| YouTube Channel

स्मृत (smRta)

 
शब्दसागरः
English
स्मृत
mfn.
(-तः-ता-तं) Recollected, remembered, called to mind.
E.
स्मृ to
remember,
aff.
क्त
Capeller Eng
English
स्मृत
a.
remembered, handed down by memory or tradition,
taught, enjoined
passing for, named, called (nom. ±इति).
Yates
English
स्मृत (तः-ता-तं)
a. Recollected.
Spoken Sanskrit
English
स्मृत smRta
adj.
declared as
स्मृत smRta
adj.
remembered
स्मृत smRta
adj.
mentioned
स्मृत smRta
adj.
termed
स्मृत smRta
adj.
called to mind
स्मृत smRta
adj.
handed down
स्मृत smRta
adj.
taught
स्मृत smRta
adj.
recollected
स्मृत smRta
adj.
enjoined by smRti or traditional law
स्मृत smRta
adj.
styled
स्मृत smRta
adj.
prescribed
स्मृत smRta
adj.
declared or propounded in the law-books
स्मृत smRta
adj.
passing for
स्मृत smRta
adj.
thought of
स्मृत smRta
n.
recollection
स्मृत smRta
n.
remembrance
स्मृत smRta
adj.
styled
प्रकीर्तित prakIrtita ppp. styled
अध्यापकोदित adhyApakodita
m.
styled a teacher
ख्यातव्य khyAtavya
adj.
to be styled or called
Wilson
English
स्मृत
mfn.
(-तः-ता-तं) Recollected, remembered, called to mind.
E.
स्मृ to remember,
aff.
क्त.
Apte
English
स्मृत [smṛta], p. p. [स्मृ-क्त]
Remembered, recollected, called to mind.
Regarded, laid down, recorded, mentioned
प्रसूतिभाजः सर्गस्य तावेव पितरौ स्मृतौ
Ku.*
2.7.
Appointed, designed
तस्य त्वं रणशिरसि स्मृतो निहन्ता
Ś.*
6.29.
Enjoined by a Smṛiti or traditional law.-तम् Remembrance, recollection
स्मृतं तद्विदां राजन् येन चात्मा प्रसीदति
Bhāg.*
7.11.7.
Comp.
-मात्र
a.
only remembered or thought of.
Apte 1890
English
स्मृत p. p. [स्मृ-क्त] 1 Remembered, recollected, called to mind.
2 Regarded, laid down, recorded, mentioned
Ku. 2. 7.
3 Appointed, designed
Ś. 6. 29.
4 Enjoined by a Smṛti or traditional law.
Monier Williams Cologne
English
स्मृत
mfn.
remembered, recollected, called to mind, thought of NṛsUp.
R.
Kathās.
mentioned,
KātyŚr.
, Sch.
handed down, taught, prescribed, (esp. ) enjoined by Smṛti or traditional law, declared or propounded in the law-books (न स्मृतम्
=
‘not allowed’, ‘forbidden’),
ĀśvŚr.
Mn.
Yājñ.
&c.
declared as, passing for (nom.
loc.
, or
dat.
),
ChUp.
Mn.
MBh.
&c.
termed, styled, named (nom. with or without इति),
MaitrUp.
Mn.
&c.
स्मृत
m.
N.
of a Prajā-pati,
VP.
स्मृत
n.
remembrance, recollection,
ĀśvGṛ.
Monier Williams 1872
English
स्मृत, अस्, आ, अम्, remembered, recollected, called
to mind
recorded, mentioned, said, declared, termed,
styled, named
enjoined by Smṛti or traditional
law, declared or propounded in the law-books.
—स्मृत-मात्र, अस्, आ, अम्, only remembered or
thought of.
Macdonell
English
स्मृत smṛ-ta, (pp.)
n.
recollection: -mātra‿āgata, pp. come (when only =) as soon as 🞄thought of.
