| YouTube Channel

स्वर्णक्षीरी (svarNakSIrI)

 
शब्दसागरः
English
स्वर्णक्षीरी
f.
 (-री) A medicinal kind of moon-plant, said to be brought
from the Himālaya mountains.
E.
 स्वर्ण gold, (like or yellow, ) क्षीर
milk, or milky sap, ङीष् fem.
aff.
Yates
English
स्वर्ण-क्षीरी (री) 3.
f.
 A medicinal
kind of moon-plant.
Wilson
English
स्वर्णक्षीरी
f.
 (-री) A medicinal kind of moon-plant, said to be
brought from the Himālaya mountains.
E.
 स्वर्ण gold, (like or yellow, ) क्षीर milk, or milky sap, ङीष्
fem.
aff.
Monier Williams Cologne
English
स्वर्ण—क्षीरिणिका or स्वर्ण—क्षीरी,
f.
 Cleome Felina,
L.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्वर्णक्षीरी
noun
कण्टकयुक्तः क्षुपः।
"स्वर्णक्षीर्याः बीजानां तैलं विषमयं वर्तते।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: स्वर्णक्षीरी
Root: स्वर्णक्षीरी
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ wild spider flower [Cleome gynandra - Bot.]
Shloka(s):
2|4|138|1 ► पटुपर्णी हैमवती स्वर्णक्षीरी हिमावती। (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|138|1 ⇢ पटुपर्णी (पटुपर्णी) (स्त्री) ⇒ ivy gourd plant [Coccinia Grandis - Bot.]
➠ 2|4|138|1 ⇢ हैमवती (हैमवती) (स्त्री)
➠ 2|4|138|1 ⇢ स्वर्णक्षीरी (स्वर्णक्षीरी) (स्त्री) ⇒ wild spider flower [Cleome gynandra - Bot.]
➠ 2|4|138|1 ⇢ हिमावती (हिमावती) (स्त्री)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ लता
जातिः ➡ लता
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्वर्णक्षीरी,
स्त्री,
 (स्वर्चवर्णा क्षीरी ।) ओषधि-विशेषः । तत्पर्य्यायः पटुपर्णी २ हैमवती ३हिमावती ४ । इत्यमरः । २ । ४ । १३८ ॥
चत्वारि स्वर्णक्षीर्य्याम् । इयं पीतक्षीरा नाग-जिह्विकाकारा ।“हेमवर्णं पयस्तस्या हिमवद्भूमिसम्भवा ।सा नागजिह्विकाकारा तद्मूलं बाणिजौषध-मिति ॥
”पटूनि निश्छिद्राणि पर्णानि अस्याः पटुपर्णीजातेरत इति ईप् । हिमवति जाता हैमवतीष्णः । स्वर्णमिव पीतत्वात् क्षीरमस्याः स्वर्ण-क्षीरी नदादिः । हिमयुक्तोत्पत्तिस्थानयोगात्हिमावती मोङ्मझपाद्वतुरिति वतुः नाम्न्यस्त्यर्थेइति दीर्घः । इति भरतः ॥
* ॥
अपि च ।“स्वर्णक्षीरी स्वर्णदुग्धा स्वर्णाह्वारुक्मिणी तथा ।सुवर्णा हेमदुग्धी च हेमक्षीरी च काञ्चनी ॥
स्वर्णक्षीरी हिमा तिक्ता कृमिपित्तकफापहा ।मूत्रकृच्छ्राश्मरीशोफदाहज्वरहरा परा ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्वर्णक्षीरी स्त्री स्वर्णमिव पीतत्वात् क्षीरं निर्य्यासो यस्याःगौरा० ङीष् । ओषधिभेदे सा च हिमालये जायते ।“हेमवर्णो रसस्तस्या हिमबद्भूमिसम्भवा । सा नाग-जिह्विकाकारा तन्मूलं वाणिजौषधम् । स्वर्ण्णक्षीरीहिमा तिक्ता कृमिपित्तकफापहा । मूत्रकृच्छाश्मरीशाथदाहस्वरहरा परा” राजनि० ।