| YouTube Channel

हद (hada)

 
Yates
English
हद हदते 1.
d. To evacuate as fæces.
Wilson
English
हद r. 1st cl. (हदते) To evacuate as fæces.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 हद्
मूलधातुः:
 हद
धात्वर्थः:
 पुरीषोत्सर्गे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 अनिट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 हदते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
हदँ हद पुरीषोत्सर्गे
- हदते । जहदे । हत्ता । हन्नम् । हत्त्वा । हदनम् । हत् । हदं डिपति क्षिपतीति हड्डिपः। डिप क्षेप इति मूलविभुजादित्वात् कः ।। 985 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हद, ङ औ ग्वर्थे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-आत्म०-अक०-अनिट् ।) ग्वर्थः विष्ठोत्सर्गः ।ङ, हदते जनः । औ, हत्ता । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हद विष्ठोत्सर्गे
भ्वा०
 आ० अक० अनिट् । हदते अहत्त ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
हदँ हद पुरीषोत्सर्गे
- हदते हन्नम् हन्ये पाने न गोमयम् इति प्रमादात् 948
धातुवृत्तिः
Sanskrit
हदँ हद (अर्थः) पुरीषोत्सर्गे
( हदते जहदे जहदिषे हत्ता हत्स्यते हदताम् अहदत हदेत हत्सीष्ट अहत्त जिहत्सते जाहद्यते जाहदीति जाहत्ति हादयति अजीहदत् हन्नः ) "रदाभ्याम्'' इति नत्वम् रभादयश्चत्वारोऽनुदात्ता अनुदात्तेतः नन्दी तु हदिं विभाषानुदात्तेतमाह 948
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“हद पुरीषोत्सर्गे”@} 2 हादकः-दिका, हादकः-दिका, 3 जिहत्सकः-त्सिका, जाहदकः-दिका
हन्नः-निष्ठातकारधातुदकारयोर्नकारः।
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि आदादिकद्वेष्टि- वत् 4 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१९९१)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९७७। अक। अनिट्। आत्म।)
03
=>
 [[२। ‘खरि च’ (८-४-५५) इति चर्त्वेन धातुदकारस्य तकारः।]]
04
=>
 (८८९)