| YouTube Channel

स्वाहा (svAhA)

 
शब्दसागरः
English
स्वाहा Ind. An exclamation uttered at the time of making an offering
to the gods, (used with a noun in the dative.)
f.
 (-हा)
1. A personi-
fication of the preceding, as the wife of fire, and goddess presiding
over burnt offerings.
2. An oblation made to Gods indiscrimi-
nately.
3. A female divinity, peculiar to the Bauddhas.
E.
सु well, auspiciously, आङ् before ह्वेञ् to call, to invoke, (the
gods, ) and डा
aff.
or स्वाद् to taste,
aff.
 आ, and द changed to ह ।
Capeller Eng
English
स्वा॑हा an exclam, used in making oblations = hail to (dat. ),
or at the end of an invocation = Amen
as
f.
 a personification of the
daughter of Dakṣa and wife of Agni.
Yates
English
स्वाहा
adv. Exclamation on offering
to the gods.
f.
 Wife of fire, god-
dess of the
Buddhists.
Wilson
English
स्वाहा ind. An exclamation used in making an oblation to the gods.
f.
(-हा)
1 A personification of the preceding, as the wife of fire, and goddess
presiding over burnt offerings.
2 A female divinity, peculiar to the Bauddhas.
E.
 सु well, auspiciously, आङ् before ह्वेञ् to call, to invoke, (the
gods, ) and डा
aff.
 , or स्वाद to taste,
aff.
 आ, and द changed to
ह.
Apte
English
स्वाहा [svāhā], 1 An oblation or offering made to all gods indiscriminately.
N.
 of the wife of Agni
स्वाहा चैव विभावसोः (पतिदेवता)
Mb.
 * 13.146.5.
ind.
 An exclamation used in offering oblation to the gods (with
dat.
 )
इन्द्राय स्वाहा
अग्नये स्वाहा
&c.
Comp.
 -कारः utterance of the exclamation Svāhā
स्वाहास्वधाकारविवर्जितानि श्मशानतु- ल्यानि गृहाणि तानि. -पतिः, -प्रियः Agni or fire. -भुज्
m.
 a god, deity.
Apte 1890
English
स्वाहा 1 An oblation or offering made to all gods indiscriminately.
2 N. of the wife of Agni.
ind. An exclamation used in offering oblations to the gods (with dat.)
इंद्राय स्वाहा
अग्नये स्वाहा &c.
Comp.
कारः utterance of the exclamation Svāhā
स्वाहास्वधाकारविवर्जितानि श्मशानतुल्यानि गृहाणि तानि.
पतिः,
प्रियः Agni or fire.
भुज् m. a god, deity.
Monier Williams Cologne
English
स्व्-आ॑हा
ind.
 (prob.
fr.
 5. सु and √ अह्
cf.
 दुर्-आहा) hail! hail to! may a blessing rest on! (with
dat.
an exclamation used in making oblations to the gods
with √ कृ [ind.
p.
 -का॑रम्, or -कृत्य] and
acc.
 ‘to pronounce the exclamation Svāhā over’),
RV.
&c.
&c.
स्व्-आ॑हा
f.
 an oblation (offered to Agni, Indra
&c.
 ) or Oblation personified (as a daughter of Dakṣa and wife of Agni
she is thought to preside over burnt-offerings
her body is said to consist of the four Vedas, and her limbs are the six Aṅgas or members of the Veda
she is represented also as a wife of the Rudra Paśu-pati),
RV.
&c.
Monier Williams 1872
English
स्वाहा स्वाहा (probably for स्व्-आधा, i. e. 5.
सु + rt. धा with आ, but cf. स्व-धा), ‘anything
good placed on the fire, ’ a good oblation or offering
(to Agni, Indra, &c.), that part of an offering which
is given to all the gods indiscriminately, (in this
sense probably ind., but in the next fem.)
the Ob-
lation personified (as a wife of Agni and goddess
presiding over burnt-offerings
Svāhā's body is said
to consist of the four Vedas, and her limbs are the
six Aṅgas or members of the Veda
she is repre-
sented also as a wife of the Rudra Paśu-pati
cf. स्व-
धा)
a female Bauddha divinity
in Naigh. I. 11.
