| YouTube Channel

स्मरः (smaraH)

 
Apte
English
स्मरः [smarḥ], [स्मृ-भावे अप्]
Recollection, remembrance
स्मरो वावाकाशाद्भूयः Ch.
Up.*
 7.13.1, 2.
Love
स्मर एव तापहेतुर्निर्वापयिता स एव मे जातः
Ś.*
 3.11.
Cupid, the god of love
स्मर पर्युसुक एष माधवः
Ku.*
 4.28, 42, 43.
The 7th astrological mansion.
Comp.
 अङ्कुशः a finger-nail.
a lover, lascivious person. -अगारम्, -कूपकः, -गृहम्, -मन्दिरम् the female organ. -अधिवोसः the Aśoka tree. -अन्धः
a.
 blinded by love, infatuated with passion. -आकुल, -आतुर, -आर्त, -उत्सुक
a.
 pining with love, love-sick, smit with love. -आसवः saliva. -उद्दीपनः a sort of hair-oil. -उन्मादः amorous folly.-उपकरणम् implement of love (as perfumes
&c.
 ).-कथा lovers' prattle. -कर्मन्
n.
 any amorous action, a wanton act. -कार
a.
 exciting love. -गुरुः an epithet of Viṣṇu. -चक्रः, -चन्द्रः a kind of sexual union. -छत्रम् the clitoris. -दशा a state of love, state of the body produced by being in love (these are ten). -दुर्मद
a.
 infatuated by love.
ध्वजः the male organ.
a fabulous fish.
N.
 of a musical instrument. (-जम्) the female organ. (-जा) a bright moon-light night. -प्रिया an epithet of Rati. -भासित
a.
 inflamed by love.-मोहः infatuation of love, passion. -लेखः a loveletter. -लेखनी the Sārikā bird.
वल्लभः an epithet of Spring.
of Aniruddha. -वीथिका a prostitute, harlot. -शासनः an epithet of Śiva. -शास्त्रम् a manual of erotics.
सखः the moon.
the spring. -स्तम्भः the male organ. -स्मर्यः a donkey, an ass. -हरः an epithet of Śiva
श्मशानेष्वाक्रीडा स्मरहर पिशाचाः सहचराः Śiva-mahimna 24.
Apte 1890
English
स्मरः [स्मृ-भावे अप्] 1 Recollection, remembrance.
2 Love.
3 Cupid, the god of love
स्मर पर्युत्सुक एष माधवः Ku. 4. 28, 42, 43.
Comp.
अंकुशः {1} a finger-nail. {2} a lover, lascivious person.
अगारं,
कूपकः,
गृहं,
मंदिरं the female organ.
अंध a. blinded by love, infatuated with passion.
आकुल,
आतुर,
आर्त,
उत्सुक, a. pining with love, love-sick, smit with love.
आसवः saliva.
कर्मन् n. any amorous action, a wanton act.
गुरुः an epithet of Viṣṇu.
छत्रं the clitoris.
दशा a state of love, state of the body produced by being in love (these are ten).
ध्वजः {1} the male organ. {2} a fabulous fish. {3} N. of a musical instrument. (
जं) the female organ. (
जा) a bright moon-light night.
प्रिया an epithet of Rati.
भासित a. inflamed by love.
मोहः infatuation of love, passion.
लेखनी the Sārikā bird.
वल्लभः {1} an epithet of Spring. {2} of Aniruddha.
वीथिका a prostitute, harlot.
शासनः an epithet of Śiva.
सखः the moon.
स्तंभः the male organ.
स्मर्यः a donkey, an ass.
हरः an epithet of Śiva.
Apte Hindi
Hindi
स्मरः
पुं*
 - स्मृ भावे अप्
"प्रत्यास्मरण, याद"
स्मरः
पुं*
 - स्मृ भावे अप्
प्रेम
स्मरः
पुं*
 - स्मृ भावे अप्
"कामदेव, प्रेम का देवता"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कामदेवः, कामः, मदनः, मन्मथः, मारः, प्रद्युम्नः, मीनकेतनः, कन्दर्पः, दर्पकः, अनङ्गः, पञ्चशरः, स्मरः, शम्बरारिः, मनसिजः, कुसुमेषुः, अनन्यजः, रतिनाथः, पुष्पधन्वा, रतिपतिः, मकरध्वजः, आत्मभूः, ब्रह्मसूः, विश्वकेतुः, कामदः, कान्तः, कान्तिमान्, कामगः, कामाचारः, कामी, कामुकः, कामवर्जनः, रामः, रमः, रमणः, रतिनाथः, रतिप्रियः, रात्रिनाथः, रमाकान्तः, रममाणः, निशाचरः, नन्दकः, नन्दनः, नन्दी, नन्दयिता, रतिसखः, महाधनुः, भ्रामणः, भ्रमणः, भ्रममाणः, भ्रान्तः, भ्रामकः, भृङ्गः, भ्रान्तचारः, भ्रमावहः, मोहनः, मोहकः, मोहः, मातङ्गः, भृङ्गनायकः, गायनः, गीतिजः, नर्तकः, खेलकः, उन्मत्तोन्मत्तकः, विलासः, लोभवर्धनः, सुन्दरः, विलासकोदण्डः
noun
कामस्य देवता।
"कामदेवेन शिवस्य क्रोधाग्निः दृष्टः।"
Tamil
Tamil
ஸ்மர: : நினைவு, ஞாபகம், காதல், மன்மதன்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्मरः,
पुं,
 (स्मरयति उत्कण्ठयतीति । स्मृ + णिच्+ अच् । कामदेवः । इत्यमरः । १ । १ । २६ ॥
(यथा, कुमारे । ४ । ८ ।“स्मरसि स्मर मेखलागुणै-रुत गोत्रस्खलितेषु बन्धनम् ।च्युतकेशरदूषितेक्षणा-न्यवतंसोत्पलताडनानि वा ॥
” * ॥
स्मृ + अप् ।) स्मरणञ्च ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“स्मृ चिन्तायाम्”@} 2 सर्वाण्यपि रूपाणि कृण्वतिवत् 3 ऊह्यानि।
संज्ञायां घप्रत्यये स्मरः
स्मरणम्, विस्मृतिः, इति विशेषः।
सुस्मूर्षमाणः।
स्मारः, ‘हलश्च’ 4 इति संज्ञायां घञि अपस्मारः-रोगविशेषः
‘रोगाख्यायां--’ 5 इत्यस्य बाधकोऽयम्।
क्वसौ सस्मरिवान् इत्यत्र ‘ऋतश्च संयोगादेः--’ 6 इति गुणः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१९७०)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९३३। सक। अनि। पर।)
03
=>
 (२४५)
04
=>
 (३-३-१२१)
05
=>
 (३-३-१०८)
06
=>
 (७-४-१०)