| YouTube Channel

स्यन्दन (syandana)

 
शब्दसागरः
English
स्यन्दन
mfn.
(-नः-ना-नं)
1. Quick, expeditious.
2. Going quickly.
m.
(-नः)
1. A war-chariot.
2. A tree, (Dalbergia ougeinensis.) “तिनिश
वृक्षे” 3. A Jina of the past era.
4. Air, wind.
n.
(-नं)
1. Dropping,
oozing, trickling.
2. Water.
3. Going swiftly.
f.
(-नी) Saliva.
E.
स्यन्द् to go, युच् or ल्युट्
aff.
Capeller Eng
English
स्यन्दन॑
a.
&
n.
flowing, running
m.
carriage, chariot.
Yates
English
स्यन्दन (नः-ना-नं)
m.
A war chariot
a tree,
Dalbergia
a
Jina of the
past era
wind.
n.
Dropping
water
going quick.
f.
Saliva.
a.
Quick, expeditious.
Spoken Sanskrit
English
स्यन्दन - syandana -
n.
- flowing
स्यन्दन - syandana -
adj.
- air
स्यन्दन - syandana -
adj.
- dripping
स्यन्दन - syandana -
adj.
- particular spell recited over weapons
स्यन्दन - syandana -
adj.
- moving on swiftly
स्यन्दन - syandana -
adj.
- dissolving
स्यन्दन - syandana -
adj.
- sprinkling
स्यन्दन - syandana -
adj.
- liquefying
स्यन्दन - syandana -
adj.
- Sandan tree [ Desmodium oojeinense - Bot. ]
स्यन्दन - syandana -
adj.
- wind
स्यन्दन - syandana -
adj.
- running
स्यन्दन - syandana -
m.
- war-chariot
स्यन्दन - syandana -
n.
- dropping
स्यन्दन - syandana -
n.
- water
स्यन्दन - syandana -
n.
- oozing
स्यन्दन - syandana -
n.
- chariot
स्यन्दन - syandana -
n.
- trickling
स्यन्दन - syandana -
n.
- coach [ passenger car ]
स्यन्दन - syandana -
n.
- rushing
स्यन्दन - syandana -
n.
- going or moving swiftly
स्यन्दन - syandana -
n.
- circulation
Wilson
English
स्यन्दन
mfn.
(-नः-ना-नं) Quick, expeditious.
m.
(-नः)
1 A warchariot.
2 A tree, (Dalbergia ougeinensis.)
3 A Jina of the past era.
4 Air, wind.
n.
(-नं)
1 Dropping, oozing, trickling.
2 Water.
3 Going swiftly.
f.
(-नी) Saliva.
E.
स्यन्द to go, युच् or ल्युट्
aff.
Apte
English
स्यन्दन [syandana],
a.
(-ना or -नी
f.
) [स्यन्द्-ल्यु ल्युट् वा]
Going quickly, fleet
flowing.
Quick, swift of foot, fleet
स्यन्दना नो चतुरगाः
Ki.*
15.16.
नः A war-chariot, a car or chariot in general
धर्मारण्यं प्रविशति गजः स्यन्दनालोक भीतः
Ś.*
1.33
N.*
15.92
R.*
1.36.
Air, wind.
A kind of tree (तिनिश).
नम् Flowing, trickling, oozing.
Rushing, going or flowing quickly.
Water.
नी Saliva.
The urinary passage.
Comp.
-आरोहः a warrior who fights while seated in a chariot.
Apte 1890
English
स्यंदन a. (ना or नी f.) [स्यंद्-ल्यु ल्युट् वा] 1 Going quickly, fleet
flowing.
2 Quick, swift of foot, fleet
स्यंदना नो चतुरगाः Ki. 15. 16.
नः 1 A war-chariot, a car or chariot in general
धर्मारण्यं प्रविशति गजः स्यंदनालोकभीतः Ś. 1. 33.
2 Air, wind.
3 A kind of tree (तिनिश).
नं 1 Flowing, trickling, oozing.
2 Rushing, going or flowing quickly.
3 Water.
Comp.
आरोहः a warrior who fights while seated in a chariot.
Monier Williams Cologne
English
स्यन्दन॑ mf(आ)n. moving on swiftly, running (as a chariot),
Kir.
dripping, sprinkling (ifc. ),
Kathās.
liquefying, dissolving,
Suśr.
a war-chariot, chariot, car (said also to be
n.
),
RV.
&c.
&c.
Dalbergia Ougeinensis,
Kauś.
MBh.
&c.
a partic. spell recited over weapons,
R.
air, wind,
L.
N.
of the 23rd Arhat of the past Utsarpiṇī,
L.
स्यन्दन (अम्),
n.
flowing, rushing, going or moving swiftly,
Nir.