स्वाहा is enumerated among the वाङ्-नामानि
(ind.) an exclamation used in making oblations to
the gods (often used like ‘Hail!’ and governing a
dat. case, e. g. अग्नये or सोमाय स्वाहा
cf. स्व्-अस्ति).
—स्वाहा-कार, अस्, m. utterance of the term Svāhā
the formula Svāhā (uttered at the end of the Yājyā
verses).
—स्वाहा-कृति, इस्, f., Ved. an oblation made
with the Svāhā-kāra, (Ṛg-veda X. 110, 11. is ad-
dressed to the Svāhā-kṛtis.)
—स्वाहा-पति, इस्, m.
‘lord of the Svāhā, ’ Agni.
—स्वाहा-प्रिय, अस्, m.
‘fond of the Svāhā, ’ Agni.
—स्वाहा-भुज्, क्, m.
‘eating the Svāhā, ’ a deity.
Macdonell
English
स्वाहा su‿ā́hā, indecl. [perhaps old in. , auspicious 🞄word: √ ah: cp. su‿asti] hail! blessing! 🞄(to, on, d. of deity)
at the end of invocations 🞄= amen: with kṛ, pronounce the 🞄exclamation svāhā over (ac.)
f.
 personified 🞄as daughter of Dakṣa and wife of Agni: 🞄-kārá,
m.
 utterance of or consecration with 🞄the exclamation svāhā
(svā́hā) -kṛta, pp. 🞄consecrated or offered with ‘svāhā’
(svā́hā)- 🞄-kṛtī,
f.
 consecration with ‘svāhā’
a deity 🞄of the Āprī hymns
-pati,
m.
 husband of 🞄Svāhā, Agni
-vallabha,
m.
 id..
Benfey
English
स्वाहा स्वाहा,
I. indecl. An excla-
mation on offering to the gods.
II.
f.
A personification of the preceding as
the wife of fire, Ragh. 1, 56.
Apte Hindi
Hindi
स्वाहा
स्त्री*
 - सु + आ + ह्वे + डा
सभी देवताओं को बिना किसी विचार के ही दी जाने वाली आहुति
स्वाहा
स्त्री*
 - सु + आ + ह्वे + डा
अग्नि की पत्नी का नाम
स्वाहा
अव्य* - -
देवताओं के उद्देश्य से आहुति देते समय उच्चारण किया जाने वाला शब्द
L R Vaidya
English
svAhA {% (I) f. %} 1. The wife of fire, अन्वासितमरुंधत्या स्वाहयेव हविर्भुजम् R.i.56
2. an oblation made to gods indiscriminately.
svAhA {% (II) ind. %} An exclamation uttered at the time of making an offering to the gods (used with a noun in the dat., e.g. अग्नये स्वाहा).
Bopp
Latin
स्वाहा Indecl. vox quam pronuntiant ii, qui diis dona offerunt.
