हठयोगः (haThayogaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiहठयोगः
हठः-योगः -
योग की एक विशेष रीति या भावचिन्तन व मनन का अभ्यास
Wordnet
Sanskrit हठयोगः, हठविद्या
योगस्य सः भागः यस्मिन् शरीरस्य वशीकरणार्थे कठिनायाः मुद्रायाः तथा च आसनानां विधानम् अस्ति।
"रामः हठयोगं पठति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritहठयोगः, (हठेन योगः ।) योगविशेषः ।यथा, --“इदानीं हठयोगस्तु कथ्यते हठसिद्धिदः ।कृत्वासनं पवनाशं शरीरे रोगहारकम् ॥
पूरकं कुम्भकञ्चैव रेचकं वायुना भजेत् ।इत्थं क्रमोत्क्रमं ज्ञात्वा पवनं स्मधयेत् सदा ॥
धौत्यादिकर्म्मषट्कञ्च संस्कुर्य्याद्धठसाधकः ।एतन्नाड्यान्तु देवेशि ! वायुपूर्णं प्रतिष्ठितम् ॥
ततो मनो निश्चलं स्यात्तत आनन्द एव हि ।हठयोगान्न कालः स्यान्मनः शून्ये भवेद्यदि ॥
इदानीं हठयोगस्य द्वितीयं भेदवत् शृणु ।आकाशे नासिकाग्रे तु सूर्य्यकोटिसमं स्मरेत् ॥
श्वेतं रक्तं तथा पीतं कृष्णमित्यादिरूपतः ।एवं ध्यात्वा चिरायुः स्यादङ्गाजननवर्ज्जितः ॥
शिवतुल्यो महात्मासौ हठयोगप्रसादतः ।हठाज्ज्योतिर्म्मयो भूत्वा ह्यन्तरेण शिव भवेत् ।अतोऽयं हठयोगः स्यात् सिद्धिदः सिद्धसेवितः ॥
”इति योगस्वरोदयः ॥
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.