| YouTube Channel

स्वाभाविकः (svAbhAvikaH)

 
Apte Hindi
Hindi
स्वाभाविकः
पुं*
ब* व* - -
बौद्धों का एक सम्प्रदाय जो सभी वस्तुओं को प्रकृति के नियमानुसार बनी मानते हैं
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्वाभाविकः, त्रि, (स्वभावे भवः स्वभाव + ठक् ।स्वभावसिद्धः स्वभावत उत्पन्नः यथा, --“शैत्यं नाम गुणस्तवैव सहजः स्वभाविकीस्वच्छताकिं व्रूमः शुचितां भवन्ति शुचयः स्पर्शेनयस्यापरे ।किञ्चान्यत् कथयामि ते स्तुतिपदं त्वं जीविनांजीवनंत्वञ्चेन्नीचपथेन गच्छसि पयः कस्त्वां निषेद्धंक्षमः
”इति वल्लाल्लसेनं प्रति लक्ष्मणसेनप्रेरितश्लोकः
(व्याधिप्रकारभेदः यथा, --“तद्दुःखसंयोगा व्याधय इत्युच्यन्ते चतुर्व्विधाःआगन्तवः शारीरा मानसाः स्वाभाविकाश्चेति स्वाभाविकाः क्षुत्पिपासाजरामृत्यु-निद्राप्रभृतयः
इति सुश्रुते सूत्रस्थामे प्रथमे-ऽध्याये
)