Lanman
English
svā́hā, excl. used when making oblations,
hail, w. dat., 103^3
at the end of an invocation,
like Amen, 99^13.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्वाहा, अग्नायी, हुतभुक्प्रिया, द्विठः, अनलप्रिया, वह्निवधूः
noun
अग्निभार्या।
"धर्मग्रन्थेषु स्वाहा इति अग्निपत्नी अस्ति इति वर्णनं प्राप्यते।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः ।
कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् ॥ १०९७ ॥
कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू ।
अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः ॥ १०९८ ॥
शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-
ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः ।
बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौ
बर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः ॥ १०९९ ॥
विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य च ।
-wordlist-
वह्नि (पुं), बृहद्भानु (पुं), हिरण्यरेतस् (पुं), धनञ्जय (पुं), हव्याशन (पुं), हविराशन (पुं), हुताशन (पुं), कृपीटयोनि (पुं), दमुनस् (पुं), विरोचन (पुं), आशुशुक्षणि (पुं), छागरथ (पुं), तनूनपाद् (पुं), कृशानु (पुं), वैश्वानर (पुं), वीतिहोत्र (पुं), वृषाकपि (पुं), पावक (पुं), चित्रभानु (पुं), अप्पित्त (क्ली), धूमध्वज (पुं), कृष्णवर्त्मन् (पुं), अर्चिष्मत् (पुं), शमीगर्भ (पुं), तमोघ्न (पुं), शुक्र (पुं), शोचिष्केश (पुं), शुचि (पुं), हुतवह (पुं), उषर्बुध (पुं), सप्तजिह्व (पुं), मन्त्रजिह्व (पुं), ज्वालाजिह्व (पुं), ज्वलन (पुं), शिखिन् (पुं), जागृवि (पुं), जातवेदस् (पुं), बर्हिःशुष्मन् (पुं), अनिलसख (पुं), वसु (पुं), रोहिताश्व (पुं), आश्रयाश (पुं), बर्हिर्ज्योति (पुं), दहन (पुं), बहुल (पुं), हव्यवाह (पुं), अनल (पुं), अग्नि (पुं), विभावसु (पुं), सप्तार्चिस् (पुं), उदर्चिस् (पुं), स्वाहा (स्त्री), आग्नेयी (स्त्री)
--source--
श्रौषट्वौषट्वषट्स्वाहा स्वधा देवहविर्हुतौ ।
-wordlist-
श्रौषट् (अ), वौषट् (अ), वषट् (अ), स्वाहा (अ), स्वधा (अ), देवहविर्हुति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अग्नायी
अग्नायी, स्वाहा
अग्नायी कथ्यते स्वाहा धूम्या स्याद्धूमसंहतिः ॥ ६६ ॥
verse 1.1.1.66
page 0009
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: स्वाहा
Root: स्वाहा
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ अग्नेः प्रिया
Meaning(s):
⇒ Wife of Agni
Shloka(s):
1|2|19|2 ► तेजोऽप्पित्तमपांपित्तं स्वाहाऽग्नायी च तत्प्रिया॥ (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|2|19|2 ⇢ स्वाहा (स्वाहा) (स्त्री) ⇒ Wife of Agni ⇒ अग्नेः प्रिया
➠ 1|2|19|2 ⇢ अग्नायी (अग्नायी) (स्त्री) ⇒ Epithet of Svāhā ⇒ अग्नेः प्रिया
Related word(s):
पति_पत्नीसंबन्धः ➡ अग्निः
जातिः ➡ अलौकिकचेतनः
Tamil
Tamil
ஸ்வாஹா : அக்னியின் மனைவி, அக்னியில் பொருட்களை அர்ப்பணிக்கும்போது கூறும் மந்திரம்.
Mahabharata
English
Svāhā (originally a ritual exclamation: I, 923
III, 14518
V, 4483
XII, 9630, 10602
XIII, 5620), personified as a daughter of Daksha, wife of Agni. § 240 (Vaivāhikap.): I, 199, 7351 (yathā…Sºā caiva Vibhāvasau).--§ 270 (Brahmasabhāv.): II, 11, 458 (in the palace of Brahmán).-§ 490 (Āṅgirasa): III, 219, 14152 (a fire = Manyantī?, according to Nīl. daughter of Bṛhaspati).--§ 496 (Skandotpatti): III, 224, 14295 (Dakshaduhitā)
225, 14314 (S. assumed the form of the six wives of the Saptarshis and cohabited with Agni
then she, in the shape of a bird (suparṇī), carried away the semen of Agni, from which Skanda arose).--§ 497 (do.): III, 226, 14344, 14347, 14354.--§ 500 (Skandop.): III, 228, 14391 (Rudram Agnim Umāṃ (B., Agnimukhāṃ) Sºāṃ…yajanti putrakāmāś ca putriṇaś ca sadā janāḥ).--§ 501 (do.): III, 229, 14432.--§ 503 (Skandayuddhap.): III, 231, 14514, 14516, 14520, 14522 (Skanda granted S. companionship with Agni, so far as offerings should be performed with her name (svāhety uktvā, v. 14518)).--§ 509 (Kārttikeyastava): III, 232, †14642 (º-Mahī-Kṛttikānāṃ, sc. sutaḥ, i.e. Skanda).-§ 565 (Gālavacarita): V, 117, 3967 (reme…Svāhāyāñ ca yathā Vahniḥ).--§ 599 (Jayadrathavadhap.): VII, 94, 3452 (mentioned in a benediction to Duryodhana).--§ 615u (Skanda): IX, 45, 2515 (came to the investiture of Skanda).--§ 768b (Umā-Maheśvarasaṃv.): XIII, 146, 6751 (Vibhāvasoḥ, sc. sādhvī).--Different deities identified with the s.: Śiva: XII, 10423 (1000 names^1)
Śrī: XII, 8355
Kṛshṇa: XII, 1513
Sarasvatī: IX, 2389
Skanda: III, †14639.
