हन्तकारः (hantakAraH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiहन्तकारः
हन्त-कारः -
‘हन्त’ विस्मयादिबोधक अव्यय
हन्तकारः
हन्त-कारः -
किसी अतिथि को दी जाने वाली भेंट
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritहन्तकारः, (हन्त इत्यस्य कारः करणम् ।)अतिथिदेयतण्डुलम् । इति केचित् ॥
हन्त-शब्दः । यथा । यत्तु ।“निवीती हन्तकारेण मनुष्यांस्तर्पयेदथ ।कुशस्य मध्यदेशेन नृतीर्थेन उदङ्मुखः ॥
”इति लघुविष्णूक्तम् ॥
हन्तप्रयोगेण जलदानमुक्तं तत् सनकादिप्रत्येक-तर्पणे । यथा । सनकस्तृप्यतां तस्यैतदुदकं हन्तइत्यादौ । न तु पद्मपुराणीयमिलिततर्पणे ।इत्याह्रिकाचारतत्त्वम् ॥
* ॥
अतिथये दानार्थ-षोडशग्रासाः । यथा, --“पूजयेदतिथिं नित्यं नमस्योदर्च्चयेद्घिजम् ।मनोवाक्कर्म्मभिः शान्तमागतं स्वगृहन्ततः ॥
हन्तकारमथाग्रं वा भिक्षां वा शक्तितो द्विजः ।दद्यादतिथये नित्यं बुद्ध्वा तं परमेश्वरम् ॥
भिक्षामाहुर्ग्रासमात्रमग्रञ्च स्याच्चतुर्गुणम् ।पुष्कलं हन्तकारञ्च तच्चतुर्गुणमुच्यते ॥
”इति कूर्म्मपुराणे उपविभागे । १८ । ११३-११५ ॥
अपि च ।“भिक्षाञ्च याचतां दद्यात् परिव्राड्ब्रह्मचारि-णाम् ।ग्रामप्रमाणं भिक्षा स्यादग्रं ग्रासचतुष्टयम् ॥
अप्रं चतुर्गुणं प्राहुर्हन्तकारं द्विजोत्तमाः ।भोजनं हन्तकारं वा अग्रं भिक्षामथापि वा ।अदत्त्वा तु न भोक्तव्यं यथाविभवमात्मनः ॥
”इति मार्कण्डेयपुराणे मदालसोपाख्याने । २९ ।३४ -- ३६ ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.