Śaṃk.
Bhāṣāp.
circulation,
Sāṃkhyak.
, Sch.
dropping, oozing, trickling,
W.
water,
L.
Monier Williams 1872
English
स्यन्दन, अस्, or ई, अम्, flowing, going quickly
quick, expeditious, swift
(अस्), m. a war-chariot,
chariot, car
air, wind
the tree Dalbergia Ougei-
nensis (= तिनिश)
a particular Arhat of the past era
(ई), f. saliva
(according to some) the urinary pas-
sage
(अम्), n. the act of trickling, oozing, drop-
ping
rushing, going or flowing swiftly
water.
—स्यन्दन-द्रुम, अस्, m. the tree Dalbergia
Ougeinensis (said to be so called because its wood is
used to make chariot-wheels &c.).
—स्यन्दनारू-
(°न-आर्°), अस्, आ, अम्, mounted on a chariot or
car.
—स्यन्दनारोह (°न-आर्°), अस्, m. a warrior
who fights mounted on a war-chariot.
—स्यन्दना-
लोक-भीत (°न-आल्°), अस्, आ, अम्, terrified at the
sight of a chariot.
Benfey
English
स्यन्दन स्यन्द् + अन,
I.
adj.
Quick,
Kir. 15, 16.
II.
m.
1. A war chariot,
Hit. iii. d. 81.
2. Air.
3. A tree,
Dalbergia ougeinensis, Nal. 12, 3.
II.
f.
नी, Saliva.
IV.
n.
1. Oozing,
Bhāṣāp. 6
155.
2. Water.
3. Going
swiftly.
Apte Hindi
Hindi
स्यन्दन
वि* - स्यन्द् + ल्युट्
"जल्दी से जाने वाला, द्रुतगामी, बहने वाला"
स्यन्दन
वि* - स्यन्द् + ल्युट्
"चुस्त, फुर्तीला, शीघ्रगामी"
स्यन्दनः
पुं*
- स्यन्द् + ल्युट्
"युद्ध-रथ, गाड़ी या रथ"
स्यन्दनः
पुं*
- स्यन्द् + ल्युट्
"वायु, हवा"
स्यन्दनः
पुं*
- स्यन्द् + ल्युट्
"एक प्रकार का वृक्ष, तिनिश"
स्यन्दनम्
नपुं*
- स्यन्द् + ल्युट्
"बहना, टपकना, रिसना"
स्यन्दनम्
नपुं*
- स्यन्द् + ल्युट्
"तेजी से जाना, बहना"
स्यन्दनम्
नपुं*
- स्यन्द् + ल्युट्
पानी
L R Vaidya
English
syaMdana {% (I) a. (f. ना or नी) %} 1. Quick, swift, स्यंदना नो तुरगाः सुरेर्भावा विपत्तयः Kir.xv.16
2. flowing, going quickly.
syaMdana {% (II) m. %} 1. A war chariot, a chariot, a car, मुहुरनुपतति स्यम्दने दत्तदृष्टिः Sak.i.
2. air, wind
3. a kind of tree.
syaMdana {% (III) n. %} 1. The act of trickling, oozing
2. rushing, going or flowing swiftly
3. water.
Bopp
Latin
स्यन्दन m. (r. स्यन्द् s. अन)
1) currus. N. 8. 20.
2) no-
men arboris (Dalbergia ougeiniensis). N. 12. 3.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
स्यन्दन
पु
स्यन्दन, द्रुम, स्ताव, रथ
स्यन्दनाख्या द्रुमे स्तावे स्यन्दनो रथ उच्यते
verse 2.1.1.62
page 0011
Edgerton Buddhist Hybrid
English
syandana (nt.) = prec.: niṣphala-°na-varjanam Śikṣ 〔119.1〕
[also by error for spandana, q.v.]