पुराणम्
English
स्वाहा / SVĀHĀ. A daughter of bṛhaspati. This svāhā who was always angry had a son named kāma. (M.B. Vana Parva, Chapter 219, Verse 22).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्वाहा,
व्य,
 (सुष्ठु आहूयन्ते देवा अनेनेति ।सु + आ + ह्वे + डा ।) देवहविर्द्दानमन्त्रः ।तत्पर्य्यायः । श्वौषट् २ वौषट् ३ वषट् ४स्वधा ५ । इत्यमरः । ३ । ४ । ८ ॥
अस्यटीका स्वधाशब्दे द्रष्टव्या ॥
(यथा, देवी-माहात्म्ये । १ । ५४ ।“त्वं स्वाहा त्वं स्वघा त्वं हि वषट्कारः स्वरा-त्मिका ॥
”)
स्वाहा,
स्त्री,
 अम्निभार्य्या । सा दक्षकन्या । इतिश्रीभागवतम् ॥
तत्पर्य्यायः । अम्नायी २ हुत-भुक्प्रिया ३ । इत्यमरः । २ । ३ । २१ ॥
द्विठः ४अनलप्रिया ५ । इति बीजवर्णाभिधानम् ॥
वह्निबधूः । ६ । इति शब्दरत्नावली ॥
* ॥
मता-न्तरे तस्या उत्पत्तिर्यथा, --नारद उवाच ।“स्वाहा देवहविर्द्दाने प्रशस्ता सर्व्वकर्म्मसु ।पिण्डदाने स्वधा शस्ता दक्षिणा सर्व्वतो वरा ॥
एतासां चरितं जन्म फलं प्राधान्यमेव च ।श्रोतुमिच्छामि त्वद्वक्त्राद्वद वेदविदां वर ॥
सौतिरुवाच ।नारदस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्य मुनिपुङ्गवः ।कथां कथितुमारेभे पुराणोक्तां पुरातनीम् ॥
श्रीनारायण उवाच ।सृष्टेः प्रथमतो देवाश्चाहारार्थं ययुः पुरा ।ब्रह्मलोके ब्रह्मसभामगम्यां सुमनोहराम् ॥
मत्वा निवेदनञ्चक्रुराहारहेतुकं मुने ।ब्रह्मा श्रुत्वा प्रतिज्ञाय सिषवे श्रीहरिं परम् ॥
यज्ञरूपो हि भगवान् कलया च बभूव सः ।यज्ञे यद्यद्धविर्द्दानं दत्तं तेभ्यश्च कर्म्मणा ॥
हविर्द्ददति विप्राश्च भक्त्या च क्षत्त्रियादयः ।सुरा नैव प्राप्नुवन्ति तद्दानं मुनिपुङ्गव ! ॥
देवा विषण्णास्ते सर्व्वे तत्सभाञ्च ययुः पुनः ।गत्वा निवेदनं चक्रुराहाराभावहेतुकम् ॥
ब्रह्मा श्रुत्वा तु ध्यानेन श्रीकृष्णशरणं ययौ ।पूजाञ्चकार प्रकृतेर्ध्यानेनैव तदाज्ञया ॥
प्रकृतेः कलया चैव सर्व्वशक्तिस्वरूपिणी ।बभूव दाहिका शक्तिरम्नेः स्वाहा स्वकामिनी ॥
ग्रीष्ममध्याह्नमार्त्तण्डप्रभाच्छादनकारिणी ॥
अतीवसुन्दरी रामा रमणीया मनोहरा ।ईषद्धास्यप्रसन्नास्या भक्तानुग्रहकातरा ॥
उवाचेति विधेरग्रे पद्मयोने ! वरं वृणु ।विधिस्तद्वचनं श्रुत्वा संभ्रमात् समुवाच ताम् ॥
