स्रोत (srota)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishस्रोत - srota - - source [ computer ]
स्रोत ईश - srota Iza - - lord of streams
स्रोत ईश - srota Iza - - ocean
स्रोत आपन्न - srota Apanna - - one who has entered the above river
स्रोत आपत्ति - srota Apatti - - entrance into the river
Apte
Englishस्रोतम् [srōtam], A stream
see स्रोतस्. -उद्भवम् antimony.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiस्रोतम्
- स्रु + तन्
"धारा, सरिता"
Sanskrit Tibetan
Tibetanrgyun
१) कुलवंश २) धार ३) धारा ४) प्रबन्ध ५) प्रबन्धन ६) प्रवाह ७) संतति ८) संतान ९) स्रोत १०)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritस्रोतं, स्रोतः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
(यथा, महाभारते । ३ । ६८ । १३ ।“पतिशोकाकुलां दीनां शुष्कस्रोतां नदीमिव ॥
”पुंलिङ्गान्तोऽयमिति उणादिटीकायां उज्ज्वल-दत्तः । ४ । २०१ ॥
)
स्रोतः, [स्] (स्रवतीति । स्रु गतौ + “स्रुरीभ्यांतुट् च ।” उणा० ४ । २०१ । इति असुन् ।तुट् च ।) स्वतोऽम्बुसरणम् । इत्यमरः । १ ।१० । ११ ॥
वेगेन जलवहनं स्रोतः । स्वतःस्वयमम्बुनः सरणं गमनं स्रोतः इत्यन्वयः । स्वतइत्यात्महेतुकं न परहेतुकम् । तस् क्तेरितितृतीयायास्तस् स्रवति स्रोतः स्रुद्रुवत् त्रासुसितिअस् निपातनात्तन् स्रोतः सान्तम् । स्रोतः सद्यःसकलसलिलं सिंहकं सक्वमूलम् । इति दन्त्या-दावुष्मभेदः । स्रोतमदन्तञ्च । स्रोतः स्रोतं महा-नदः स्रवः पैञ्चषमस्त्रियाम् । इति हडडचन्द्रः ।इत्यमरटीकायां भरतः ॥
(यथा, आर्य्या-सप्तशत्याम् । ४९१ ।“रुद्धस्वरसप्रसरस्यालिभिरग्रे नतं प्रियं प्रति मे ।स्रोतस इव निम्नं प्रतिरागस्य द्विगुण आवेगः”)नदी । यथा, गीतायाम् । १० । ३१ ।“झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥
”शरीरस्थनवच्छिद्राणि । (मनःप्राणान्नपाणी-यादिव हशरीरस्थासंख्यमार्गविशेषः । इति भाव-प्रकाशादयः ॥
) यथा, --“स्रोतांसि खानि छिद्राणि कालखण्डं यकृन्मतम् ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
(“यावन्तः पुरुषे मूर्त्तिमन्तो भावविशेषास्तावन्त-एवास्मिन् स्रोतसां प्रकारविशेषा सर्व्वभावा हिपुरुषेणान्तरेण स्रोतांस्यभिनिर्व्वर्न्तन्ते क्षयं वान गच्छन्ति । स्रोतांसि खलु परिणाममापद्य-मानानां धातूनामभिवाहीनि भवन्ति अयनार्थे-नांपि चैके स्रोतसामेव समुदायं पुरुषमिच्छन्तिसर्व्वगतत्वात् सर्व्वसरत्वाच्च दोषप्रकोपप्रशमा-नानां नत्वेतदेवं यस्य सहि स्रोतांसि यच्च वहन्तियच्चावहन्ति यत्र चावस्थितानि सर्व्वं तदन्य-त्तेभ्यः । अतिबहुत्वात्तु खलु केचिदपरिसङ्ख्ये-यानि आचक्षन्ते स्रोतांसि परिसङ्ख्येयानि पुन-रन्ये तेषां स्रोतसां यथास्थलं कतिचित् प्रकारान्मूलतश्च प्रकोपपरिज्ञानतश्चानुव्याख्यास्यामःये भविष्यन्त्यलमनुक्तार्थज्ञानवते विज्ञानायचाज्ञानाय तद्यथा प्राणोदकान्नरसरुधिर-मांसमेदोऽस्थि-मज्जाशुक्र-मूत्रपुरीषस्वेदवहानिवातपित्तश्लेष्मणां पुनः सर्व्वशरीरचराणां सर्व्व-स्रोतांसि अयनभूतानि । तद्वदतीन्द्रियाणांपुनः सत्त्वादीनां केवलं चेतनावत् शरीरमयन-भूतमधिष्ठावभूतञ्च तदेतत् स्रोतसां प्रकृति-भूतत्वात् न विकारैरुपसृज्यते शरीरम् ।” इतिचरके विमानस्थाने पञ्चमाध्वाये ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.