Kridanta Forms
Sanskrit
स्यन्द् (स्य꣡न्दूँ॒ प्रस्रवणे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = स्यन्दनम्
अनीयर् = स्यन्दनीयः - स्यन्दनीया
ण्वुल् = स्यन्दकः - स्यन्दिका
तुमुँन् = स्यन्दितुम् / स्यन्तुम् / स्यन्त्तुम्
तव्य = स्यन्दितव्यः / स्यन्तव्यः / स्यन्त्तव्यः - स्यन्दितव्या / स्यन्तव्या / स्यन्त्तव्या
तृच् = स्यन्दिता / स्यन्ता / स्यन्त्ता - स्यन्दित्री / स्यन्त्री / स्यन्त्त्री
क्त्वा = स्यन्दित्वा / स्यन्त्वा / स्यन्त्त्वा
ल्यप् = प्रस्यद्य
क्तवतुँ = स्यन्नवान् - स्यन्नवती
क्त = स्यन्नः - स्यन्ना
शानच् = स्यन्दमानः - स्यन्दमाना
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
उत्सर्पिण्यामतीतायां चतुर्विंशतिरर्हताम्
केवलज्ञानी निर्वाणी सागरोऽथ महायशाः ५०
विमलः सर्वानुभूतिः श्रीधरो दत्ततीर्थकृत्
दामोदरः सुतेजाश्च स्वाम्यथो मुनिसुव्रतः ५१
p{0006}
सुमतिः शिवगतिश्चैवात्यागोऽथ निमीश्वरः
अनिलो यशोधराख्यः कृतार्थोऽथ जिनेश्वरः ५२
शुद्धमतिः शिवकरः स्यन्दनश्चाथ संप्रतिः
-wordlist-
अतीतावसर्पिण्यर्हत् (पुं), केवलज्ञानिन् (पुं), निर्वाणिन् (पुं), सागर (पुं), महायशस् (पुं), विमल (पुं), सर्वानुभूति (पुं), श्रीधर (पुं), दत्ततीर्थकृत् (पुं), दामोदर (पुं), सुतेजस् (पुं), स्वामिन् (पुं), मुनिसुव्रत (पुं), सुमति (पुं), शिवगति (पुं), अस्ताग (पुं), निमीश्वर (पुं), अनिल (पुं), यशोधर (पुं), कृतार्घ (पुं), जिनेश्वर (पुं), शुद्धमति (पुं), शिवकर (पुं), स्यन्दन (पुं), सम्प्रति (पुं)
--source--
युद्धार्थे चक्रवद्याने शताङ्गः स्यन्दनो रथः ७५१
-wordlist-
शताङ्ग (पुं), स्यन्दन (पुं), रथ (पुंस्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
स्यन्दन
स्यन्दन, रथ
अनः शताङ्गः शकटः स्यन्दनः कथ्यते रथः
verse 2.1.1.444
page 0051
Vedic Reference
English
Syandana, ‘chariot, is found in the earlier literature only,
if at all, in one passage of the Rigveda, ^1 where Spandana is
the received reading.
1) iii. 53, 19, according to Roth. A wood called Syandana seems to be
meant in the Kauśika Sūtra, viii. 15.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्यन्दनं,
क्ली,
(स्यन्द + ल्युट् ।) क्षरणम् (स्यन्दतेइति स्यन्द + “बहुलमन्यत्रापि ।” उणा ।७८ इति युच् ।) जलम् इति मेदिनी
गमनञ्च
स्यन्दनः,
पुं,
(स्यन्दते चलतीति स्यन्द + युच् ।)चक्रयुक्तयुद्धप्रयोजनयानम् रथ इति ख्यातम् ।(यथा, रघुः ३६ ।“स्निग्धगम्भीरनिर्घोषमेकं स्यन्दनमास्थितौ ।प्रावृषेण्यं पयोवाहं विद्युदैरावताविव
”)तिनिशवृक्षः इत्यमरः २६
वृत्तार्ह-द्विशेषः इति हेमचन्द्रः
वायुः इतिकेचित्
शीघ्रे, त्रि
(स्यन्दके, त्रि
यथा, कथासरित्सामरे १०३ ६२ ।“ग्रहैः परिवृतं चन्द्रमवतीर्णमिवाम्बरात् ।रूपोपमानमन्येषाममृतस्यन्दनं दृशोः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्यन्दन
न०
स्यन्द--भावे ल्युट् क्षरणे “स्यन्दनञ्च सन्नि-कृष्टदेशस्य द्रवद्रव्यस्य संयागानुकूला व्यापारः गमन-त्वव्याप्यजातिभेदो वा “भ्रमणं ऐचनं स्यन्दनोर्द्ध्वज्वनमेवच तिर्य्यग्गमनमप्यत्र गमनादेव लभ्यते” भापा० ।कर्त्तरि ल्यु जले
न०
रथे मेदि० तिनिसवृक्षे चपु० अमरः
Capeller
German
स्यन्दन॑ eilend, laufend, fließend.
m.
Fahrzeug,
Wagen
n.
das Fließen.
Grassman
German
syandaná, m., Fahrzeug, Wagen.
{287, 19} (Cod. Chambers 60 hat übereinstimmend mit Sāy. syandané, Aufr. und Müller spandané).
Stchoupak
French
स्यन्दन-
a. qui se meut rapidement
ifc. qui ruisselle de
m.
char, not.
char de guerre
n.
d'un arbre (Dalbergia ougeinensis)
n.
d'un Mantra.
स्यन्दनालोक-भीत a. v. effrayé à la vue d'un char.