ब्रह्मोवाच ।त्वमग्नेर्दाहिका शक्तिर्भव पत्नी च सुन्दरि ! ।दग्धुं न शक्तस्त्यकृती हुताशश्च त्वया विना ॥
तन्नामोच्चार्य्य मन्त्रान्ते यो दास्यति हविर्नरः ।सुरेभ्यस्तत् प्राप्नुवन्ति सुराः स्वानन्दपूर्व्वकम् ॥
अग्नेः सम्पत्स्वरूपा च श्रीरूपा सा गृहेश्वरी ।देवानां पूजिता शश्वत् नरादीनां भवाम्बिके ॥
ब्रह्मणश्च वचः श्रुत्वा सा विषण्णा बभूव ह ।तमुवाच ततो देवी स्वाभिप्रायं स्वयम्भुवम् ॥
स्वाहीवाच ।अहं कृष्णं भजिष्यामि तपसा सुचिरेण च ॥
ब्रह्मंस्तदन्यत् यत्किञ्चित् स्वप्नवद्भ्रम एव च ॥
विधाता जगतां त्वञ्च शम्भुर्मृत्युञ्जयः प्रभो ।विभर्त्ति शेषो विश्वञ्च धर्म्मः साक्षी चधर्म्मिणाम् ॥
सर्व्वाद्यपूज्यो देवानां गणेषु च गणेश्वरः ।प्रकृतिः सर्व्वसूः सर्व्वपूजिता यत्प्रसादतः ॥
ऋषयो मुनयश्चैव पूजिता यं निषेष्य च ।तत्पादपद्मं पद्मैकभावेन चिन्तयाम्यहम् ॥
पद्मास्या पाद्ममित्युक्त्वा पद्मनाभानुसारतः ।जगाम तपसे पाद्मे पद्मादीशस्य पद्मजा ॥
तपस्तेपे लक्षवर्षमेकपादेन पद्मजा ।तदा ददर्श श्रीकृष्णं निर्गुणं प्रकृतेः परम् ॥
अतीवकमनीयञ्च रूपं दृष्ट्वा च रूपिणी ।मूर्च्छां संप्राप कामेन कामेशस्य च कामुकी ॥
विज्ञाय तदभिप्रायं सर्व्वेशस्तामुवाच सः ।समुत्थाप्य च स्वक्रोडे क्षीणाङ्गीं तपसा चिरम् ॥
श्रीकृष्ण उवाच ।वाराहे च त्वमंशेन मम पत्नी भविष्यसि ।नाम्ना नाग्नजिती कन्या कान्ते नग्नजितस्य च ॥
अधुनाग्नेर्दाहिका त्वं भव पत्नी च भाविनि ! ।मन्त्ररूपा च पूता च मत्प्रसादाद्भविष्यसि ॥
वह्निस्त्वां भक्तिभावेन संपूज्य च गृहेश्वरोम् ।रमिष्यते त्वया सार्द्ध्वं रामया रमणोयया ॥
इत्युक्त्वान्तर्द्दधे देवो देवीमाश्वास्य नारद ! ।तत्राजगाम संत्रस्तो वह्निर्ब्रह्मनिदेशतः ॥
सामवेदोक्तध्यानेन ध्यात्वा तां जगदम्बिकाम् ।संपूज्य परितुष्टाव पाणिं जग्राह मन्त्रतः ॥
तदा दिव्यवर्षशतं स रेमे रामया सह ।अतीवनिर्ज्जने रम्ये संभोगसुखदे सदा ॥
बभूव गर्भस्तस्याश्च हुताशस्य च तेजसा ।तद्दधार च सा देवी दिव्यं द्वादशवत्सरम् ॥
ततः सुषाव पत्राश्च रमणीयान्मनोहरान् ।दक्षिणाम्निर्गार्हपत्याहवनीयान् क्रमेण च ॥
ऋषयो मुनयश्चैव ब्राह्मणाः क्षत्त्रियादयः ।स्वाहान्तं मन्त्रमुच्चार्य्य हविर्द्ददति नित्यशः ॥
स्वाहायुक्तञ्च मन्त्रञ्च यो गृह्णाति प्रशस्तकम् ।सर्व्वसिद्धिर्भवेत्तस्य ब्रह्मन् ग्रहणमात्रतः ॥