Hindi
Hindi
याद
Apte Hindi
Hindi
स्मृतम्
नपुं*
- स्मृ+क्त
"स्मरण, याद"
Edgerton Buddhist Hybrid
English
smṛta, ppp. as adj. (= Pali sata, regularly followed by saṃpajāna), mindful, in a state of full awareness or consciousness, very common with following saṃprajāna(nt): smṛtaḥ saṃprajānan Mvy 〔1480〕 (Tib. dran pa, = smṛti, can, possessing)
Av 〔i.228.1〕
〔ii.197.13〕, etc.
smṛto saṃprajāno Mv 〔i.206.4〕 = 〔ii.9.20〕
〔i.218.10〕 = 〔ii.20.11〕 etc.
smṛtāyāṃ saṃprajānāyāṃ Mv 〔i.205.8〕 = 〔ii.9.4〕 (of the Bodhisattvaʼs mother). Sometimes replaced by smṛtimant, q.v.
Kridanta Forms
Sanskrit
स्मृ (स्मृ꣡ आध्याने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = स्मरणम्
अनीयर् = स्मरणीयः - स्मरणीया
ण्वुल् = स्मारकः - स्मारिका
तुमुँन् = स्मर्तुम्
तव्य = स्मर्तव्यः - स्मर्तव्या
तृच् = स्मर्ता - स्मर्त्री
क्त्वा = स्मृत्वा
ल्यप् = प्रस्मृत्य
क्तवतुँ = स्मृतवान् - स्मृतवती
क्त = स्मृतः - स्मृता
शतृँ = स्मरन् - स्मरन्ती
स्मृ (स्मृ॒ चिन्तायाम् - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = स्मरणम्
अनीयर् = स्मरणीयः - स्मरणीया
ण्वुल् = स्मारकः - स्मारिका
तुमुँन् = स्मर्तुम्
तव्य = स्मर्तव्यः - स्मर्तव्या
तृच् = स्मर्ता - स्मर्त्री
क्त्वा = स्मृत्वा
ल्यप् = प्रस्मृत्य
क्तवतुँ = स्मृतवान् - स्मृतवती
क्त = स्मृतः - स्मृता
शतृँ = स्मरन् - स्मरन्ती
स्मृ (स्मृ॒ प्रीतिपालनयोः प्रीतिचलनयोरित्यन्ये इत्येके - स्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = स्मरणम्
अनीयर् = स्मरणीयः - स्मरणीया
ण्वुल् = स्मारकः - स्मारिका
तुमुँन् = स्मर्तुम्
तव्य = स्मर्तव्यः - स्मर्तव्या
तृच् = स्मर्ता - स्मर्त्री
क्त्वा = स्मृत्वा
ल्यप् = प्रस्मृत्य
क्तवतुँ = स्मृतवान् - स्मृतवती
क्त = स्मृतः - स्मृता
शतृँ = स्मृण्वन् - स्मृण्वती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चिन्तित, सुचिन्तित, सञ्चिन्तित, संचिन्तित, परामृष्ट, समीक्षित, आलोचित, निरुपित, विचारित, सुनिरुपित, प्रतीक्षित, निरीक्षित, विगणित, मत, स्मृत
adjective
यस्य समीक्षा कृता वर्तते।
"अयं विषयः अस्माभिः चिन्तितः अस्ति अत्र पुनर्विचारस्य आवश्यकता नास्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dgongs shing
१) उद्वहत् २) स्मृत
नाममाला
Sanskrit
प्रतीत, संस्तुत, लब्ध, दृष्ट, परिचित, स्मृत
प्रतीतं संस्तुतं लब्धं दृष्टं परिचितं स्मृतम्
verse 0.1.1.108
page 0054
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्मृतः, त्रि, (स्मृ + क्तः ।) स्मृतिविषयः कृत-स्मरणः यथा, --“आब्दिके पितृकृत्ये मासश्चान्द्रमसः स्मृतः ।विवाहादौ स्मृतः सौरो यज्ञादौ सावनो मतः
”इति मलमासतत्त्वम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्मृत
त्रि०
स्मृ--क्त कृतस्मरण स्मतिविषये