यौतुक-मुकारमध्यमपि यौतकं यौतुकञ्च तत् इतिवाचस्पतिः दीयते दायः, कर्म्मणि घञ् सुष्ठुदीयते सुदायः इति पाठः इत्यन्ये ह्रियतेहरणं कर्म्मणि अनट् इति भरतः
*
भुजः हृतिः इति मेदिनी
(यथा, भाग-वते १० ५० ।“एतदर्थोऽवतारोऽयं भूभारहरणाय मे ।संरक्षणाय साधूनां कृतोऽन्येषां वधाय
”)शुक्रम् स्वर्णम् कपर्द्दकम् उष्णोदकम् ।इति केचित्
भाज्याङ्कात् भाजकाङ्कद्वारा-भागग्रहणम् इति लोलावती