विषहीनो यथा सर्पो वेदहीनो यथा द्विजः ।पतिसेवाविहीना स्त्री विद्याहीनो यथा नरः ॥
फलशाखाविहीनश्च यथा वृक्षो हि निन्दितः ।स्वाहाहीनस्तथा मन्त्रो न द्रुतं फलदायकः ॥
परितुष्टाः द्विजाः सर्व्वे देवाः संप्रापुराहुतिम् ।स्वाहान्तेनैव मन्त्रेण सफलं सर्व्वकर्म्म च ॥
इत्येवं कथितं सर्व्वं स्वाहोपाख्यानमुत्तमम् ।सुखदं मोक्षदं सारं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥
नारद उवाच ।स्वाहापूजाविधानश्च ध्यानं स्तोत्रं मुनीश्वर ।संपूज्य वह्निस्तुष्टाव येन तां वद मे प्रभो ! ॥
श्रीनारायण उवाच ।ध्यानञ्च सामवेदोक्तं स्तोत्रं पूजाविधानकम् ।वदामि श्रूयतां ब्रह्मन् सावधानं निशामय ॥
सर्व्वयज्ञारम्भकाले शालग्रामे घटेऽथवा ।स्वाहां संपूज्य यत्नेन यज्ञं कुर्य्यात् फलाप्तये ॥
स्वाहां मन्त्राङ्कभूताञ्च मन्त्रसिद्धिस्वरूपिणीम् ।सिद्धाञ्च सिद्धिदां नॄणां कर्म्मणां फलदां भजे ॥
इति ध्यात्वा च मूलेन दत्त्वा पाद्यादिकं नरः ।सर्व्वसिद्धिं लभेत् स्तुत्वा मूलं स्तोत्रं मुने शृणु ॥
ओँ ह्रीँ श्रीँ वह्निजायायै देव्यै स्वाहेत्यनेन च ।यः पूजयेच्च तां देवीं सर्व्वेष्टं लभते ध्रुवम् ॥
वह्निरुवाच ।स्वाहाद्याः प्रकृतेरंशा मन्त्रान्ताङ्गस्वरूपिणी ।मन्त्राणां फलदात्री च धात्रौ च जगतां सती ॥
सिद्धिरूपा च सिद्धा च सिद्धिदा सर्व्वदा नृणाम् ।हुताशदाहिका शक्तिस्तत्प्राणाधिकरूपिणी ॥
संसारसाररूपा च घोरसंसारतारिणी ।देवजीवनरूपा च देवपोषणकारिणी ॥
षोडशैतानि नामानि यः पठेद्भक्तिसंयुतः ।सर्व्वसिद्धिर्भवेत्तस्य सर्व्वकर्म्म सुशोभनम् ।अपुत्त्रो लभते पुत्त्रममार्य्यो लभते प्रियाम् ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे स्वाहोपाख्यानंनाम । ४० । ७ -- ५६ ॥
* ॥
बीद्धशक्तिविशेषः ।तत्पर्य्यायः । तारा २ महाश्रीः ३ ओङ्कारा ४श्रीः ५ मनोरमा ६ तारिणी ७ जया ८अनन्ता ९ शिवा १० लोकेश्वरात्मजा ११ खदूर-वासिनी १२ भद्रा १३ वैश्या १४ नीलसर-स्वती १५ शङ्किनी १६ महातारा १७ वसु-चारा १८ धनन्ददा १९ त्रिलोचना २० लोच-नास्या २१ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्वाहा
अव्य०
 सु + आ + ह्वे--डा । १ देवोद्देशेन हविस्त्यागेअमरः । २ अग्निभार्य्यायां स्त्री “स्वाहयेव हविर्भुजम्”रघुः । ३ मातृकाभेदे च स्त्री “नमः स्वधायै स्वाहायै” इतिपितृगाथा । “प्रकृतेः कलया चैव सर्वशक्तिस्वरूपिणी ।वभूव दाहिका शक्तिरग्नेः स्वाहा स्वकामिनी । ग्रीष्म-मध्याह्णामार्त्तण्डप्रभाच्छादनकारिणि । त्वमग्नेर्दाहिकाशक्तिर्भवपत्नी च सुन्दरी । दग्धुं न शक्तस्त्वदृतेहुताशश्च त्वया विना । त्वन्नामोचार्य्य मन्त्रान्ते योदास्यति हविर्नरः । सुरेभ्यस्तत्प्राप्नुवन्ति सुराः स्वानन्द-पूर्वकम् । अग्नेः सम्पत्स्वरूपा च श्रीरूपा सा गृहे-श्वरी । देवानां पूजिता शश्वत् नरादीनां भवाम्बिके!”ब्रह्मवै० प्र० ३७ अ० । ३ दुर्गाशक्तिभेदे “दुर्गा शिवा क्षमाधात्री स्वाहा स्वधा नमोऽन्तु ते” दुर्गापूजामन्त्रः ।
Capeller
German
स्वा॑हा (indecl.) Heil, Segen! (als Ausruf
beim Opfer). Mit कर् den Ruf Svāhā
aussprechen über (Acc.)
स्वा॑हाकृत mit
diesem Rufe dargebracht.
Grassman
German
svā́hā, einmal [{266, 15}], suā́hā, Ausruf beim Opfer, durch welchen die Götter zum Annehmen der Opferspeisen aufgefordert werden, jedoch im RV. stets adverbial: zum Heil, zum Segen, oder mit dem Heilsruf
und zwar 1〉 zu Verben die die Verrichtung des Opfers bezeichnen: zu yajñám kṛ {13, 12}
havyám kṛ {142, 12}
havī́ṃṣi kṛ {828, 2}
havís(kṛ) {359, 11}
ā́pūrṇas asya kaláśas 〰 {266, 15}
zu dāś {519, 7}
rā {269, 1}
nu {672, 5}
2〉 zu Verben, die das Kommen der Götter zu den Opfermahlzeiten ({628, 5}
{654, 10}) oder das Geniessen der Opfertränke bezeichnen: zu pā (trinken) {227, 1}
{284, 1}
mad {238, 11}
{575, 6}
{896, 11}
und {840, 3}, wo der Gegensatz svadháyā hervortritt.
Burnouf
French
स्वाहा स्वाहा indéc. (सु
आह) exclamation
que l'on fait au moment de l'offertoire. -- F. la
स्वाहा personnifiée comme épouse d'Agni.
स्वाहापति
m.
 Agni.
स्वाहाप्रिय
m.
 Agni.
स्वाहाभुज्
m.
 un dieu, en gén.
Stchoupak
French
स्वाहा
interj. (approx. gloire ! salut ! avec le dat. de la divinité)
dont s'accompagne l'oblation
-आ-
f.
 oblation, not. personnifiée comme
fille de Dakṣa et femme d'Agni.
°कार-
m.
 exclamation Svāhā, aussi personnifiée.